kinisi

Χθες, το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ριζικές αλλαγές στη φορολογία των ΙΧ αυτοκινήτων. Τι γίνεται όμως; Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει από τις αλλαγές που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση; Πώς κρίνει η αγορά αυτοκινήτου τις επικείμενες αλλαγές;

Τέλη ταξινόμησης

Το σημερινό σύστημα τελών ταξινόμησης κρύβει τεράστιες αδικίες. Είναι εξόφθαλμα παράλογο ένα αυτοκίνητο με τιμή χονδρικής 20.000 ευρώ και 1.600 κυβικά να επιβαρύνεται με τα ίδια τέλη ταξινόμησης σε σχέση με ένα άλλο αυτοκίνητο ιδίων κυβικών, αλλά με τιμή χονδρικής 60.000 ευρώ. Η λογική λοιπόν είναι σωστή. Τα τέλη ταξινόμησης θα πρέπει να προσδιορίζονται, όχι με βάση τα κυβικά, αλλά με βάση την εργοστασιακή αξία όχι της Ελλάδος, όπως είπε ο Γιάνης Βαρουφάκης, αλλά του μέσου όρου της εργοστασιακής αξίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για να μην υπάρξουν περιστατικά υποτιμολόγησης, σαν και αυτά που είχαμε στην Ελλάδα από ορισμένες Γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Από εκεί και πέρα όμως, όπως επισημαίνουν και παράγοντες της αγοράς, οι σχεδιαζόμενες αλλαγές δεν αποκλείεται να κρύβουν σειρά επιβαρύνσεων για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες Ι.Χ. Κάποιοι μπορεί να κερδίσουν κάτι κατά την αγορά (φθηνότερα Ι.Χ. θα έχουν ενδεχομένως χαμηλότερα τέλη ταξινόμησης), αλλά ίσως να το χάσουν πολλαπλάσια κατά τη χρήση

Τέλος τα μηδενικά τέλη κυκλοφορίας;

Σήμερα εφαρμόζονται δύο συστήματα. Το ένα σύμφωνα με τον κυβισμό και όσα είναι άνω των 5 ετών και ένα δεύτερο σύμφωνα με τους ρύπους και ίσως το ύψος των τελών κυκλοφορίας θα προσδιορίζεται σύμφωνα με την τιμή. Τα μηδενικά τέλη κυκλοφορίας για τα νέα αυτοκίνητα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας σύντομα θα αποτελέσουν παρελθόν, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς αυτοκινήτων, διότι πολύ απλά το δημόσιο χάνει ολοένα και περισσότερα έσοδα. Σήμερα 1 στα 4 μοντέλα Ι.Χ. της ελληνικής αγοράς, λόγω ακριβώς των ιδιαίτερα χαμηλών εκπομπών ρύπων, απαλλάσσονται από τα τέλη κυκλοφορίας και γι΄ αυτόν το λόγο βρίσκονται στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων των αγοραστών. Στο καινούργιο αντιρρυπαντικής τεχνολογίας Ι.Χ. λοιπόν, το οποίο σήμερα απαλλάσσεται από τέλη κυκλοφορίας, οι επιβαρύνσεις φαίνεται να είναι προ των πυλών. Αλλιώς τα τέλη κυκλοφορίας -ο λογαριασμός εσόδων για το δημόσιο σε ετήσια βάση- θα βαίνουν διαρκώς μειούμενα. Ενδεχομένως ίσως το υπουργείο να μειώσει τα μηδενικά τέλη στα 80 ή 90 γρ/χλμ CO2, ώστε περισσότεροι κάτοχοι μικρών αυτοκινήτων που σήμερα εκπέμπουν 99 γρ/χλμ, να πρέπει να πληρώσουν και αυτοί τέλη κυκλοφορίας.

