Το 2024 θα έρθει με νέες αυξήσεις για τα διόδια ύψους 7,63%. Ουσιαστικά η προσαύξηση ύψους 12% για το 2023, η οποία δεν είχε εισπραχθεί, θα μοιραστεί σε τρεις δόσεις έως το 2026 και οι παραχωρησιούχοι θα απορροφήσουν ένα μέρος της.
Έτσι, δεδομένου ότι οι ετήσιες αυξήσεις υπολογίζονται με βάση την αύξηση στον δείκτη τιμών καταναλωτή κάθε Σεπτέμβριο, ο οποίος αυξήθηκε το 2023 κατά 1,65% σε σχέση με το 2022, στην αύξηση αυτή θα προστεθεί το ήμισυ της αύξησης από το 2021 στο 2022, δηλαδή 6% και η αύξηση των διοδίων για το 2024 θα κυμανθεί στο 7,63% (απομένει να φανεί εάν το ποσό θα στρογγυλοποιηθεί).
Σε ότι αφορά το υπόλοιπο 6%, οι παραχωρησιούχοι συμφώνησαν να “απορροφήσουν” ένα μικρό μέρος (το 2%) και το υπόλοιπο να επιβαρύνει τα διόδια του 2025 και του 2026 (θα προστίθεται 2% κάθε έτος στην αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή).
Έτσι, από το 2024 το κόστος των διοδίων για ένα ΙΧ στη διαδρομή από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη θα ανέλθει σε 33,75 ευρώ από 31,35 ευρώ, από Αθήνα στα Ιωάννινα (μέσω γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου) στα 41,15 ευρώ από 38,25 ευρώ, η διαδρομή Αθήνα-Πάτρα στα 12,70 ευρώ έναντι 11,80 ευρώ και η Αθήνα-Καλαμάτα στα 15 ευρώ από 13,95 ευρώ σήμερα.
Οι νέες τιμές ανά κατηγορία οχήματος θα ανακοινωθούν μέσα στον Δεκέμβριο από τους παραχωρησιούχους.
Υπενθυμίζεται ότι οι εταιρείες που διαχειρίζονται τους αυτοκινητόδρομους είχαν υπαναχωρήσει στο θέμα της ανατίμησης των διοδίων πέρσι (παρότι προβλέπεται από τις συμβάσεις τους η ετήσια αναπροσαρμογή με βάση τον πληθωρισμό), κατόπιν παραίνεσης της προηγούμενης κυβέρνησης να παγώσουν τις αυξήσεις κατά την προεκλογική περίοδο.
Οι εταιρείες επανήλθαν το καλοκαίρι (αμέσως μετά τις εκλογές) με αίτημα την άμεση αναπροσαρμογή των διοδίων, απόφαση όμως που τις έφερε σε αντιπαράθεση με την πολιτική ηγεσία εξαιτίας διαφωνιών, τόσο ως προς το ύψος των αυξήσεων όσο και ως προς το χρόνο εφαρμογής τους.
Η συζήτηση διακόπηκε τον Σεπτέμβριο μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στην Θεσσαλία, με τις δύο πλευρές να επανέρχονται στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης στα τέλη της περασμένης εβδομάδας.
Το δημόσιο θα πληρώσει τα διαφυγόντα έσοδα των παραχωρησιούχων για το 2023
Σε ότι αφορά τα διαφυγόντα έσοδα των παραχωρησιούχων για το 2023 (καθώς δεν επιβλήθηκε αύξηση όλη τη χρονιά), αυτά, όπως όλα δείχνουν, θα καλυφθούν από το υπουργείο Υποδομών που έλαβε και τη σχετική πολιτική απόφαση για μη επιβολή αυξήσεων. Υπενθυμίζεται ότι οι παραχωρησιούχοι έχουν ήδη υποβάλει αιτήματα αποζημίωσης για τα διαφυγόντα έσοδά τους το πρώτο εξάμηνο του 2023 (επί πραγματικών διελεύσεων, αφού αυτές καταμετρώνται) και στις αρχές του νέου έτους θα ακολουθήσει και ο υπολογισμός του δεύτερου εξαμήνου του 2023.
