Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Antonio Guterres κάλεσε τις διαφημιστικές εταιρείες και τις εταιρείες δημοσίων σχέσεων να σταματήσουν να συνεργάζονται με εταιρείες ορυκτών καυσίμων και να απαγορευτούν οι διαφημίσεις πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, με αφορμή άλλο ένα αρνητικό ρεκόρ, καθώς οι 12 τελευταίοι μήνες ήταν οι θερμότεροι που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Όσον αφορά το κλίμα, εμείς δεν είμαστε οι δεινόσαυροι. Είμαστε ο μετεωρίτης. Όχι μόνο κινδυνεύουμε, εμείς είμαστε ο κίνδυνος.
Πολλοί στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων έχουν κάνει ξεδιάντροπα “πράσινο ξέπλυμα”, ακόμη και όταν προσπάθησαν να καθυστερήσουν τη δράση για το κλίμα – με λόμπι, νομικές απειλές και μαζικές διαφημιστικές εκστρατείες.
Τους έχουν βοηθήσει και τους έχουν συνδράμει διαφημιστικές εταιρείες και εταιρείες δημοσίων σχέσεων – Mad Men που τροφοδοτούν την τρέλα.
Καλώ όλες τις χώρες να απαγορεύσουν τη διαφήμιση των εταιρειών ενέργειας που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα», όπως συνέβη και με άλλα επιβλαβή προϊόντα για την υγεία, όπως με τον καπνό.
Είναι μια κρίσιμη στιγμή για το κλίμα. Παίζουμε ρώσικη ρουλέτα με τον πλανήτη μας. Χρειαζόμαστε μια ράμπα εξόδου από τον αυτοκινητόδρομο προς την κλιματική κόλαση,
δήλωσε, προσθέτοντας πως η διαφήμιση των ορυκτών καυσίμων πρέπει να απαγορευτεί με τον ίδιο τρόπο που απαγορεύτηκαν οι διαφημίσεις καπνού λόγω των απειλών για την υγεία.
Πολλές κυβερνήσεις περιορίζουν ή απαγορεύουν τη διαφήμιση για προϊόντα που βλάπτουν την ανθρώπινη υγεία, όπως ο καπνός. Προτρέπω κάθε χώρα να απαγορεύσει τη διαφήμιση των εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Και καλώ τα μέσα ενημέρωσης και τις εταιρείες τεχνολογίας να σταματήσουν να δέχονται διαφημίσεις για ορυκτά καύσιμα.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έκανε τις παρατηρήσεις αυτές κατά τη διάρκεια ομιλίας του, όπου ανακοίνωσε νέα δεδομένα από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, σύμφωνα με τα οποία υπάρχει 80% πιθανότητα ο κόσμος να ξεπεράσει τον 1,5 βαθμό κελσίου πάνω από την προβιομηχανική εποχή σε τουλάχιστον ένα από τα επόμενα πέντε χρόνια.
Χαρακτήρισε τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων “νονούς του κλιματικού χάους”. Η καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα είναι ο κύριος παράγοντας που συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Είχαν προηγηθεί οι συντονισμένες προειδοποιήσεις των επιστημόνων: ο Μάιος του 2024 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στον κόσμο, σε ξηρά και θάλασσα και ο 12ος συνεχόμενος μήνας που σπάει το ρεκόρ του, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus. Ταυτόχρονα, υπάρχει πιθανότητα 80% η μέση παγκόσμια θερμοκρασία σε ετήσια βάση, μέχρι το 2028, να ξεπεράσει “προσωρινά” το προβιομηχανικό επίπεδο κατά 1,5 βαθμό Κελσίου, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας. Την τελευταία δεκαετία η θερμοκρασία είναι αυξημένη κατά 1,2 βαθμούς Κελσίου, σε σύγκριση με εκείνη της προβιομηχανικής εποχής, σύμφωνα με μια μελέτη από ένα πάνελ κλιματολόγων διεθνούς φήμης.
Η ανθρωπότητα “φλερτάρει” επομένως με το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου που είχε υιοθετηθεί σχεδόν ομόφωνα στη Συμφωνία του Παρισιού του 2015, όμως υπάρχει μία μικρή διαφορά: η θερμοκρασία θα πρέπει να ξεπερνά επί δεκαετίες το προβιομηχανικό επίπεδο κατά +1,5 βαθμό Κελσίου για να θεωρηθεί ότι αυτό το “νέο κλίμα” σταθεροποιήθηκε.
Οι ενδείξεις δεν είναι καλές: το 2023, η θερμότερη χρονιά στα χρονικά, έκλεισε με μια “ανωμαλία”, με αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,48 βαθμών Κελσίου σε σύγκριση με την περίοδο 1850-1900, σύμφωνα με το Copernicus, αφενός λόγω της κλιματικής αλλαγής και αφετέρου λόγω του φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο.
Η αύξηση κατά 1,5 βαθμό ήδη ξεπεράστηκε τους προηγούμενους μήνες: η μέση θερμοκρασία, μεταξύ Ιουνίου 2023-2024, ήταν αυξημένη κατά +1,63 βαθμούς Κελσίου, σε σύγκριση με την περίοδο 1850-1900. Είναι ένα γεγονός πρωτοφανές, κάτι που δεν έχει συμβεί επί χιλιετίες, σύμφωνα με τους κλιματολόγους που μελετούν την αυξημένη συχνότητα και την ένταση των φονικών καυσώνων, της ξηρασίας και των καταστροφικών πλημμυρών σε όλον τον κόσμο.
