Πριν από 100 έτη, το 1917 ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, μαινόταν στην Ευρώπη. Το 1917 όμως ήταν έτος καμπή μιας και στις 6 Απριλίου ο Thomas Woodrow Wilson, ο 28ος πρόεδρος των ΗΠΑ, πήρε την έγκριση του Κογκρέσου για να βάλει την χώρα του στο πόλεμο. Λίγους μήνες αργότερα στις 30 Ιουνίου και η χώρα μας κηρύσσει τον πόλεμο στις κεντρικές δυνάμεις και αλλάζει την ισορροπία στο μακεδονικό μέτωπο. Από που όμως ξεκίνησαν όλα αυτά; Ο 20ος αιώνας έχει λάβει αρκετούς χαρακτηρισμούς και ένας από αυτούς είναι ο αιώνας της αυτοκίνησης, γιατί το αυτοκίνητο μαζικοποιήθηκε, έτσι από τραγική ειρωνεία της τύχης ο σύντομος αιώνας έμελλε να ξεκινήσει μέσα σε ένα αυτοκίνητο! Και τι αυτοκίνητο, ένα Gräf & Stift Double Phaeton, που ήταν από τα πολυτελέστατα αυτοκίνητα της εποχής! Η Gräf & Stift ήταν η βασιλική επιλογή και θεωρείτο αντάξια της Rolls Royce, είχε μόνο 32 ίππους αλλά εκείνη την εποχή η σύγκριση γινόταν με τις άμαξες και αυτό έμοιαζε μαγικό σε πολύ κόσμο, το πως κινούταν μόνο του! Το αυτοκίνητο πλέον εκτίθεται στο πολεμικό μουσείο της Βιέννης και είναι από τις κύριες attraction του μουσείου. Όσο για την εταιρεία, αργότερα ασχολήθηκε με την κατασκευή βαρέων οχημάτων (τρόλλεϋ, λεοφορεία) και πέρασε στα χέρια της MAN και μαζί με αυτήν πλέον ανήκουν στην Neoplan.

Όμως μια σκοτεινή αλλά καθόλα ψευδής ιστορία συνόδευε το αυτοκίνητο που βλέπεις για πολλές δεκαετίες. Διακινούταν λοιπόν ο αστικός μύθος πως το αυτοκίνητο ήταν καταραμένο και ο κόσμος είτε επειδή του αρέσουν οι δραματικές ιστορίες είτε επειδή έψαχνε μια εξήγηση για το σφαγείο του πολέμου, την υιοθέτησε και την αναπαρήγαγε για καιρό. Τώρα είναι σειρά μου να την διηγηθώ!

Το πραγματικό μέρος της ιστορίας είναι πως ο αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος των Αψβούργων, διάδοχος του θρόνου της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας, πήγε για PR (δημόσιες σχέσεις) στο Σεράγεβο της Βοσνίας. Μέσα στην αφέλεια της belle epoque οι εφημερίδες δημοσίευσαν την διαδρομή που θα ακολουθούσαν. Τότε μια ομάδα Σέρβων αποφάσισε να δολοφονήσει τον αρχιδούκα. Να σημειώσω πως η Σερβία ήταν τότε σχετικά νέο κράτος και είχε εδαφικές διαμάχες με την Αυστροουγγαρία. Το μίσος για τους γείτονες άλλωστε δεν έλειψε ποτέ από την Ευρώπη και δη από τα Βαλκάνια. Στην αρχή πέταξαν μια χειροβομβίδα στο αυτοκίνητο αλλά δεν κατάφεραν να βρουν στόχο. Πέτυχαν όμως ένα άλλο αυτοκίνητο της πομπής, στέλνοντας μερικούς αξιωματούχους και ακόλουθους στο νοσοκομείο. Ο αρχιδούκας πήγε να τους επισκεφτεί αλλά ο οδηγός του δεν ήξερε τους δρόμους της βοσνιακής πρωτεύουσας και πήρε μια λάθος στροφή. Το κατάλαβε σύντομα και σταμάτησε προσπαθώντας να κάνει αναστροφή.

Τότε πλήθος κόσμου πλησίασε για να δει τον αυτοκίνητο και τον αυστριακό αριστοκράτη. Για κακή τους τύχη ένας από τους δολοπλόκους, ο Gavrilo Princip, βρισκόταν σε παρακείμενο καφενέ και άδραξε την ευκαιρία. Λόγω του συνωστισμού δεν μπορούσε να πετάξει την χειροβομβίδα, έτσι τράβηξε το πιστόλι και έριξε δυο βολές χωρίς να στοχεύσει, όπως δήλωσε ο ίδιος. Οι βολές όμως πέτυχαν τον αρχιδούκα στο λαιμό και την γυναίκα του Σοφία στο στομάχι, τραυματίζοντάς του αμφότερους θανάσιμα. Η Αυστροουγγαρία θεώρησε υπεύθυνη την Σερβία και της έστειλε ένα ταπεινωτικό τελεσίγραφο, το οποίο η Σερβία σχεδόν θα δεχόταν, αλλά τελικά αρνήθηκε και ο πρώτος βιομηχανοποιημένος πόλεμος ξεκινούσε.

