Χθες συμπληρώθηκαν 23 χρόνια από τον θάνατο του Ayrton Senna και ακόμη και σήμερα, το όνομα του βραζιλιάνου είναι τόσο ισχυρό, που μαζεύει αρκετά εκατομμύρια ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν το ίδρυμα που φέρει το όνομα του. Πως; Ας κάνουμε ένα ταξίδι στη Βραζιλία και συγκεκριμένα σε ένα δημόσιο σχολείο στην πόλη Ιτατίμπα, μια μικρή πόλη, η οποία απέχει εξήντα λεπτά από το Σάο Πάολο.

Εκεί τα παιδιά ηλικίας 12 ετών έχουν επιλέξει να μείνουν στο σχολείο για εξωσχολικές δραστηριότητες οι οποίες περιλαμβάνουν μάθηση και όχι παιχνίδι. Εκπαιδεύονται στο «Scratch», ένα πρόγραμμα λογισμικού το οποίο αναπτύχθηκε από ειδικούς του MIT και καθιστά πιο προσιτό τον προγραμματισμό στα παιδιά.

Τα περισσότερα δημόσια σχολεία στη Βραζιλία δεν έχουν μάθημα προγραμματισμού στο πρόγραμμα σπουδών τους. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα σχολεία αγωνίζονται, απλώς, να έχουν μαθητές στις τάξεις τους για να μάθουν τα βασικά -όπως τα Μαθηματικά και τα Πορτογαλικά- καθώς η Βραζιλία κατατάσσεται στις χειρότερες χώρες του κόσμου σε επίπεδο εκπαίδευσης και μόρφωσης.

Οι μαθητές και οι δάσκαλοι στην Ιτατίμπα ελάχιστα ενδιαφέρονται για τη Formula 1. Αλλά πολλά από αυτά που συμβαίνουν στις τάξεις αυτού του σχολείου είναι μέρος της κληρονομιάς του θρυλικού οδηγού Ayrton Senna.

1Η οικογενειακή υπόθεση Senna

Τα μαθήματα υπολογιστών είναι ένα έργο που οργανώθηκε από το «ίδρυμα Ayrton Senna», μια μη κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ) που ιδρύθηκε από την αδελφή τού Ayrton, Viviane, λίγους μήνες μετά τον θάνατό του. Τα περισσότερα χρήματα στο ίδρυμα προέρχονται από τη διαχείριση του ονόματος και της κληρονομιάς του Senna. Για την ακρίβεια, το ίδρυμα εξακολουθεί να διαχειρίζεται τα δικαιώματα ενός εκ των πιο χρυσοφόρων αθλητικών ονομάτων, παγκοσμίως.

Την τελευταία πενταετία, το ίδρυμα συγκέντρωσε περίπου 1 δισ. βραζιλιάνικα ρεάλ (293,3 εκατομμύρια ευρώ). Και πρόκειται για μια οικογενειακή υπόθεση. Ενώ η Viviane είναι ο διευθύνων σύμβουλος του Ιδρύματος, η κόρη της, η Bianca, η ανιψιά του Senna, είναι επικεφαλής του εμπορικού τμήματος. Το ίδρυμα χρησιμοποιεί τα χρήματα που συγκεντρώνει για να χρηματοδοτήσει φιλόδοξα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία αποτελούν σήμερα την κύρια επιχειρηματική του δραστηριότητα.

2Χρυσωρυχείο το όνομα Senna

Βέβαια, ο Ayrton Senna εξακολουθεί να είναι ένα χρυσωρυχείο όσον αφορά στο μάρκετινγκ. Οι ισχυρότερες αγορές οι οποίες πωλούν τα προϊόντα του είναι η Βραζιλία, η Βρετανία και η Ιταλία.

Έρευνα που διεξήχθη το 2015, από την Boston Consulting Group, υποδηλώνει ότι ο Senna βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο μάρκετινγκ με τον σούπερ σταρ του τένις Roger Federer και τον μύθο του μπάσκετ Michael Jordan, όσον αφορά στην επιδραστικότητα των προϊόντων που φέρουν τα ονόματά τους.