Οι εκπομπές (καυσαερίων) παγκοσμίως πρέπει να μειώνονται κατά 9% κάθε χρόνο μέχρι το 2030 ώστε να μην ξεπεραστεί το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου,
υπενθύμισε ο Guterres που επανέλαβε επίσης την έκκλησή του για φορολόγηση των κερδών της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, ώστε με τα έσοδα να χρηματοδοτηθεί ο αγώνας κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Έκανε επίσης λόγο, χωρίς να διευκρινίσει τι εννοεί, για “φόρους αλληλεγγύης” στον τομέα των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών.
Ακόμη και αν οι εκπομπές μειώνονταν από αύριο στο μηδέν, μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι το κλιματικό χάος θα στοίχιζε τουλάχιστον 38 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέχρι το 2050,
είπε. Το ποσό αυτό είναι κατά πολύ μικρότερο των 2,4 τρισ. δολαρίων που απαιτούνται μέχρι το 2030 στις αναπτυσσόμενες χώρες (εκτός της Κίνας) για να καταργήσουν τα ορυκτά καύσιμα και να προσαρμοστούν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, σύμφωνα με υπολογισμούς εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ.
Οι ακτιβιστές για το κλίμα και οι εμπειρογνώμονες της διαφημιστικής βιομηχανίας χαιρέτισαν την έκκληση του Γενικού Γραμματέα για απαγόρευση.
Η σημερινή ημέρα αποτελεί σημείο καμπής στη σχέση της βιομηχανίας διαφήμισης και δημοσίων σχέσεων με την κλιματική αλλαγή και τα ορυκτά καύσιμα – δεν υπάρχει πλέον καμία κάλυψη για τις εταιρείες να λένε ότι κάνουν το σωστό όταν συνεργάζονται με τους ρυπαντές.
Όλοι γνωρίζουν ότι αυτό είναι λάθος και όλοι πρέπει να δράσουν. Πάνω από 1.100 διαφημιστικές, δημόσιες σχέσεις και δημιουργικές εταιρείες έχουν ήδη αναλάβει την υπόσχεση της Clean Creatives να αρνηθούν τη συνεργασία με τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και είναι οι πραγματικοί ηγέτες σε αυτό το θέμα,
είπε ο Duncan Meisel, εκτελεστικός διευθυντής της Clean Creatives – μιας κορυφαίας ομάδας εκστρατείας κατά των ορυκτών καυσίμων για τη βιομηχανία διαφήμισης και δημοσίων σχέσεων.
Αλλά οι απαγορεύσεις θα μπορούσαν να προχωρήσουν παραπέρα από την απλή απαγόρευση των διαφημίσεων που διαφημίζουν άμεσα τα ορυκτά καύσιμα.
Ο Leo Murray, συνδιευθυντής της κλιματικής φιλανθρωπικής οργάνωσης Possible και συν-συγγραφέας του βιβλίου Badvertising: Polluting our minds and fuelling climate chaos, λέει ότι είναι καιρός να αναλάβουμε δράση κατά όλων των διαφημίσεων που “καταστρέφουν το μέλλον μας”:
Για να έχει αυτό πραγματικό αντίκτυπο, πρέπει να σκεφτούμε ευρύτερα από τα ορυκτά καύσιμα – τα οποία σχετικά σπάνια διαφημίζονται άμεσα. Το πραγματικό καύσιμο στις φλόγες της κλιματικής κρίσης είναι οι διαφημίσεις για αγαθά με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα, από τα SUV μέχρι τις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Πρέπει να δούμε δράση και για αυτά.
Ορισμένες πόλεις της Ευρώπης έχουν ήδη απαγορεύσει τη διαφήμιση ορυκτών καυσίμων.
Είδαμε μερικά γενναία τοπικά συμβούλια να πρωτοστατούν σε αυτό – τώρα ήρθε η ώρα να αναλάβουν δράση και οι εθνικές κυβερνήσεις,
λέει ο Murray.
Το 2022, η Γαλλία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγόρευσε τις διαφημίσεις για τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων, αλλά οι επικριτές είπαν ότι ο νόμος δεν προχωράει αρκετά. Το φυσικό αέριο, για παράδειγμα, εξαιρείται και η απαγόρευση αφορά άμεσα μόνο την προώθηση των ορυκτών καυσίμων. Οι εταιρείες μπορούν επίσης να εξακολουθούν να χορηγούν εκδηλώσεις.
Ο νόμος που είχε αρχικά προταθεί από τη συνέλευση των πολιτών της χώρας πήγαινε πολύ παραπέρα, περιλαμβάνοντας τις διαφημίσεις για τα αυτοκίνητα και τα αεροπορικά ταξίδια που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα. Παρόμοιες απαγορεύσεις εξετάζονται επίσης στον Καναδά και την Ιρλανδία.
Μεμονωμένες πόλεις και συμβούλια έχουν επίσης εισαγάγει πρωτοβουλίες για την απαγόρευση της διαφήμισης του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του άνθρακα. Οι διαφημίσεις ορυκτών καυσίμων απαγορεύονται σε ορισμένους χώρους – συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων μεταφορών – στο Άμστερνταμ.
Θα μπορούσαν επίσης να υπάρξουν πιο αυστηρές απαγορεύσεις της ρύπανσης. Η πόλη του Εδιμβούργου στη Σκωτία επιδιώκει να απαγορεύσει τις διαφημίσεις για εταιρείες ορυκτών καυσίμων, αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια, SUV, κρουαζιερόπλοια και βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα σε χώρους που ανήκουν στο δήμο.