Ο μύθος ξεκινάει από το 1913 σύμφωνα με τους Αυστριακούς κυνηγούς είναι θανάσιμη ατυχία να σκοτώσεις ένα (σπανιότατο) λευκό ελάφι, κάτι που έκανε τότε ο δεινός κυνηγός Φραγκίσκος. Το αυτοκινητιστικό μέρος του θρύλου έχει να κάνει με το τι απέγινε το μοιραίο Double Phaeton και θυμίζει σενάριο της ταινίας Final Destination. Η ιστορία πως το αυτοκίνητο ήταν καταραμένο έγινε ποπ αρκετά χρόνια αργότερα από τον συγγραφέα του φανταστικού Frank Edwards, που συχνά διάνθιζε με δικές του προσθήκες τους θρύλους που άκουγε. Και όταν κάτι το λέει όλος ο κόσμος τείνει να γίνει αλήθεια, έτσι το 1981 η Weekly World News διέδωσε πως η κόκκινη Double Phaeton ήταν υπόπτως υπεύθυνη για ακόμη περισσότερους θανάτους. Το hoax ξεκινάει με λάθος χρώμα για το αυτοκίνητο, γιατί όπως βλέπεις δεν είχε το “χρώμα του αίματος” αλλά έτσι φαινόταν πιο δραματική η ιστορία. Σύμφωνα με την Weekly World News ο Karl Brunner ο επιστάτης/ξεναγός του μουσείου της Βιέννης έλεγε για την αιματοβαμμένη ιστορία του αυτοκινήτου το 1940 στους επισκέπτες του μουσείου και δεν άφηνε κανέναν να ανέβει σε αυτό. Και το σενάριο του Final Destination Graf & Stift edition πάει κάπως έτσι…

Μετά την ανακωχή της 11ης Νοεμβρίου του 1918 που έληξε τον πόλεμο, ο κυβερνήτης της Γιουγκοσλαβίας πήρε το αυτοκίνητο και το ανακατασκεύασε. Όμως μετά από 4 ατυχήματα που του κόστισαν το δεξί του χέρι, θεώρησε πως το αυτοκίνητο πρέπει να καταστραφεί. Ο φίλος του όμως, ο Dr. Srikis, διαφώνησε και θεώρησε αστείο το να πιστεύει κάποιος σε κατάρες την σύγχρονη εποχή. Μετά από 6 μήνες ξένοιαστης οδήγησης ένα πρωινό το αυτοκίνητο βρέθηκε τουμπαρισμένο με τον Dr. Srikis να έχει συνθλιβεί από κάτω. Έπειτα πέρασε στην κατοχή ενός συναδέλφου του γιατρού που μάλλον το γλυκοκοίταζε από καιρό αλλά όταν οι προληπτικοί πελάτες του άρχισαν να τον εγκαταλείπουν, την πούλησε σε έναν Ελβετό οδηγό αγώνων. Αυτός σε έναν αγώνα στις Δολομιτικές Άλπεις τράκαρε σε έναν τοίχο και έσπασε τον αυχένα του. Όχι ότι χρειαζόσουν καταραμένο αυτοκίνητο για να πεθάνεις σε αγώνες εκείνη την εποχή βεβαίως. Σειρά λοιπόν είχε ένας ευκατάστατος αγρότης, που μια μέρα καθώς πήγαινε στο παζάρι του έσβησε και ένας άλλος αγρότης ήρθε για να το ρυμουλκήσουν. Καθώς το ρυμουλκούσαν το αυτοκίνητο πήρε μπρος και τους έσυρε σε μια ξέφρενη κούρσα θανάτου. Τελευταίος ιδιοκτήτης έμελε να είναι ο Tiber Hirschfield, που αποφάσισε να το βάψει γαλάζιο από σκούρο κόκκινο. Πέθανε μαζί με 4 συνεπιβάτες σε μετωπική σύγκρουση καθ’οδόν για έναν γάμο. Η κατάρα λύθηκε όταν συμμαχικά βομβαρδιστικά διέλυσαν το μουσείο. Στα συντρίμμια βρέθηκε μόνο το τιμόνι του καταραμένου αυτοκινήτου…με τα χέρια του κυρίου Brunner να το κρατάνε σφιχτά! Όλα αυτά βέβαια είναι αποκύματα της φαντασίας, οι συνομωσιολόγοι όμως έχουν ακόμα έναν άσσο στο μανίκι τους. Η πινακίδα του οχήματος γράφει “A III 18” και αυτό το ερμηνεύουν ως Armistice (ανακωχή δηλαδή) 11-11-18, αναφερόμενοι στην 11η Νοεμβρίου του 1918 που έληξε ο πόλεμος (την 11η ώρα μάλιστα).

Για να προσθέσω κι εγώ λοιπόν μια ελληνική πινελιά στον θρύλο, ο Φαέθων ο γιος του Ήλιου, πήρε το άρμα του πατέρα του και έκαψε την γη και επειδή είναι Double Phaeton, το έκανε δύο φορές, γι’αυτό και έγιναν 2 παγκόσμιοι πόλεμοι, οεο!

  • jonjon

    Ωραίο άρθρο! Η ιστορία έχει ακόμα να μας διδάξει πολλά!

  • xtra

    …και οι franz ferdinard κοντεψαν με διαλυση !