Η βιετναμέζικη VinFast σχεδιάζει την πώληση των δύο κύριων εργοστασίων της και τη μεταφορά χρέους ύψους 6 δισ. ευρώ (175 τρισ. βιετναμέζικα ντονγκ), εκτός ισολογισμού, εξέλιξη που έχει προκαλέσει ανησυχίες για θέματα διακυβέρνησης στον όμιλο Vingroup του δισεκατομμυριούχου Pham Nhat Vuong.
Ο Vuong, ο οποίος ξεκίνησε να πουλάει στιγμιαία noodles στην Ουκρανία τη δεκαετία του 1990, έχει μετατρέψει την Vingroup στη μεγαλύτερη εταιρεία του Βιετνάμ. Μέσω αυτής, κατέχει ξενοδοχεία, πάρκα ψυχαγωγίας και την εισηγμένη στο Nasdaq VinFast. Έχει επίσης αποκτήσει φήμη για πολύπλοκες, ενδοομιλικές συναλλαγές.
Η VinFast έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ την τελευταία δεκαετία για μια επιθετική στρατηγική επέκτασης. Με βάση το σχέδιο που ανακοινώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, η εταιρεία θα πουλήσει τα κύρια εργοστάσιά παραγωγής της στο Βιετνάμ έναντι 13,3 τρισ. ντονγκ (περίπου 437 εκατ. ευρώ) σε ομάδα επενδυτών, οι οποίοι θα αναλάβουν επίσης χρέος περίπου 6 δισ. ευρώ.
Σε ανακοίνωση, η εταιρεία ανέφερε ότι η κίνηση αυτή θα της επιτρέψει να υιοθετήσει ένα μοντέλο “ελαφριάς αξιοποίησης ενεργητικού”, με έμφαση στην έρευνα και την ανάπτυξη προϊόντων και όχι στην παραγωγή.
Η Vingroup δήλωσε ότι, μετά την απομάκρυνση των εργοστασίων παραγωγής από τον ισολογισμό, η VinFast θα καταστεί σε μεγάλο βαθμό χωρίς χρέος. Το κόστος παραγωγής αποτέλεσε βασικό παράγοντα ζημιών ύψους 3,4 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος, ενώ η εταιρεία δεν έχει καταγράψει κέρδη από την ίδρυσή της το 2017.
Ωστόσο, η συμφωνία έχει προκαλέσει ερωτήματα σε αναλυτές και μικρομετόχους λόγω της πολυπλοκότητάς της και της συμμετοχής επενδυτών με δεσμούς με τη Vingroup και τον ιδρυτή της. Ένα ζήτημα αφορά τη συμμετοχή του επιχειρηματία ακινήτων Nguyen Hoai Nam, ο οποίος αυτόν τον μήνα απέκτησε τον έλεγχο της εταιρείας που θα αποκτήσει πάνω από το 95% της μονάδας παραγωγής. Ο Nam, είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Vincom Retail, πρώην θυγατρικής εμπορικών κέντρων της Vingroup.
Λίγες ημέρες πριν ανακοινωθεί η συμφωνία για τα εργοστάσια, ο ίδιος απέκτησε πλειοψηφικό έλεγχο της Future Investment and Trading Development (FIRD), εταιρείας που είχε αποσπαστεί από τη VinFast και μέχρι τον Ιανουάριο ανήκε στη Vingroup και τον Vuong. Η FIRD κατέχει πατέντες για τα πρώτης γενιάς ηλεκτρικά αυτοκίνητα της VinFast και έχει καταχωρημένο κεφάλαιο σχεδόν 4 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων σχεδόν το 92% προέρχεται από τον Nam.
Η δομή της συναλλαγής προβλέπει ότι τα εργοστάσια παραγωγής θα αποκτηθούν αρχικά από τον Vuong, τη FIRD και ακόμη μία εταιρεία, την Ngoc Quy Investment and Trading Development. Στη συνέχεια, η ιδιοκτησία θα αναδιαμορφωθεί και, μέχρι τον Σεπτέμβριο, θα παραμείνουν δύο βασικοί επενδυτές: η FIRD με ποσοστό 95,5% και ο Vuong με 4,5%.
Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμμετοχή της Ngoc Quy Investment εγείρει ερωτήματα, καθώς δεν θα διατηρήσει τελικά μερίδιο. Ο Vuong θα συμμετέχει στη συναλλαγή τόσο ως αγοραστής όσο και ως πωλητής.
Η VinFast θα διατηρήσει τα εργοστάσια συναρμολόγησης στην Ινδονησία και την Ινδία, καθώς και τις πατέντες της νεότερης γενιάς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Οι μετοχές της έχουν υποχωρήσει περίπου 12% από τότε που ανακοινώθηκε η συμφωνία στις 12 Μαΐου.
Η Vingroup ελέγχεται από τον Vuong και δεν διαθέτει μεγάλους θεσμικούς επενδυτές. Η Dragon Capital, επενδυτικό fund με έδρα την πόλη Χο Τσι Μινχ και έναν από τους λίγους ξένους επενδυτές της Vingroup, χαρακτήρισε τη συναλλαγή “μια θετική δομική εξέλιξη”, καθώς μειώνει το χρέος και τα έξοδα.
Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, η ανάθεση της παραγωγής σε τρίτους θα μπορούσε να επιτρέψει σε μικρότερες εταιρείες, όπως η VinFast να επικεντρωθούν σε τομείς όπως η ανάπτυξη λογισμικού.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι νέοι ιδιοκτήτες θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα εργοστάσια της VinFast για παραγωγή αυτοκινήτων και μπαταριών για τρίτους.
Αναλυτής από το Βιετνάμ, που μίλησε ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας του θέματος, ανέφερε ότι είναι πιθανό να υπάρχει άλλος κατασκευαστής που αναμένει να συνεργαστεί με τους νέους επενδυτές.
Το 2021, η Vingroup είχε αναφέρει ότι η ταϊβανέζικη Foxconn είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για τις γραμμές παραγωγής της VinFast, χωρίς όμως να προκύψει συμφωνία. Η Vingroup δήλωσε ότι δεν υπάρχουν σχέδια πώλησης των εργοστασίων σε καμία OEM εταιρεία, συμπεριλαμβανομένης της Foxconn.