Έχεις αναρωτηθεί ποτέ πόσο αξιόπιστα είναι αυτά που διαβάζεις στο internet; Έχεις ψάξει ποτέ να επιβεβαιώσεις μια είδηση που διαβάζεις ακόμη και σε κάποιο γνωστό ή ‘αξιόπιστο’ site όπου θεωρείς ότι οι ‘δημοσιογράφοι’ ενδιαφέρονται πραγματικά για την είδηση και την αλήθεια πίσω από αυτή και κάνουν πραγματικό ρεπορτάζ; Εγώ έχω τη κακή συνήθεια να ψάχνω και να επιβεβαιώνω κάθε τι που διαβάζω, ειδικά πριν το μεταφέρω και ακόμη περισσότερο αν έχει να κάνει με την επιστήμη. Ένα πρόσφατα παράδειγμα είναι η είδηση που διαβάζω σήμερα στη DailyMail, σχετικά με την απαγόρευση καπνίσματος που ετοιμάζουν να επιβάλουν στους οδηγούς αυτοκινήτων. Ναι, καλά διάβασες, σύντομα στην Αγγλία θα απαγορεύεται να καπνίζεις μέσα στο ίδιο σου το αυτοκίνητο. Αλλά δεν θα μπω στη διαδικασία να αναλύσω το θέμα, αφού με ενδιαφέρει το πως έφτασαν να σκεφτούν κάτι τέτοιο οι σοφοί σύμβουλοι της κυβέρνησης. Βλέπω λοιπόν ότι στο θέμα αναφέρεται ότι οι τοξικές αναθυμιάσεις μέσα σε ένα αυτοκίνητο όπου κάποιος καπνίζει με κλειστά παράθυρα (λες και καπνίζει κανείς κλειστά παράθυρα), είναι 23 φορές περισσότερες από ότι σε ένα bar γεμάτο καπνιστές. Αφού αναρωτιέμαι πως μπορούν να πουν κάτι τέτοιο στους Άγγλους σαν παράδειγμα αφού στην Αγγλία δεν επιτρέπεται το κάπνισμα μέσα στις pub, αποφασίζω να βρω την μελέτη που δείχνει κάτι τέτοιο (προφανώς αναφερόταν σε bar στην Ελλάδα) για να δω κατά πόσο είναι αξιόπιστο το αποτέλεσμα. Προς μεγάλη μου έκπληξη, όχι απλώς δεν είναι αξιόπιστο το αποτέλεσμα, αλλά δεν υπάρχει καν τέτοια μελέτη. Δεν έχει γίνει ποτέ.

Και τότε, αφού δεν υπάρχει καμία έρευνα, πως ξεκίνησε αυτός ο μύθος; Το πράγμα είναι πολύ απλό και το περιγράφουν δύο Αυστραλοί επιστήμονες, ο Ross MacKenzie και η Becky Freeman, σε πρόσφατο άρθρο τους στο Canadian Medical Association Journal (που ακόμα και αν δεν το ξέρεις, σίγουρα καταλαβαίνεις ότι είναι πιο αξιόπιστο από τη DailyMail). Και τι μας λένε εκεί; Όλη την αλήθεια πίσω από αυτόν το μύθο που έχουν κάνει καραμέλα οι κυβερνήσεις ανά το κόσμο. Ότι δεν υπάρχει καμία τέτοια έρευνα και όλα επινοήθηκαν πριν πολλά χρόνια κάπου σε κάποιο σκοτεινό και ανήλιαγο υπόγειο στο Denver του Colorado. Σε άρθρο της στις 10 Ιανουαρίου του 1998, η εφημερίδα Rocky Mountain News αναφέρθηκε στη δήλωση της γερουσιαστή Dorothy Rupert που “πληροφορήθηκε ότι το κάπνισμα στο αυτοκίνητο είναι 23 φορές πιο τοξικό”. Το επίμαχο άρθρο στο οποίο αναφερόταν η γερουσιαστής και που χρησιμοποιούν από τότε όλοι για να στηρίξουν τη δήλωση αυτή, δημοσιεύτηκε το 1992 από τους Klaus Brunnemann, Jonathan Cox και Dietrich Hoffmann στο επιστημονικό περιοδικό Carcinogenesis του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, όπου αν μπεις στο κόπο να το διαβάσεις (όπως θα έπρεπε να κάνει κάποιος ‘σοβαρός δημοσιογράφος’) θα δεις ότι η έρευνα δεν αφορά αυτοκίνητα (σε μπαρ και εστιατόρια την έκαναν την έρευνα), και ότι δεν λένε πουθενά αυτά που ισχυρίζεται η γερουσιαστής. Δυστυχώς όμως, μετά από αυτό, το θέμα πήρε τη κάτω βόλτα και όλοι αναφέρονται σε αυτό το άρθρο για να στηρίξουν αυτή τη δήλωση. Στο σχήμα που ακολουθεί μπορείς να δεις το πως εξαπλώθηκε ο μύθος.

