Θα περίμενε κανείς πως το αυτοκίνητο θα παρείχε μια προστασία στον οδηγό και τους επιβάτες του από την αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση, που υπάρχει στις αστικές περιοχές, κυρίως λόγω των καυσαερίων. Δύο έρευνες όμως έρχονται να μας δείξουν ακριβώς το αντίθετο! Όχι μόνο δε σε προστατεύει από τα βλαβερά σωματίδια, αλλά μάλιστα αυτά βρίσκονται σε μεγαλύτερη συγκέντρωση στο εσωτερικό του αυτοκινήτου, αποτελώντας έναν πραγματικό κίνδυνο μακροπρόθεσμα για την υγεία. Πάμε όμως να δούμε λίγο τα στοιχεία μας.
Όπως έχουμε θίξει και σε άλλα θέματα, το Λονδίνο έχει αρκετά σημαντικό πρόβλημα με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Έτσι διεξάγονται αρκετές έρευνες πάνω και γύρω από αυτό, με σπουδαία αποτελέσματα. Δύο από αυτές είναι και οι παρακάτω.
Τον Φεβρουάριο λοιπόν του 2015, το αγγλικό επιστημονικό περιοδικό “Atmospheric Environment”, δημοσίευσε μια έρευνα πάνω στο θέμα. Οι ερευνητές κατά μέσο όρο, ξόδευαν κάθε μέρα περίπου 1,5 ώρα οδηγώντας, προκειμένου να μελετήσουν διάφορα θέματα υγείας.
Η ομάδα των ερευνητών, με επικεφαλής τον Dr Prashant Kumar, του Πανεπιστημίου του Surrey, κατέληξε πως παρόλο που οι οδηγοί ξοδεύουν μόλις το 2% του χρόνου τους περιμένοντας σε κόκκινα φανάρια, αυτός ο “λίγος” χρόνος είναι τόσο επιβλαβής που συνεισφέρει στο 25% της συνολικής έκθεσης των οδηγών στα επικίνδυνα σωματίδια. Παράλληλα, παρακολούθησαν την έκθεση των οδηγών στα επικίνδυνα βλαβερά σωματίδια των καυσαερίων και βρέθηκε πως οι κόμβοι που ελέγχονται με φωτεινούς σηματοδότες, έχουν πολύ υψηλή συγκέντρωση σε αυτά, κυρίως λόγω των συχνών αλλαγών στις συνθήκες οδήγησης (επιταχύνσεις κλπ).
Αυτό το χαρακτηριστικό συνεπώς (το σταμάτημα και οι απότομες επιταχύνσεις για να προλάβουν το πράσινο φανάρι) οδηγεί σε κατά 29 φορές μεγαλύτερη συγκέντρωση σωματιδίων στην περιοχή, σε σχέση με άλλες, όπου η ροή της κίνησης είναι συνεχής.
Είμαι σίγουρος μέχρι πώς μέχρι τώρα αυτό που σε “καίει”, είναι το αν σώζει την κατάσταση η “ανακύκλωση του αέρα”, τα κλειστά (ή μήπως ανοιχτά;) παράθυρα και γενικότερα ο κλιματισμός του αυτοκινήτου. Εδώ λοιπόν η έρευνα βαθαίνει γι αυτό δώσε την προσοχή σου. Για την εξαγωγή συμπερασμάτων χρησιμοποιήθηκαν 5 διαφορετικοί συνδυασμοί αυτών: εντελώς ανοιχτά παράθυρα, με τον ανεμιστήρα (για εξωτερικό αέρα) κλειστό (set 1), εντελώς κλειστά παράθυρα με τον ανεμιστήρα στο 25% και την θέρμανση στο 50% (set 2), κλειστά παράθυρα με τον ανεμιστήρα στο 100% και την θέρμανση στο off (set 3), κλειστά παράθυρα, ανεμιστήρας κλειστός και θέρμανση στο 100% (set 4) και τέλος κλειστά παράθυρα με τον ανεμιστήρα και την θέρμανση στο off (set 5).
Οι μετρήσεις έδειξαν πως η μείωση στα σωματίδια στον αέρα του χώρου της καμπίνας μειώνεται κατά 70% κατά την ομαλή κίνηση του αυτοκινήτου και ενώ ο ανεμιστήρας, αλλά και η θέρμανση ήταν στο off. Κατά τη φάση, όμως, της αναμονής πιο ωφέλιμο αποδείχτηκε το set 1 (παράθυρα κλειστά, ανεμιστήρας στο 25%, θέρμανση στο 50%), το οποίο και έριξε κατά 88% το επίπεδο των σωματιδίων στην καμπίνα.
Ο Dr Kumar, συμπεραίνει από όλα αυτά, πως ένα μέτρο πρόληψης για να περιορίσουμε την έκθεση στα βλαβερά σωματίδια, είναι να έχουμε συνεχώς τα παράθυρα κλειστά, το ίδιο και τον ανεμιστήρα και να προσπαθούμε να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερη απόσταση από το μπροστινό αυτοκίνητο.
Μια δεύτερη έρευνα λίγο παλιότερη, είχε μελετήσει σε ποιους χρήστες του δρόμου είναι πιο επιβλαβής η ρύπανση. Παραδόξως έδειξε, πως η συγκέντρωση των μικροσωματιδίων μέσα στην καμπίνα ενός αυτοκινήτου, είναι πολύ μεγαλύτερη (λόγω του ότι παγιδεύονται) σε σχέση με τον εξωτερικό χώρο, όπου κυκλοφορεί ένας πεζός. Για να μιλήσουμε με απτά στοιχεία, η μελέτη διεξήχθη από την Ομάδα Έρευνας του Περιβάλλοντος, του King College του Λονδίνου. Χρησιμοποιήθηκαν κάποιοι εθελοντές, με βάση τους οποίους μετρήθηκε η έκθεση στα βλαβερά σωματίδια. Συγκεκριμένα, ένας οδηγός ασθενοφόρου, ενάς μοτοσυκλετιστής μεταφορέας κούριερ, ένας μαθητής και κάποιοι άλλοι.
Αξιοσημείωτο σε όλο αυτό είναι πως φάνηκε ότι ο οδηγός του ασθενοφόρου ήταν εκτεθειμένος σε βλαβερά σωματίδια 3 φορές περισσότερο απ’ ότι οι υπόλοιποι. Τα χαμηλότερα επίπεδα έκθεσης υπήρχαν στον χώρο ενός γραφείου, σε σχέση με τον χώρο ενός σπιτιού, ενώ φάνηκε και ότι ο μαθητής που το πρωί πήγαινε με τα πόδια στο σχολείο, ήταν εκτεθειμένος σε πολύ μικρότερο βαθμό σε σχέση με το μεσημέρι, που επέστρεφε σπίτι με το σχολικό.
Όλα αυτά δεν έχουν σκοπό να μας τρομάξουν. Είναι όμως κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει να σκεφτούμε λίγο διαφορετικά, όχι τόσο για να αλλάξουμε συνήθειες και να αποκτήσουμε φοβίες, αλλά για να περιορίσουμε στον βαθμό του δυνατού, την έκθεση στα βλαβερά μικροσωματίδια των καυσαερίων, που ναι μεν μπορεί να μην έχουν άμεσο αντίκτυπο στην υγεία μας, αλλά μακροπρόθεσμα την επιβαρύνουν και σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ευθύνονται για 7.000.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο στον πλανήτη.