Παρότι τα τέλη κυκλοφορίας, δεν περιλαμβάνονται στο περίγραμμα των αλλαγών που ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών, εκτιμάται ότι θα ακολουθήσουν την κατεύθυνση των μεταβολών στον τρόπο υπολογισμού των τελών ταξινόμησης. Το επόμενο βήμα θα είναι η αποσύνδεση των τελών κυκλοφορίας από τον κυβισμό των αυτοκινήτων και η σύνδεση τους με άλλους πιο αξιόπιστους παράγοντες. Για παράδειγμα μία από τις στρεβλώσεις που παρατηρούνται σήμερα στην αγορά είναι ακριβά αυτοκίνητα με χαμηλό κυβισμό αλλά πολλούς ίππους να επιβαρύνονται με χαμηλότερα τέλη από ΙΧ χαμηλότερης αξίας υψηλότερου κυβισμού αλλά λιγότερων ίππων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι προ κρίσης, τα ετήσια έσοδα από τέλη κυκλοφορίας είχαν αγγίξει το 1,5 δισ. ευρώ ενώ πλέον έχουν υποχωρήσει στην περιοχή του 1 δισ. ευρώ. Η αιτία δεν είναι μόνο τα ντιζελοκίνητα και τα Ι.Χ. με χαμηλούς ρύπους (υπάρχουν και βενζινοκίνητα τέτοια). Είναι και οι επιβαρύνσεις από τα τέλη χρήσης. Από το 2009 έως σήμερα 771.873 ιδιοκτήτες Ι.Χ. έχουν καταθέσει τις πινακίδες τους, προκειμένου να γλιτώσουν τέλη κυκλοφορίας και φόρο πολυτελούς διαβίωσης.

Έρχεται φόρος στα πετρελαιοκίνητα;

Η γενική αίσθηση είναι πως από τις αλλαγές στη φορολόγηση, χιλιάδες θα είναι οι χαμένοι μιας και αντιμέτωποι με νέες επιβαρύνσεις κινδυνεύουν να βρεθούν οι κάτοχοι ακριβών αυτοκινήτων με μικρούς κινητήρες, οι κάτοχοι ΙΧ τα οποία εκπέμπουν πολλούς ρύπους και ενδεχομένως οι ιδιοκτήτες πετρελαιοκίνητων οχημάτων με κάποιον επιπλέον φόρο. Το υπουργείο Οικονομικών καλλιέργησε προσδοκίες ότι θα υπάρξει καλύτερη φορολογική μεταχείριση για τα λεγόμενα «φθηνά» αυτοκίνητα. Ωστόσο, και σήμερα, στα φθηνά αυτοκίνητα, ο φόρος κατά την αγορά υπολογίζεται με χαμηλούς συντελεστές της τάξεως του 5-10% κάτι που σημαίνει ότι περιθώρια για μεγάλες μειώσεις στις τιμές των μικρών ΙΧ δεν αναμένεται να υπάρξουν.

Ακριβά αυτοκίνητα θα πληρώσουν φόρο

«Υποψήφιοι» για να πληρώσουν περισσότερα είναι όσοι αγόρασαν ακριβά αυτοκίνητα τα οποία όμως συνδυάζουν κινητήρες μικρού ή μεσαίου κυβισμού και μεγάλη ιπποδύναμη και λίγους ρύπους. Στην αγορά, κυκλοφορούν πολλά αυτοκίνητα αξίας άνω των 50.000 ευρώ τα οποία δεν επιβαρύνονται με φόρο πολυτελούς διαβίωσης, απολαμβάνουν χαμηλών τελών κυκλοφορίας και μικρότερων τεκμηρίων. Αντιθέτως, αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού τα οποία όμως έχουν τιμή κτήσης κάτω από 30.000 ευρώ έχουν φορτωθεί με πολύ μεγάλα φορολογικά βάρη με αποτέλεσμα η κατοχή και η χρήση τους να είναι πλέον εντελώς ασύμφορη. Αυτή η διάσταση, στέρησε έσοδα από το δημόσιο. Αφενός διότι ακριβά και πολυτελή οχήματα απέφυγαν τους φόρους, και αφετέρου διότι όσοι βρέθηκαν με τα φθηνά ΙΧ μεγάλου κυβισμού στην κατοχή, τελικώς κατέληξαν να αποσύρουν τις πινακίδες.