Δεν είναι πραγματικά απίστευτο το πόσοι ‘επιστήμονες’ αναφέρθηκαν σε αυτή τη πηγή για κάτι τόσο σημαντικό, χωρίς να μπει κανείς στο κόπο να το επιβεβαιώσει; Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι για να δημοσιεύσεις σε τέτοια περιοδικά, το άρθρο περνάει από διαδικασία blind peer-review, δηλαδή, δύο άλλοι επιστήμονες που δεν ξέρεις και δε σε ξέρουν, κρίνουν αν το άρθρο σου συνεισφέρει στην επιστήμη. Πρακτικά δηλαδή για κάθε άρθρο τρεις ήταν οι επιστήμονες που δεν μπήκαν στο κόπο να εξακριβώσουν όσα γράφονται. Αλλά δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο το peer-review είναι αναξιόπιστο σύστημα, αλλά τι να κάνουμε, είναι ότι πιο αξιόπιστο έχουμε μέχρι αυτή τη στιγμή…

Τώρα λοιπόν καταλαβαίνεις, όσο και να φωνάζει η Dr Vivienne Nathanson για το πόσο κακό είναι το κάπνισμα στο αυτοκίνητο στηριζόμενη σε στοιχεία που επινοήθηκαν και που δεν έψαξε η ίδια να επαληθεύσει αν πραγματικά υπάρχουν (ποιος σοβαρός γιατρός προτείνει θεραπεία χωρίς να διαβάσει τη σχετική μελέτη;) δεν πείθει κανέναν σοβαρό αναγνώστη. Δυστυχώς όμως μπορεί να πείσει ανθρώπους που λαμβάνουν αποφάσεις και που εμπιστεύονται ‘εμπειρογνώμονες’ που ξέρουν να λένε τα νούμερα όπως βολεύει την εκάστοτε κυβέρνηση, ώστε να ελαττωθούν οι ελευθερίες μας περισσότερο.

Δυστυχώς, στην ίδια ακριβώς παγίδα έπεσαν και οι σύμβουλοι του κ. Λοβέρδου, καθώς και ο ίδιος ο υπουργός, αφού νομοθέτησαν με βάση αυτή την ανύπαρκτη έρευνα για την απόδοση προστίμου ύψους 3000 ευρώ σε όσους καπνίζουν σε αυτοκίνητο που επιβαίνει παιδί κάτω των δεκατεσσάρων ετών. Δεν έψαξε κανείς τους να δει αν ισχύει και όχι μόνο αυτό, αλλά αύξησαν το 23 σε 27 χωρίς καμία επιστημονική στήριξη σε κανένα επίπεδο. Βλέπεις πόσο σημαντικό είναι λοιπόν να ενημερώνεσαι σωστά; Ειδικά όταν είσαι υπουργός! Δεν περιμένω από το κ. Λοβέρδο να το γνωρίζει, αλλά απαιτώ από αυτόν να έχει σοβαρούς συμβούλους και να νομοθετεί με υπευθυνότητα. Διότι η ανικανότητα των συμβούλων του δυστυχώς βαραίνει τον ίδιο και επηρεάζει στο μέγιστο τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.

