Αυτή η μικρή αλλά πολυδιάστατη πρόταση βασανίζει το μικρό μου κεφαλάκι εδώ και αρκετό καιρό. Πόσο σχετική είναι η F1; Ποια είναι η σχέση της με τα σύγχρονα αυτοκίνητα δρόμου και πόσο «βοηθάει» στην πρόοδο της τεχνολογίας; Αυτό το ερώτημα υπήρχε και θα υπάρχει αλλά σε έναν κόσμο που μαστίζεται από οικονομικές δυσκολίες, σε ένα περιβάλλον που βασίζεται σε σπόνσορες (που είναι όλο και πιο δύσκολο να βρεθούν) και σε ένα κοινό που ταυτίζεται με το άθλημα και τους αθλητές όλο και λιγότερο, η F1 όχι μόνο πρέπει να επιβιώσει και να προχωρήσει αλλά επιπλέον, πρέπει να διατηρήσει τα σκήπτρα του κορυφαίου μηχανοκίνητου sport στον πλανήτη. Το θέμα είναι πώς θα το κάνει αυτό όταν απομακρύνεται από την καθημερινότητα του μέσου τηλεθεατή χρόνο με τον χρόνο; Πώς θα το κάνει αυτό όταν τα κυβερνώντα το άθλημα σώματα κάνουν την παρακολούθησή του ολοένα και πιο δύσκολη με τις αλλαγές των κανονισμών και τέλος, πώς θα το κάνει αυτό αν χάσει τη στήριξη του κόσμου…

Κάπου εδώ είναι που μου λέτε: «Κάτσε ρε συ Άλεξ, τι μας λες; Σκέψου πόσες τεχνολογίες πέρασαν από την F1 στα αυτοκίνητα δρόμου!» Και σας απαντώ: Πόσες; Υλικά μου λέτε. Ναι, σίγουρα η F1 έχει προσφέρει αρκετά σε αυτόν τον τομέα με βασικό εκπρόσωπο τα ανθρακονήματα. Όμως το πρώτο ανθρακονημάτινο chassis παρουσιάστηκε στην F1 πάνω από 30 χρόνια πριν! Έχετε δει πολλές φορές στην καθημερινότητά σας πραγματικά ανθρακονήματα να χρησιμοποιούνται για οτιδήποτε παραπάνω από καλλωπισμό; Εξαιτίας του τεράστιου κόστους που θα είχε η μαζική παραγωγή του εν λόγω υλικού, δεν έχει προχωρήσει πολύ πέρα από τα super/hyper-cars και το πολύ 3-4 εξαρτήματα σε κάποια special οχήματα (βλ. αεροτομές, καπό, καλύμματα καθρεφτών, λεπτομέρειες στο εσωτερικό κ.ά.).

Μόλις πέρυσι είδαμε κάποιες χειροπιαστές αποδείξεις ότι μπορεί να υπάρχει φως στο ανθρακονημάτινο τούνελ, όταν η BMW συνεργάστηκε με την SGL Carbon για να κάνει το δικό της εργοστάσιο ύφανσης ανθρακονήματος. Κάτι ανάλογο έκανε και η VW λίγο αργότερα μόνο και μόνο από αντίδραση, για να μην μείνει πίσω… Ε δεν μπορείτε να με πείσετε ότι κάποιες carbon Ferrari, McLaren, Porsche κ.ά. αποτελούν πρόοδο σε αυτοκίνητα δρόμου! Αεροδυναμική. Ok, μεγάλη κουβέντα. Η αεροδυναμική δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της F1 και μην ξεχνάτε ότι υπάρχουν και άλλες μορφές μηχανοκίνητου αθλητισμού που χρησιμοποιούν αυτή τη «σκοτεινή τέχνη» με μεγαλύτερη ελευθερία. Αφήστε που για μία ακόμα φορά μπαίνουμε στα χωράφια των supercars και κατά πόσο μας αφορούν ως αυτοκίνητα δρόμου. Και μην ακούσω για αεροτομές και διαχύτες σε νορμάλ αυτοκίνητα. Ναι, ο διαχύτης που έχει το Clio RS (τυχαίο παράδειγμα) κάνει παπάδες! Άλλα λόγια να αγαπιόμαστε και ιστορίες για αρκούδες και φαλακρά φίδια! Ίσως να έχει παίξει έναν ρόλο στη μείωση των αεροδυναμικών αντιστάσεων αλλά ακόμα και αυτός ο ισχυρισμός ελέγχεται.