Οι αλλαγές

Στα παλιά, από την άλλη πλευρά, έρχονται επιβαρύνσεις. Το υπουργείο Οικονομικών προανήγγειλε την επιβολή πράσινου τέλους για τα αυτοκίνητα άνω των 20ετών, οι κάτοχοι των οποίων προφανώς τα συντηρούν διότι δεν έχουν τη δυνατότητα να τα αντικαταστήσουν. Περιβαλλοντικά το μέτρο είναι σωστό, κοινωνικά, στη δεδομένη συγκυρία, ενδεχομένως να είναι δυσβάσταχτο. Με βάση όσα ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών, προ των πυλών βρίσκονται οι εξής αλλαγές:

1. Κατάργηση του κριτηρίου του κυβισμού των οχημάτων ως βάση της φορολόγησής τους. Αντί γι’ αυτό προτείνεται υπολογισμός της φορολογίας στη βάση της λιανικής τιμής (προ φόρων), με προοδευτική αναπροσαρμογή των συντελεστών του τέλους ταξινόμησης. Σήμερα, τα τέλη ταξινόμησης κλιμακώνονται από 5% έως και 50% επί της φορολογητέας αξίας του οχήματος (χονδρική συν έξοδα ασφάλισης συν κόστος μεταφορικών στη χώρα) και συνδέονται με τον κυβισμό. Με το νέο σύστημα, η τιμή θα είναι αυτή η οποία θα προσδιορίζει τα τέλη ταξινόμησης. Το ισοζύγιο επιβαρύνσεων – ελαφρύνσεων είναι αδύνατον να προσδιοριστεί σήμερα καθώς δεν είναι γνωστοί οι νέοι συντελεστές.

2. Θέσπιση αντικινήτρων στην κυκλοφορία παλαιών και ρυπογόνων οχημάτων (π.χ. για οχήματα άνω της 20ετίας) με ένα τέλος περιβάλλοντος.

3. «Αντικατάσταση του συστήματος απόσυρσης από ένα δικαιότερο σύστημα φορολόγησης το οποίο θα επιδοτεί τα οχήματα χαμηλής τιμής αγοράς». Η ανακοίνωση του υπουργείου δείχνει το τέλος της απόσυρσης όχι μόνο για τα ακριβά Ι.Χ. αλλά για όλα. Τα οχήματα χαμηλής τιμής θα επιδοτούνται «μέσα από ένα δικαιότερο σύστημα φορολόγησης».

4. Προσαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης σχετικά με τα αυτοκίνητα. Θεωρητικά, τα τεκμήρια θα καταργούνταν με την ενεργοποίηση του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου. Αυτό είχε προαναγγείλει τόσο η προηγούμενη κυβέρνηση όσο και η καινούρια. Όπως προκύπτει από τις ανακοινώσεις, τα τεκμήρια για τα Ι.Χ. απλώς θα αλλάξουν. Οι αλλαγές αυτές θα επηρεάσουν και το φόρο πολυτελούς διαβίωσης ο οποίος ισχύει σήμερα για Ι.Χ. άνω των 1.929 κυβικών και μάλιστα συζητείται ενδεχόμενη αύξησή του στο Brussels Group. Ο φόρος πολυτελούς διαβίωσης είναι επίσης άδικος. Όλα τα αυτοκίνητα 1.929 κυβικών και πάνω δεν είναι ίδια. Άλλα είναι πράγματι πολυτελή, άλλα είναι απλώς… οικογενειακά με σχετικά χαμηλή αξία και καμία σχέση με πολυτελή διαβίωση.

5. Αλλαγή του τρόπου ελέγχου ανασφάλιστων και ανέλεγκτων από ΚΤΕΟ οχημάτων (π.χ. με ηλεκτρονική διασταύρωση των στοιχείων τους). Οι διασταυρώσεις αυτές περιλαμβάνονταν ακόμα και στις μνημονιακές υποχρεώσεις τα προηγούμενα χρόνια και είναι απορίας άξιο γιατί δεν έχουν γίνει ακόμα. Δεν υπάρχει κανένας αντίλογος στην εφαρμογή αυτού του μέτρου.

6. Καταβολή ΦΠΑ, έλεγχος στοιχείων και υπαγωγή στις διατάξεις της σχετικής φορολογίας των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων τα οποία προέρχονται από χώρες του εξωτερικού.