Το Δημόσιο δεν έχει και πολλά περιθώρια αντίδρασης, καθώς το δικαίωμα τιμαριθμικής αύξησης προβλέπεται στις συμβάσεις που έχει συνυπογράψει, ενώ η μη επιβολή της αύξησης έγινε με εντολή του υπουργείου Υποδομών. Μέχρι στιγμής το Δημόσιο «ποιείται την νήσσαν», προσπαθώντας να κρατήσει το ζήτημα μακριά από τη δημοσιότητα.
Στους αυτοκινητόδρομους με διόδια συμπεριλαμβάνονται οι άξονες Ελευσίνα-Πάτρα (Ολυμπία Οδός), Αντίρριο-Ιωάννινα (Ιόνια Οδός), Μεταμόρφωση-Σκάρφεια Φθιώτιδας (Νέα Οδός), Ξυνιάδα-Τρίκαλα (Ε65), Σκάρφεια- Ράχες Φθιώτιδας (Ε65), Ράχες-Κλειδί Ημαθίας (Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου), Ηγουμενίτσα-Κήποι Έβρου (Εγνατία Οδός), Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα (Αυτοκινητόδρομος Μορέας).
Το ιστορικό
Βάσει των συμβάσεων παραχώρησης, οι αυξήσεις στα διόδια θα έπρεπε να έχουν τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2023 και να είναι στο ύψος του δείκτη των τιμών καταναλωτή, κάτι που θα ανέβαζε το κόστος των διοδίων κατά 12% και το αντίτιμο σε ορισμένους σταθμούς διοδίων έως και κατά 50 λεπτά του ευρώ! Η ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή των διοδίων αποτελεί βασικό όρο των έξι συμβάσεων παραχώρησης και συγκεκριμένα της Ολυμπίας Οδού, της Κεντρικής και της Νέας Οδού, της Γέφυρας, του Μορέα και του Αυτοκινητοδρόμου Αιγαίου.
Ωστόσο η αύξηση του 2023 δεν εφαρμόστηκε ποτέ καθώς τον Δεκέμβριο του 2022 η προηγούμενη κυβέρνηση είχε μεταθέσει την «καυτή πατάτα» στην επόμενη καθώς ήθελε πάση θυσία να αποφύγει μία τέτοια εξέλιξη σε εκλογική χρονιά και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Ύστερα από διαπραγματεύσεις, η εφαρμογή των αυξήσεων πήρε παράταση για ένα 6μηνο αργότερα και σε μη εκλογική στιγμή.
Ωστόσο, ο καιρός πέρασε, η κυβέρνηση παρέμεινε η ίδια και η νέα ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βρέθηκε απέναντι στο αίτημα των παραχωρησιούχων για εφαρμογή των προβλεπόμενων από τις συμβάσεις αυξήσεων.
Η πλευρά του υπουργείου επιχείρησε με κάθε τρόπο να αποφύγει το σκόπελο τόσο μεγάλων αυξήσεων ειδικά σε μια εποχή που η ακρίβεια έχει φέρει στα όριά τους νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να τις απαγορεύσει.
Μέσα στο καλοκαίρι εστάλη επιστολή από τους παραχωρησιούχους, με την οποία ανακοινώνονταν αυξήσεις από την 1η Σεπτεμβρίου καθώς δε συμφωνούσαν με καμία από τις εναλλακτικές λύσεις που είχαν προταθεί, ενώ στην επιχειρηματολογία τους ανέφεραν μεταξύ άλλων και το αυξημένο κόστος δανεισμού.
Το υπουργείο απάντησε κάνοντας λόγο για “μονομερείς κινήσεις εκ μέρους των παραχωρησιούχων”, ενώ η θέση του παρέμεινε σταθερή στη λύση του διαμοιρασμού του κόστους, το οποίο τελικώς επιμερίζεται σε τρεις χρονιές.