Στη συνέχεια υπάρχουν και άλλοι τομείς με τους οποίους μπορείτε να υπερασπιστείτε τη θέση σας. Ελαστικά, φρένα, κιβώτια ταχυτήτων ή γενικά πρόοδοι στην ασφάλεια είναι επιχειρήματα που έχουν κατά καιρούς ακουστεί και για άλλα λιγότερο, για άλλα περισσότερο θα μπορούσα να πω ότι έχετε δίκιο. Όμως είναι όλα αυτά αρκετά; Η πραγματικότητα είναι κύριοι, ότι ελάχιστα πράγματα έχουν εφευρεθεί στην F1 και έχουν περάσει ως τεχνολογία σε αυτοκίνητα δρόμου. Αυτό που έκανε η F1 καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο σε όλα αυτά τα χρόνια ήταν (και είναι) να παίρνει μία ήδη υπάρχουσα τεχνολογία και να την εκτοξεύει σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο. Θέλετε αεροδυναμική; Αν αφήνανε τους μηχανικούς/αεροδυναμιστές να κάνουν την δουλειά τους απερίσπαστοι χωρίς να ανησυχούν αν παραβιάζουν το άρθρο 4, παράγραφος 31, υποσημείωση 3, αστερίσκος 9, θα είχαμε οχήματα που για να οδηγηθούν θα απαιτούσαν g-suits ενώ παράλληλα θα προέβαλαν ελάχιστη αντίσταση όταν δεν απαιτείτο downforce. Κινητήρες; Ακόμα και με όλους αυτούς τους περιορισμούς, από πλευράς ειδικής κατανάλωσης (ισχύς ανά μονάδα καταναλωθέντος καυσίμου), ένας κινητήρας F1 είναι 20% πιο αποδοτικός από αυτόν ενός Ford Fiesta (τυχαίο παράδειγμα) ενώ παράγει περίπου την ίδια ποσότητα CO2 ανά μονάδα καυσίμου! Φρένα; Αναρτήσεις; Ηλεκτρονικά; Αντίστοιχα!

Είμαι σχεδόν σίγουρος πως κάποιοι από εσάς, ήδη ετοιμάζετε ένα λογύδριο με βασικό θέμα το πόσο λάθος είμαι και πως είμαι άσχετος και μάλλον ακούω και Justin Bieber. Πριν πατήσετε όμως «Post», συνεχίστε το διάβασμα. Αν νομίζετε πως είμαι κατά της F1, αναθεωρήστε. Αυτοί που με ξέρουν, μπορούν να σας το πουν και αν αναρωτιέστε γιατί δεν συμμετέχω στις συζητήσεις που αφορούν το άθλημα, έχω τους λόγους μου. Αλλού όμως θέλω να καταλήξω. Υπάρχουν τομείς που δεν πρόκειται να μάθετε ποτέ ότι επηρεάζονται και μάλιστα σε πολύ βασικό επίπεδο από το «περιττό» όπως το χαρακτηρίζουν πολλοί θέαμα που ονομάζεται F1. Το γιατί δεν πρόκειται να μάθετε αν δεν ψαχτείτε μόνοι σας, δεν το ξέρω. Μπορείτε να στείλετε e-mail στα «ιδρύματα» που έχουν ανά καιρούς αναλάβει το άθλημα στην Ελλάδα αλλά δεν νομίζω πως θα πάρετε απάντηση. Είναι απασχολημένοι να κάνουν μετάφραση στα έτοιμα videos άλλων, ξένων εκπομπών και δεν νομίζω πως έχουν τον χρόνο να απαντήσουν σε μηνύματα που δεν εκθειάζουν την μετάδοσή τους και πόσες γνώσεις είχαν/έχουν. Τέλος πάντων, στο θέμα μας. Θέλετε παραδείγματα; Το ότι τα pit stop έχουν επηρεάσει την ασφαλή και γρήγορη μεταφορά ασθενών σε πτέρυγες εντατικής θεραπείας σε νοσοκομεία στην Αγγλία σας κάνει; Το ότι η McLaren έχει συνεργαστεί με φαρμακευτική εταιρία για να μοιραστεί τις μηχανολογικές, τεχνολογικές, αναλυτικές και στρατηγικές ικανότητές της σας κάνει; Τι θα λέγατε για τη συνεργασία της McLaren και πάλι με το αεροδρόμιο Heathrow για τον εξορθολογισμό της κίνησης αεροσκαφών και επιβατών στο έδαφος για μείωση των καθυστερήσεων και της μόλυνσης ή με νοσοκομεία για χρησιμοποίηση των προγραμμάτων παρακολούθησης για πτέρυγες εντατικής θεραπείας νεογνών; Σας κάνουν αυτά;

Ακόμα και έτσι όμως το ερώτημα παραμένει. Είναι σχετική η F1; Μου επιτρέπετε να το παραφράσω λίγο για να γίνει λίγο πιο σαφής η κατεύθυνση αυτού του άρθρου; Πρέπει να είναι σχετική η F1; Το έχω σκεφτεί αρκετά και τείνω προς το όχι! Τι πάει να πει αυτό; Πρώτα απ’ όλα είναι μία μορφή θεάματος, ένα sport, ένας τρόπος να περνάμε την ώρα μας και να μαλώνουμε μέρες μετά για αποτελέσματα, αποφάσεις ή το πόσο νόμιμη είναι η καινούρια βίδα που έφερε η τάδε ομάδα, αμφισβήτησε την νομιμότητά της η δείνα ομάδα και μία επιτροπή από 12 μηχανολόγους, 3 δικηγόρους και 7 υδραυλικούς εξέτασε το ζήτημα! Ως τέτοιο, δεν είναι ανάγκη να είναι σχετική. Στο κάτω-κάτω πόσο σχετικό είναι το ποδόσφαιρο, με τις αστρονομικές αμοιβές του και τα σκάνδαλα; Πόσο σχετικό είναι το basketball, το volleyball ή η πάλη; Όμως η F1 δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί με τέτοιου είδους αθλήματα. Η F1 είναι από μόνη της βιτρίνα για πρωτότυπες νέες ιδέες, νέα υλικά ή νέους τρόπους κατασκευής! Η F1 είναι στην αιχμή της τεχνολογίας, πολλές φορές και λίγο πιο μπροστά, ορίζοντας την κατεύθυνση στην οποία θα κινηθεί η τεχνολογία τα επόμενα χρόνια…