Πως κρίνει η αγορά τη νέα φορολόγηση

Σε ότι αφορά της αγορά αυτοκινήτου, αυτή κρίνει θετικά τις κατευθύνσεις των αλλαγών, αλλά τηρεί στάση αναμονής για τις τελικές ρυθμίσεις οι οποίες θα κρίνουν και το αποτέλεσμα. Παράγοντες της αγοράς ΙΧ κρίνουν ως θετικό μέτρο την αποσύνδεση της φορολογίας των ΙΧ από τον κυβισμό τους και τη σύνδεσή της με την λιανική τιμή προ φόρων καθώς όπως αναφέρουν θα αποκαταστήσει αδικίες και στρεβλώσεις που υπάρχουν σήμερα. Θετικά αντιμετωπίζει η αγορά και την πρόθεση του υπουργείου Οικονομικών να προχωρήσει σε μεταβολές στα τεκμήρια διαβίωσης ΙΧ τα οποία σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρούνται υπερβολικά.

Οι γενικές αλλαγές των προωθούμενων αλλαγών προβλέπουν τη σύνδεση των τελών ταξινόμησης με την λιανική τιμή προ φόρων αγοράς του αυτοκινήτου και την προοδευτική προσαρμογή των τελών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα θεσπιστούν υψηλότεροι συντελεστές του τέλους ταξινόμησης για τα ακριβότερα αυτοκίνητα και χαμηλότεροι για τα φθηνότερα. Δηλαδή θα αυξηθεί η φορολογία για τα ακριβότερα και θα μειωθεί για τα φθηνότερα. Τα τελευταία καλύπτουν σήμερα το μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων με αποτέλεσμα να είναι αυτά που κινούν την αγορά αυτοκινήτου. Οι αλλαγές στο τέλος ταξινόμησης αναμένεται να ενισχύσουν την τάση αυτή, αυξάνοντας παράλληλα το ποσοστό συμμετοχής των μικρών και λιγότερο ρυπογόνων αυτοκινήτων στο σύνολο του στόλου των ΙΧ.

Στην τόνωση της αγοράς αυτοκινήτου αναμένεται να οδηγήσει και η θέσπιση του τέλους περιβάλλοντος για τα παλαιά και περισσότερο ρυπογόνα ΙΧ αυτοκίνητα άνω της 20 ετίας. Θα συμβάλει δε, επίσης και αυτό, στην αλλαγή της σύνθεσης του στόλου των ΙΧ προς όφελος αυτών με αντιρρυπαντικοί τεχνολογία. Το συγκεκριμένο μέτρο θα επιφέρει,πάντως, επιβαρύνσεις σε ιδιοκτήτες παλαιών ΙΧ που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να τα αντικαταστήσουν με καινούργια.

Βαρουφάκης: “Παρωχημένη και αναχρονιστική σήμερα η φορολόγηση των Ι.Χ”

Ο Γιάνης Βαρουφάκης, σε συνέντευξη τύπου που έδωσε, επισήμανε την ανάγκη κατάργησης του κριτήριου του κυβισμού των οχημάτων ως βάση της φορολόγησής τους, χαρακτηρίζοντας τον τρόπο φορολόγησης των αυτοκινήτων στην Ελλάδα, παρωχημένο και αναχρονιστικό. Σύμφωνα με τον κ. Βαρουφάκη, θα πραγματοποιηθεί διαβούλευση δύο εβδομάδων για το θέμα. Μάλιστα, το υπουργείο Οικονομικών προγραμματίζει συναντήσεις με τους φορείς του χώρου την Παρασκευή, οι οποίοι θα κληθούν να καταθέσουν τις προτάσεις τους.

«Καλούμε τους ενδιαφερόμενους φορείς να καταθέσουν απόψεις» είπε ο υπουργός, ξεκαθαρίζοντας πως το υπουργείο δεν έχει προαποφασίσει τις αλλαγές και για αυτό προχωρά σε ανοικτή διαβούλευση. Για το καθεστώς ΦΠΑ στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα είπε πως «πρέπει να το δούμε». Παράλληλα, όπως υποστήριξε ο Γιάνης Βαρουφάκης, στα σχέδια του υπουργείου είναι και η επανεξέταση του ΕΦΚ στα καύσιμα, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει εάν μιλάμε για αύξηση ή για μείωση.