H μία μετά την άλλη οι κοινοπραξίες καταθέτουν στο υπουργείο Υποδομών κοινοποιήσεις της τεράστιας πτώσης των εσόδων από τα διόδια, ενεργοποιώντας τη διαδικασία υπολογισμού αποζημιώσεων που προβλέπουν οι συμβάσεις παραχωρήσεις τους.

Ωστόσο το “μέτωπο” των εταιρειών δεν είναι αρραγές, καθώς οι περισσότερες επιθυμούν χρηματική αποζημίωση, ώστε να καλύπτουν τις δανειακές και λειτουργικές τους υποχρεώσεις, ενώ η Αττική Οδός επιθυμεί χρονική επέκταση της σύμβασης παραχώρησης.

1

Τα μέτρα που έχουν παρθεί για τον περιορισμό της εξάπλωσης του νέου κορωνοϊού, είχαν ως αποτέλεσμα η κίνηση στους αυτοκινητοδρόμους το δίμηνο Μαρτίου-Απριλίου να ήταν σημαντικά μειωμένη, σε ποσοστό από 50% έως 70%, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την σημαντική πτώση και των εσόδων των εταιριών από την είσπραξη των διοδίων.

Οι συμβάσεις παραχώρησης δίνουν συγκεκριμένα “εργαλεία” στις κοινοπραξίες, ώστε να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους σε περίπτωση απώλειας εσόδων: είτε πρόκειται για “γεγονότα ευθύνης Δημοσίου”. όπως για παράδειγμα το να ζητεί το Δημόσιο να μείνουν κλειστοί συγκεκριμένοι σταθμοί διοδίων, ή για “γεγονότα ανωτέρας βίας”.

2

Από τα μέσα Μαρτίου οι κοινοπραξίες άρχισαν να αποστέλλουν στο υπουργείο Υποδομών επιστολές, γνωστοποίηση γεγονότος ανωτέρας βίας, ενεργοποιώντας τη διαδικασία αυτή. Μέχρι στιγμής έχουν αποστείλει τέτοιες γνωστοποιήσεις η Νέα και η Κεντρική Οδός, η Ολυμπία Οδός, η Γέφυρα Α.Ε. και η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, ενώ έπεται η Αττική Οδός και ο Μορέας.

Για παράδειγμα, όπως αναφέρει η Νέα Οδός στην επιστολή της, η κοινοπραξία δεν οφείλει να ασφαλίσει τα έργα της έναντι καταστάσεων που βρίσκονται εκτός της σφαίρας επιρροής της, με αποτέλεσμα να υφίσταται αυτή την περίοδο σοβαρή οικονομική ζημία. Περαιτέρω, εκτός από τη μείωση εσόδων από τα διόδια και τους Σταθμούς Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ), η έκτακτη αυτή κατάσταση επιφέρει σημαντική καθυστέρηση στην τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων των κοινοπραξιών, όπως για παράδειγμα την εκτέλεση έργων συντήρησης.

3

Αντίστοιχα η Ολυμπία Οδός υποστηρίζει ότι την περίοδο αυτή έχουν αυξηθεί οι δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης, ενώ μια σειρά από εργασίες βαριάς συντήρησης έχουν αναβληθεί: για παράδειγμα, η αντικατάσταση των στηθαίων ασφαλείας καθώς ο προμηθευτής είναι ιταλική εταιρεία, η συντήρηση των “βραχοπαγίδων” στην Κακιά Σκάλα καθώς τις εργασίες πραγματοποιούν ξένοι ειδικοί, τα αντιπλημμυρικά έργα και η επισκευή κάποιων τεχνικών έργων ελλείψει υλικών και προσωπικού. Όσο για την οικονομική ζημία, αυτή ποικίλλει ανάλογα με την κυκλοφορία, εκτιμώμενη στα 2-5 εκατ. ευρώ τον μήνα ανάλογα με τον αυτοκινητόδρομο.

4

Οι παραχωρησιούχοι δεν είχαν αρραγές μέτωπο. Τις προηγούμενες εβδομάδες υπήρχε η σκέψη να κατατεθεί μέσω της Hellastron, της ένωσης των εταιρειών με διόδια, μια κοινή τοποθέτηση. Η προσπάθεια ωστόσο απέτυχε λόγω της επιμονής μιας εταιρείας (κατά πληροφορίες της Αττικής Οδού) να ζητηθεί (και ή μόνο) επέκταση της σύμβασης παραχώρησης. Να σημειωθεί ότι όλες οι εταιρείες της δεύτερης γενιάς παραχωρήσεων ζητούν νομοθετική τροποποίηση, ώστε η καταβολή της αποζημίωσης να μη γίνεται σε εξαμηνιαία βάση (όπως προβλέπουν οι συμβάσεις τους) αλλά σε μηνιαία, ώστε να καλύπτουν τις δανειακές τους υποχρεώσεις. Στην περίπτωση της Ολυμπίας Οδού, η οποία συζητάει με τους μετόχους της την ανάληψη του τμήματος Πάτρας – Πύργου, η διατήρηση οικονομικής σταθερότητας αποκτά μεγαλύτερη σημασία.

5

Από την πλευρά του το υπουργείο Υποδομών τηρεί προς το παρόν στάση αναμονής. Αυτό που έχει διαμηνυθεί στους παραχωρησιούχους είναι ότι πρέπει να γίνει μια ευρεία διαπραγμάτευση (όπως σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη με ανάλογες παραχωρήσεις), με πολλά ζητήματα να μπαίνουν ταυτόχρονα στο τραπέζι: τα αντιπλημμυρικά έργα γύρω από τους αυτοκινητόδρομους, άλλα έργα κατ’ επέκταση του αντικειμένου των συμβάσεων παραχώρησης. Στόχος του υπουργείου είναι να υπάρξει μια ευρεία, επωφελής για όλους συμφωνία, ώστε να μην οδηγηθεί η υπόθεση στη διαιτησία.