Επιμένω όμως πως δεν πρέπει να είναι σχετική. Το να πρέπει να γίνει ένα άθλημα σαν την Formula 1 σχετικό με τα αυτοκίνητα δρόμου είναι μία πολύ επικίνδυνη οδός. Πρώτα απ’ όλα δεν είναι δυνατόν η προώθηση νέων τεχνολογιών και ο συσχετισμός της κορωνίδας των μηχανοκίνητων αθλημάτων με «απλά» και «ταπεινά» οχήματα να είναι το raison d’etre της F1. Αν ξανά-γίνει κάτι τέτοιο, όπως έγινε με την Honda στο πρόσφατο παρελθόν, θα αρχίσουμε να βλέπουμε λογιστές να παίρνουν την απόφαση του αν θα είναι ή όχι η τάδε ομάδα στην F1, λαμβάνοντας υπόψιν μονάχα πόσο οι κανονισμοί «ταιριάζουν» στις τεχνολογίες που θέλουν να αναπτύξουν εκείνη την περίοδο. Όχι κύριοι!

Δεύτερον και εξίσου σημαντικό είναι αυτό που χαρακτήρισα πιο πάνω ως «ταύτιση του θεατή με το άθλημα» και «απομάκρυνση από την καθημερινότητα». Εγώ προσωπικά «μπήκα» στην F1 ακριβώς για αυτόν τον λόγο. Θέλω παράνοια. Θέλω τρέλα. Θέλω να δω για τι είναι ικανό το ανθρώπινο μυαλό αν το αφήσεις ελεύθερο. Δεν θέλω αυστηρούς κανονισμούς που αλλάζουν κάθε τρεισήμισι ώρες, όπως δεν θέλω «πράσινη» F1. Πόσο πράσινο μπορείς να κάνεις ένα άθλημα με μονοθέσια 700+ ίππων μέχρι να χάσει τον χαρακτήρα του, το «είναι» του; Σε μία σεζόν 18 αγώνων, όλο το grid δεν καίει όσο καύσιμο καίει ένα Boing 747 για το ταξίδι Αγγλία-Ιαπωνία! Θα μου πεις το ένα αφορά μεταφορά (κάτι θεωρητικά χρήσιμο) και το άλλο ένα θέαμα. Δεν με νοιάζει! Για μία φορά ας αφοσιωθούν οι καλοθελητές του περιβάλλοντος σε κάτι που πραγματικά ρυπαίνει το περιβάλλον και ας αφήσουν εμάς τους petrolheads ήσυχους! Ήμαρτον!

Anyway, έχει παρατραβήξει το θέμα και αρχίζω να κινούμαι επικίνδυνα σε χωράφια παρανοϊκών ασυναρτησιών και παραληρημάτων. Δεν θέλω να σας κουράσω, απλά ήθελα να βγάλω κάποια πράγματα από μέσα μου και εν τω μεταξύ ίσως να δώσω λίγο παραπάνω οπλισμό σε κάποιους που ακόμα υπερασπίζονται το άθλημα που όλοι αγαπάμε σε άσχετους (όχι απαραίτητα με την κακή έννοια). Το συμπέρασμα όπως το βλέπω εγώ είναι πως η «σχετικότητα» της F1 δεν απαραίτητη και αναγκαία συνθήκη για την ύπαρξή της. Αν συμβεί καλώς, αν όχι, ποιος νοιάζεται; Αργά ή γρήγορα περνάνε πράγματα από τις πίστες στον δρόμο απλά τα τελευταία χρόνια αυτή η μετάβαση γίνεται πιο πολύ αργά παρά γρήγορα. Κάτι οι κανονισμοί και κάτι η κατεύθυνση που έχουν πάρει οι ομάδες για όλο και περισσότερο R&D στην αεροδυναμική έχουν περιορίσει τις σχετικές για εμάς καινοτομίες. Αυτό είναι σχεδόν σίγουρο πως θα αλλάξει στα χρόνια που έρχονται αλλά και πάλι δεν με ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Η F1 είναι ένα sport που μας επιτρέπει να ονειρευόμαστε, να ξεφεύγουμε από την μίζερη πραγματικότητα, να ασχολούμαστε με κάτι διαφορετικό από το πώς θα πληρώσουμε και αυτόν τον μήνα το νοίκι. Στο κάτω-κάτω, είναι κάτι που γουστάρουμε και σε όποιον αρέσει!