Η τιμή του ευγενούς μετάλλου, παλλάδιου, σπάει όλα τα ρεκόρ και έτσι αναλυτές και επενδυτές, αναμένουν ότι λόγω των μικρών αποθεμάτων το ανοδικό ράλι για το πολύτιμο μέταλλο μόλις έχει ξεκινήσει.

Το πολύτιμο μέταλλο γνωρίζει μεγάλη άνοδο φέτος που δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης. Η τιμή του βρίσκεται σήμερα στα 2.295 δολάρια ανά ουγγιά, σημειώνοντας άνοδο 19% από τις αρχές του έτους κι έπειτα από άλμα 54% το 2019. Την περασμένη Πέμπτη μάλιστα έφτασε στο ρεκόρ των 2.395,71 δολαρίων ανά ουγγιά.

Η τιμή του παλλάδιου, που χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο στους καταλυτικούς μετατροπείς οχημάτων, έχει αυξηθεί κατά 9% καταγράφοντας την καλύτερη επίδοση ανάμεσα στα πολύτιμα μέταλλα. Κύρια αιτία της αύξησης της τιμής είναι το γεγονός της αύξησης της ζήτησης του κυρίως λόγω της Κίνας, η οποία θέλει να μειώσει τις εκπομπές ρύπων και επιβάλλει πιο αυστηρές προδιαγραφές για τους καταλύτες των αυτοκινήτων.

Η αγορά του παλλάδιου δεν είναι μεγάλη. Όπως και η πλατίνα, η παραγωγή του πολύτιμου μετάλλου είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένη κατά κύριο λόγο στη Ρωσία και τη Νότιο Αφρική. Οι δύο χώρες παράγουν περίπου τα τρία τέταρτα της παγκόσμιας παραγωγής. Τα κέρδη εκπλήσσουν ακόμη και έμπειρους παρατηρητές της αγοράς, οι οποίοι λένε ότι υπάρχει μικρή πιθανότητα να χαλαρώσουν οι σφιχτές συνθήκες προμήθειας. Η Νότια Αφρική ανακοίνωσε μια απότομη πτώση της παραγωγής μετάλλων της ομάδας της πλατίνας τον Νοέμβριο. Στο ευνοϊκό κλίμα προστέθηκαν η εμπορική ανακωχή μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και το ρεκόρ πωλήσεων αυτοκινήτων στην Ευρώπη τον προηγούμενο μήνα.

Περίπου το 70% της ζήτησης για παλλάδιο προέρχεται από τις αυτοκινητοβιομηχανίες. Οι πωλήσεις αυτοκινήτων παραμένουν ισχυρές στα περισσότερα μέρη του κόσμου και έτσι οι τιμές του παλλαδίου παρέμειναν υψηλές σε αντίθεση με τα υπόλοιπα βιομηχανικά αγαθά που επηρεάστηκαν αρνητικά από την επιβράδυνση της βιομηχανικής παραγωγής παγκοσμίως.

Τα αποθέματα είναι η τόσο περιορισμένα που οι καταναλωτές στρέφονται στον δανεισμό του πολύτιμου μετάλλου για να προμηθευτούν τις απαραίτητες ποσότητες.

Υπάρχει μόνο μια απειλή για το παλλάδιο: Η αντικατάστασή του. Ιστορικά το παλλάδιο ήταν πάντα φθηνότερο από τη πλατίνα και για αυτό τον λόγο το προτιμούσαν ως μια πιο φθηνή εναλλακτική, καθώς τα δύο μέταλλα έχουν παρόμοιες χημικές ιδιότητες. Όμως το πρόσφατο ράλι έχει αντιστρέφει αυτή τη σχέση τιμής και τώρα υπάρχει ο κίνδυνος το παλλάδιο να αντικατασταθεί από την πλατίνα. Και πάλι όμως, οι κατασκευαστές χρειάζονται 18 με 24 μήνες για να αλλάξουν την παραγωγή τους, όποτε η θέση του παλλαδίου δεν απειλείται στο άμεσο μέλλον.

Η άνοδος του παλλαδίου οφείλεται επίσης στην ανησυχία για την εξασθένηση των αποθεμάτων. Το μέταλλο διαπραγματεύεται σε διπλάσιο premium έναντι της πλατίνας, γεγονός που μπορεί να παρακινήσει τους κατασκευαστές να τη χρησιμοποιήσουν ως υποκατάστατο και θα μπορούσε να φέρει τις τιμές της κοντά στα επίπεδα του παλλαδίου.

Ωστόσο δεν είναι μόνο το παλλάδιο που έχει δει την τιμή του να εκτοξεύεται. Το ρόδιο έχει δει την τιμή του να αυξάνεται κατά 32% και πλέον κοστίζει 8.750 δολάρια ανά ουγγιά. Και το ρόδιο χρησιμοποιείται στους καταλύτες των οχημάτων και πλέον κοστίζει 5,5 φορές περισσότερο από τον χρυσό. Ήδη η τιμή του είναι η υψηλότερη που έχει καταγραφεί από το 2008, όπου είχε αγγίξει σχεδόν τα 10.100 δολάρια ανά ουγγιά.

Όπως και το παλλάδιο, το μέταλλο αυτό εξορύσσεται ως υποπροϊόν της πλατίνας και του νικελίου, αλλά αποτελεί μια πολύ μικρότερη αγορά κι έτσι υπόκειται σε μεγάλες διακυμάνσεις στην τιμή του όταν αλλάζουν τα δεδομένα της προσφοράς και της ζήτησης.

Το ρόδιο θεωρείται ευγενές μέταλλο μαζί με το ρουθήνιο, το ιρίδιο, το παλλάδιο, τον άργυρο, το όσμιο, τον λευκόχρυσο και τον χρυσό. Ανακαλύφθηκε το 1803 από τον Άγγλο χημικό Γουόλλαστον στα κατάλοιπα επεξεργασίας μεταλλευμάτων λευκόχρυσου. Είναι το σπανιότερο μη ραδιενεργό χημικό στοιχείο στη Γη.

Οι υψηλότερες τιμές του ροδίου είναι καλό νέο για τους παραγωγούς της Νοτίου Αφρικής, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής. Τα κέρδη για τα μέταλλα της ομάδας της πλατίνας και το αδύναμο ραντ βοήθησαν έναν χρηματιστηριακό δείκτη για τα ανθρακωρυχεία της χώρας να τριπλασιαστεί κατά το περασμένο έτος, φθάνοντας στο υψηλότερο σημείο από το 2011.

Αλλά η κυριαρχία της Νότιας Αφρικής σημαίνει επίσης ότι υπάρχουν κίνδυνοι παραγωγής γύρω από την αγορά. Οι διακοπές ρεύματος πέρυσι προκάλεσαν προσωρινά προβλήματα σε ορισμένες επιχειρήσεις εξόρυξης και υπήρξαν μεγάλες απεργίες στα ορυχεία κατά τα προηγούμενα έτη από εργαζόμενους που ζητούν υψηλότερες αμοιβές.

Εκτός από το παλλάδιο και το ρόδιο, οι καταλύτες χρησιμοποιούν επίσης ένα μίγμα πλατίνας, δημητρίου, χαλκού, σιδήρου, μαγγανίου και νικελίου. Κάπως έτσι εξηγείται και το κόστος ενός καταλύτη.