Δεν περιμένω από κανέναν να αναγνωρίσει το λάθος του και να βγει να πει την αλήθεια στο κόσμο. Είναι αργά. Την αλήθεια τη λες από την αρχή και μόνο αν κάνεις σωστά τη δουλειά σου. Αυτό είναι πραγματική παραπληροφόρηση και αγγίζει τα όρια της κατευθυνόμενης. Και δεν αναφέρομαι στη DailyMail, απλά έτυχε να το διαβάσω εκεί και γι αυτό έχω αυτή σαν πηγή, προφανώς το ανέφεραν πάρα πολλοί πριν από αυτούς, αλλά αυτό δεν είναι ελαφρυντικό! Όπως έψαξα εγώ, μπορούσε να ψάξει και ο ‘δημοσιογράφος’ που έγραψε το άρθρο, αλλά και ο νομοθέτης που σύνταξε το νόμο ή οι σύμβουλοι του υπουργού. Εγώ απλά σε καλώ να σκέφτεσαι, να ψάχνεις, να κρίνεις και να συγκρίνεις. Να βασίζεσαι σε έγκυρες πηγές και να είσαι επιφυλακτικός ακόμη και με αυτές.

Ξέρω καλά ότι μας διαβάζουν πολλοί Έλληνες ‘δημοσιογράφοι’ και ελπίζω να διαβάσουν το άρθρο αυτό έγκαιρα και να διορθώσουν τα άρθρα τους πριν δημοσιευτούν αύριο το πρωί στις φυλλάδες που εργάζονται έχοντας απλά μεταφράσει το άρθρο ξένων εφημερίδων ή site. Ας κάνουν και μια φορά σωστά τη δουλειά τους. Δεν χρειαζόμαστε περισσότερα προβλήματα στη χώρα μας.

Και κάτι τελευταίο, αλλά πάρα πολύ σημαντικό! Το κάπνισμα στο αυτοκίνητο δεν είναι ότι καλύτερο για την υγεία σου και το ξέρεις, και σίγουρα δε χρειάζεσαι ούτε το νόμο, ούτε τις ψεύτικες μελέτες για να το καταλάβεις. Μεγάλο παιδί είσαι, οπότε κάνε ότι καταλαβαίνεις, απλά, αν έχεις μικρά παιδιά στο αυτοκίνητο, απέφυγε το σε παρακαλώ, ακόμη και αν έχεις ανοιχτά τα παράθυρα…

[Πηγή: DailyMail | CMAJ | Photo Copyright: joka200 @ flickr]

  • μπράβο @ngel
    φοβερό θεματάκι!

  • hellboy

    εδω μας εχουν κανει να πιστευουμε οτι και να λενε.γι αυτο τα 2 τελευταια χρονια με την συνχιση της κρισης ηρθε και η πολιτικη κριση,δεν ξερουν τι παραμυθι να πουν και ξεχνανε τι παραμυθι ειπαν(πχ. βενιζελος τον ιουνιο:δεν θα γινει η δεη μοχλος εισπραξης φορων-αλλα τον σεπτεμβρη εγινε!!)
    παντα διασταυρωση των στοιχειων ποτε απο μια πηγη

  • JohnnyXP64

    εγω το θεωρω ακρως επικίνδυνο να κανεις κατι αλλο με τα χερια απο το να οδηγεις!
    το τσιγαρο και το κιν ειναι ενα απο τα χειροτερα!

    λιγο να πεσει πανω σου καφτρα και αποσπασεις προσοχη ….καληνυχτα!
    ουτε λογος οτι ο καπνος γαμα τους αλλους επιβατες μεσα! δεν περημενω μελετη να μου το πει αυτο οταν πρεπει να ανασενω οξυγονο οχι καπνο τσιγαρου και πισα!!!

    γενικα οτι εχει να κανει με τα βρομοτσιγαρα παντα “σπονσοραρουν” οι βιομηχανιες απο πισω να βγαζουν μελετες και καλα που τους βολευει!

    το ιδιο δεν καν με επιστήμονες για την κληματικη αλλαγη? οτι και καλα καναν ερευνες που επρεπε να πισουν τον κοσμο οτι δεν αυξανει η θερμοκρασια λογο του ανθρωπου!

    και τελικα οι επιστήμονες βγαλαν αλλα αποτελεσματα και το ομολογησαν….

