Η σταδιακή αύξηση του ύψους των καπό στα σύγχρονα αυτοκίνητα, και ιδιαίτερα στα SUV, έχει αρχίσει να εγείρει σοβαρές ανησυχίες τόσο για την ασφάλεια των πολιτών όσο και για το περιβάλλον.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση, τα καινούργια αυτοκίνητα στην Ευρώπη παρουσιάζουν σταθερή άνοδο στο ύψος του καπό τους, κάτι που ενέχει αυξανόμενο κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια, με τα παιδιά να είναι τα πιο ευάλωτα.
Η προτίμηση των καταναλωτών σε αυτοκίνητα με υψηλό εμπρός μέρος, όπως τα SUV, έχει ως αποτέλεσμα τα σημεία πρόσκρουσης σε σύγκρουση με πεζούς να βρίσκονται πλέον σε πιο ευάλωτες περιοχές του σώματος. Ειδικά για τα παιδιά, το ύψος του καπό αντιστοιχεί στο επίπεδο του κεφαλιού, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών τραυματισμών ή ακόμη και θανάτου.
Επιπλέον, τα ψηλά καπό μειώνουν την ορατότητα του οδηγού προς το έδαφος, καθιστώντας δύσκολο να αντιληφθεί παιδιά κάτω των εννέα ετών όταν αυτά βρίσκονται μπροστά από το αυτοκίνητο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα SUV, λόγω του ψηλού και άκαμπτου μπροστινού τους μέρους, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς ή να παρασύρουν πεζούς σε περίπτωση πρόσκρουσης. Σε αντίθεση, τα αυτοκίνητα με χαμηλότερο καπό πλήττουν συνήθως τα κάτω άκρα, επιτρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις στους πεζούς να πέσουν στο πλάι και να μειώσουν τις συνέπειες.
Η οργάνωση Transport and Environment καταγράφει ότι από το 2010 μέχρι το 2024 το μέσο ύψος του καπό στα καινούργια αυτοκίνητα αυξάνεται κατά 0,5 εκατοστά ετησίως. Έτσι από τα 76,9 εκατοστά το 2010 αυξήθηκε στα 83,8 εκατοστά το 2024. Η αύξηση αυτή συμβαδίζει με τη ραγδαία αύξηση των SUV, που πλέον αποτελούν το 55,5% του ευρωπαϊκού στόλου, έναντι μόλις 11,5% πριν από 15 χρόνια. Αυτή η αλλαγή συνοδεύεται από υψηλότερες εκπομπές CO2, κατά μέσο όρο 20% περισσότερες σε σύγκριση με μικρότερα οχήματα.
Σήμερα, το 46% των καινούργιων αυτοκινήτων που πωλούνται στην Ευρώπη έχει ύψος καπό πάνω από 85 εκατοστά. Μάλιστα, ένα στα δέκα καινούργια αυτοκίνητα έχει ακόμη μεγαλύτερο ύψος από 93 εκατοστά.
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν σαφείς κανονισμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή στο Ηνωμένο Βασίλειο που να περιορίζουν το επιτρεπτό ύψος του καπό. Η Transport and Environment εισηγείται την επιβολή ανώτατου ορίου στα 85 εκατοστά έως το 2035, με στόχο να μειωθεί ο αριθμός των τραυματισμών, ιδίως σε παιδιά. Γιατί 85 εκατοστά, μπορείς να αναρωτηθείς. Οι ερευνητές εξηγούν:
Ένα όριο 85 εκατοστών στοχεύει στην προστασία του 95% των ενήλικων γυναικών πεζών που εμπλέκονται σε ατύχημα (μόνο το 5% των ενήλικων γυναικών στην Ευρώπη έχουν κέντρο βάρους κάτω από 86 εκατοστά). Μια πρόσκρουση κάτω από το κέντρο βάρους αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης.
Μάλιστα, η Transport and Environment υπολογίζει πως εάν δεν υπάρξει επιβολή ανώτατου ορίου, το μέσο ύψος του καπό των καινούργιων αυτοκινήτων που θα πωληθούν το 2040 θα είναι 92 εκατοστά.
Μερικές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν ήδη αναλάβει δράση. Για παράδειγμα, το Παρίσι, η Λυών και το Άαχεν επιβάλλουν πρόσθετους φόρους σε βαριά και μεγάλα αυτοκίνητα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πόλεις όπως το Κάρντιφ και η Οξφόρδη μελετούν παρόμοια μέτρα.
Η Jaguar Land Rover, από τις εταιρείες με τα ψηλότερα καπό, δήλωσε ότι επενδύει σε προηγμένα συστήματα ασφάλειας, όπως αισθητήρες ανίχνευσης πεζών και κάμερες περιμετρικής όρασης.
Ωστόσο, η Transport and Environment υπογραμμίζει πως όσο καλή κι αν είναι η τεχνολογία, δεν μπορεί να εξουδετερώσει πλήρως τον αυξημένο κίνδυνο που συνεπάγεται ένα πολύ ψηλό καπό.
Τα συμπεράσματα της έκθεσης βασίζονται σε δεδομένα από το Euro NCAP και μελέτες της Σχολής Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Loughborough, οι οποίες έδειξαν ότι σε ορισμένα SUV, τα παιδιά ηλικίας από 4,5 έως 9 ετών είναι “αόρατα” από τη θέση του οδηγού όταν στέκονται ακριβώς μπροστά από το αυτοκίνητο.
Επιπλέον, βελγική έρευνα με πάνω από 300.000 καταγεγραμμένα περιστατικά έδειξε ότι η αύξηση του ύψους καπό από τα 80 στα 90 εκατοστά συνδέεται με 27% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου για ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου (πεζούς, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές και οδηγούς σκούτερ). Η ίδια μελέτη αποδεικνύει ότι εάν ένα pickup συγκρουστεί με ένα κανονικό αυτοκίνητο, οι επιβάτες στο κανονικό αυτοκίνητο έχουν 20 έως 50% περισσότερες πιθανότητες σοβαρού τραυματισμού.
Η αυξημένη δημοφιλία των SUV δεν έχει μόνο επιπτώσεις στην οδική ασφάλεια. Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον είναι επίσης σημαντικές. Το 2024, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τα SUV ξεπέρασαν το 1 δισ. τόνους. Αν θεωρούνταν χώρα, τα SUV θα ήταν η πέμπτη μεγαλύτερη ρυπογόνος χώρο του κόσμου.
Επιπλέον, λόγω των διαστάσεών τους, αυτά τα αυτοκίνητα καταλαμβάνουν περισσότερο χώρο στους δρόμους και στη στάθμευση, περιορίζοντας τη λειτουργικότητα και ασφάλεια του αστικού περιβάλλοντος.