Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στην ψήφιση του νόμου για την επιτάχυνση της βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act – IAA), με στόχο την προστασία βασικών βιομηχανικών κλάδων και την ενίσχυση της πράσινης παραγωγής στην Ευρώπη, περιλαμβανομένων των ηλεκτρικών οχημάτων και των μπαταριών.
Ο νόμος εισάγει προτιμήσεις “Αγοράστε Ευρωπαϊκά” και αυστηρούς κανόνες τοπικού περιεχομένου, ενώ προβλέπει το πρόγραμμα “Made in Europe“, σύμφωνα με το οποίο αυτοκίνητα που συναρμολογούνται σε χώρες με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ, όπως, το Μαρόκο, η Ιαπωνία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο, θεωρούνται αυτόματα “ευρωπαϊκά”.
Ο επίτροπος Βιομηχανίας και αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Στεφάν Σεζουρνέ, δήλωσε:
Η Ευρώπη πρέπει να είναι μια ολοκληρωμένη βιομηχανική βάση. Όχι απλώς μια απλή πλατφόρμα συναρμολόγησης. Χωρίς μια ισχυρή βιομηχανική βάση, δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, κλιματική μετάβαση, στρατηγική αυτονομία.
Ο Γάλλος επίτροπος πρόσθεσε ότι “ήταν πολύ δύσκολο να επιτευχθεί πολιτική ισορροπία εντός της Επιτροπής”.
Η αυτοκινητοβιομηχανία, ωστόσο, εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις. Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι κανόνες θα αυξήσουν το κόστος και θα υπονομεύσουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τους. Η BMW χαρακτήρισε την πρόταση “αντεπαγωγική”, αναφέροντας:
Αντί να αντιμετωπίσει τις βαθιές αιτίες της ανεπαρκούς ανταγωνιστικότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει την προστατευτική της πολιτική με τον νόμο για την επιτάχυνση της βιομηχανίας, η προσδοκία ότι αυτό θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία είναι μη ρεαλιστική.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) ζήτησε περαιτέρω ενίσχυση του πακέτου και επισήμανε ότι η ευελιξία που προτείνεται στο πακέτο του Δεκεμβρίου είναι ανεπαρκής για να μετασχηματίσει την αυτοκινητοβιομηχανία στην πράξη. Ο Ola Kallenius, πρόεδρος της ACEA δήλωσε:
Οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων και βαν καλούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν το πακέτο για την αυτοκινητοβιομηχανία, ώστε η Ευρώπη να παραμείνει μια βιώσιμη αγορά για αυτοκίνητα και βαν μετά το 2030.
Αναφορικά με τα πρόστιμα εκπομπών, τόνισε:
Ο στόχος του 2030 για τα επιβατικά αυτοκίνητα και τα ημιφορτηγά αποτελεί μια σημαντική πρόκληση: εάν η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων (BEV) της ΕΕ δεν τριπλασιαστεί εντός τεσσάρων ετών, οι κατασκευαστές της ΕΕ κινδυνεύουν με υπέρογκα πρόστιμα.
Οι προμηθευτές αυτοκινήτων, από την πλευρά τους, υποστήριξαν ότι οι κανόνες θα προστατεύσουν τις θέσεις εργασίας και τα εγχώρια εργοστάσια. Ο Τζεφ Πίτερς, επικεφαλής κυβερνητικών υποθέσεων της CLEPA, δήλωσε:
Λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα της επιχείρησης και τον αθέμιτο ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουμε. Είναι μια σημαντική στιγμή για εμάς και ένα πολλά υποσχόμενο ξεκίνημα.
Οι προμηθευτές επισήμαναν ότι η χαλάρωση των κατευθυντήριων γραμμών στην τελική έκδοση της IAA θα μπορούσε να επιτρέψει στους ανταγωνιστές να παρακάμψουν τις απαιτήσεις ευρωπαϊκής προτίμησης, ιδιαίτερα από Κινέζους προμηθευτές που πλημμυρίζουν την ΕΕ με εξαρτήματα.
Η τελική πρόταση της IAA εισάγει ένα σενάριο εξαίρεσης για τις χώρες που έχουν συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ, ώστε να θεωρούνται αυτόματα ευρωπαϊκές. Οι ξένοι κατασκευαστές, όπως η Honda, χαιρέτισαν την αλλαγή. Ο Πάτρικ Κίτινγκ, επικεφαλής κυβερνητικών υποθέσεων της Honda, δήλωσε:
Καθώς ο νόμος περνά από τη διαδικασία της συναπόφασης, θα συνεργαστούμε με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για να τονίσουμε τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που συναρμολογούνται στην Ιαπωνία, βοηθώντας την Ευρώπη να επιτύχει τους στόχους της για βιώσιμη κινητικότητα.
Η εφαρμογή του προγράμματος “Made in Europe” αναμένεται να αυξήσει το κόστος παραγωγής των ηλεκτρικών οχημάτων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την Transport & Environment, οι μπαταρίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 85% του κόστους ενός ηλεκτρικού οχήματος και η παραγωγή τους εντός Ευρώπης θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση 90% του πρόσθετου κόστους. Η μέση αύξηση της τιμής ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου εκτιμάται μεταξύ 300 και 750 ευρώ έως το 2030, ανάλογα με τον κατασκευαστή.
Η διαμάχη μεταξύ προμηθευτών και κατασκευαστών περιστρέφεται γύρω από τον ορισμό του τι θεωρείται “ευρωπαϊκό” και τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν επεκτεταμένες αλυσίδες παραγωγής εκτός Ευρώπης, όπως η Renault στο Μαρόκο, ενώ η IAA αρχικά δεν θεωρούσε αυτές τις χώρες ως “Made in Europe”. Η τελική πρόταση αναθεώρησε τη διαδικασία, επιτρέποντας σε περισσότερες χώρες, όπως το Μαρόκο, την Τουρκία, τον Καναδά και την Ιαπωνία, να ενταχθούν αυτόματα στο πρόγραμμα.
Η Γαλλία έχει εκφράσει αντιρρήσεις σχετικά με την ένταξη εμπορικών εταίρων, υποστηρίζοντας ότι αυξάνει την εξάρτηση από άλλες χώρες αντί να την μειώνει. Οι κανόνες παρακολουθούν επίσης αυστηρά τις επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ και τη συμμετοχή Κινέζων εργαζομένων άνω του 50% για να αποφευχθεί η έμμεση συμμετοχή κινεζικών εταιρειών.