    • Dio2deus

      Στο φετινό rally Acropolis ποιός δεν θυμάται τον Loeb να μπαίνει στην ειδική στα Πίσσια με το τσιγάρο στο χέρι ! Αργότερα, ο Daniel Elena δήλωνε ότι αναγκάζεται να κρατά το χειρόφρενο στις φουρκέτες, ενώ πιό πολύ τον εκνευρίζει το ότι γεμίζουν στάχτες οι σημειώσεις του !
      Θα ξεχάσει άραγε ποτέ ο Felipe Massa πως έχασε στην κυριολεξία το πρωτάθλημα μέσα απ΄τα χέρια του από τον Hamilton, όταν το τσιγάρο που κρατούσε έπεσε μέσα στο cockpit του μονοθεσίου του;

  • Δυστυχώς δεν έψαξε κανείς…

    http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=15427&subid=2&pubid=112645504

    http://www.enet.gr/?i=news.el.ygeia&id=326426

    πόσο τραγικό…

  • Lotofagus

    Το κάπνισμα στο αυτοκίνητο δεν είναι πιο ανθυγιεινό από την ακτινοβολία των κινητών, η οποία φτιάχνει μέσα σε κλειστό χώρο ένα είδος ομπρέλας. Για αυτά, όμως, δεν μας ενημερώνει κανένας.
    Όπως και κανείς στη Βρετανία δεν ενδιαφέρεται να δώσει καλύτερες επιλογές στους νέους από το να μπεκρουλιάζουν σε μπαρ! Όσα γίνονται στο Φαληράκι και στην Κέρκυρα δεν είναι η εξαίρεση, αλλά ο κανόνας. Οι Βρετανοί πίνουν για να ξεχάσουν τα αδιέξοδά τους!
    Ο αλκοολισμός μοιάζει να είναι ταμπού, μολονότι είναι άκρως αντικοινωνικός και επικίνδυνος. Κανείς, για παράδειγμα, δεν δέρνει τη γυναίκα και τα παιδιά του με το τσιγάρο στο χέρι!
    Υποθέτω ότι τα συμφέροντα των συγκεκριμένων βιομηχανιών είναι ισχυρότερα από εκείνα των καπνοβιομηχάνων -ιδίως αν προστεθούν σε αυτά και οι φόροι οινοπνευματωδών που εισπράττει το κράτος.

  • adele91

    εξαρταται τι καπνιζεις…. :P :P (πλακιτσα)

    Αν εχεις παιδια γυρω σου ειναι χρεος σου σαν ανθρωπος να μην καπνισεις… Οπου και αν εισαι… Στο αμαξι σου, ακομα και αν ειναι 23 φορες πιο τοξικο ειναι δικαιωμα σου να κανεις οτι θελεις, εφοσον δεν ενοχλει τους συνεπιβατες σου(οι οποιοι φυσικα δεν ειναι παιδια), θα ελεγα… αλλα με μια δευτερη και πιο “λογικη” ματια… και επειδη εχω δει τρελα σκηνικα με καπνιζοντες… εχει τυχει να ειμαι σε ενα μαγαζι φιλου μου(cafe), στο οποιο ξερω οτι καπνιζουν(οπως και στα περισσοτερα παρ’οτι υπαρχει αντικαπνιστικος νομος), εχει τασακια κανονικα… και 2-3 τρεπεζια διπλα απο το bar που καθομουν ειχε κατι παιδακια, και βγηκα εξω να κανω τσιγαρο φυσικα, και οταν μπαινω μεσα, βλεπω τις μαμαδες τους να καπνιζουν… εεεεε ενταξει απο αυτο και μονο καταλαβαινεις ποσο ηλιθιος μπορει να ειναι ο κοσμος!!! Αλλα εκει που ειχα σοκαριστικα πραγματικα ηταν οταν ειχα δει σε ενα ”φιλικο” σπιτι οπου περασα περσι το πασχα, να κανουν μπ*φους διπλα στα παιδια τους!!!
    Ο κοσμος ειναι ασυνειδητος, και στην τελικη… μπορει αυτος ο νομος να μην εχει βαση, αλλα δεν θα βλαψει κανεναν… το αντιθετο! Και το λεω αυτο εγω που καπνιζω, ποτε δεν παραπονεθηκα για τον αντικαπνιστικο νομο, ουτε για τις τιμες που εχουν φτασει στο θεο… καλα κανουν, απ’την στιγμη που καποιοι δεν καταλαβαινουν οτι ο διπλανος σου δεν ειναι υποχρεωμενος να ανεχεται τις δικες σου κακες συνηθειες!!!