Μια άλλη έρευνα η οποία διεξήχθη μεταξύ βραζιλιάνων αθλητών, οι οποίοι αγωνίστηκαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο τον περασμένο χρόνο -πολλοί από αυτούς ήταν πολύ νέοι για να παρακολουθούν τους αγώνες του Senna- τον κατέταξαν ως τη μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης, πάνω από παρελθόντα και σημερινά είδωλα – βλέπε Neymar και Pele.

3Τα προϊόντα με το όνομα του Senna

Το ίδρυμα κάνει ό,τι καλύτερο για να διερευνήσει πλήρως τη δυναμική του μάρκετινγκ σε όλα όσα θα μπορούσαν να πωληθούν και να έχουν εισπρακτική επιτυχία, δίνοντας άδεια να κυκλοφορήσουν στην αγορά εκατοντάδες προϊόντα με το πρόσωπο και το όνομα του Senna επάνω τους.

Εξ αυτού, καλύπτονται δύο ομάδες καταναλωτών. Οι πρώτοι είναι οι οπαδοί της Formula 1 που αγοράζουν βιβλία, DVD, κράνη και συλλεκτικά σουβενίρ με τη μορφή και το όνομα του Senna. Οι άλλοι αποτελούν το ευρύ κοινό, το οποίο ίσως και να μην ενδιαφέρεται για τις αγωνιστικές επιτυχίες του Senna, αλλά είναι θαυμαστές τού οδηγικού χαρίσματος που είχε και υποκλίνονται στις αξίες του. Έτσι, μπορεί να αγοράσουν από παιχνίδια και κόμικς, μέχρι κέτσαπ, μουστάρδα και μαγιονέζα. Αρκεί να έχουν το όνομά του επάνω τους.

4Απαράμιλλη μάρκα

Ο ειδικός του μάρκετινγκ, Marcos Machado, από την TopBrands Consultancy, λέει ότι:

Ο τραγικός θάνατος του Senna, ενώ ήταν στην κορυφή της καριέρας του, έκανε το κοινό να τον θυμάται ως αιώνιο νικητή.

Αν εστιάσουμε στον Senna ως εμπορική φίρμα, δεν νομίζω ότι έχει πολλούς ανταγωνιστές

Βλέπεις, τα περισσότερα αστέρια του αθλητισμού χάνουν, τελικά, την επιδραστικότητά τους όταν γερνούν και αποσυρθούν από την ενεργό δράση. Κάποιοι, μάλιστα, υποτιμούν με τα καμώματα και τα σκάνδαλά τους τα προϊόντα που φέρουν την επωνυμία τους – θυμήσου τι συνέβη με τον αμερικανό σταρ της κολύμβησης Ryan Lochte ή τον γκόλφερ Tiger Woods

Ένα από τα δυνατά σημεία του brand «Senna» είναι ότι σχεδόν όλα τα χρήματα από τις εισπράξεις των πωλήσεων πηγαίνουν σε φιλανθρωπικούς σκοπούς, δεν αποταμιεύονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς της οικογένειάς του.

Ενώ, συνήθως, οι εταιρείες έχουν ένα φιλανθρωπικό σκέλος που βοηθά την κοινωνία με κοινωνικά έργα, εμείς είμαστε ο άλλος τρόπος: είμαστε η μόνη ΜΚΟ που γνωρίζω ότι διαθέτει μια σπορ μάρκα-εταιρεία,

λέει η Bianca Senna.

Η εκπαίδευση αποτελεί τη βασική επιχειρηματική δραστηριότητα του Ιδρύματος. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει γίνει μια από τις μεγαλύτερες ΜΚΟ στη Βραζιλία, βοηθώντας 1,9 εκατομμύρια παιδιά και εκπαιδεύοντας 60.000 καθηγητές, ετησίως. Επενδύει σε μεγάλο βαθμό στην έρευνα, για να καταλήξει σε αυτό που η Viviane Senna ονομάζει «εμβόλια» – έξυπνες λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν σε πολλά σχολεία, με χαμηλό κόστος.

5Κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες

Το ίδρυμα, πέρυσι, πέτυχε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του στο Colegio Chico Anysio, ένα δημόσιο σχολείο στο Ρίο ντε Τζανέιρο, με φοιτητές από οικογένειες χαμηλού εισοδήματος. Το ίδρυμα Senna εμπλούτισε το πρόγραμμα σπουδών, εκπαιδεύοντας τους μαθητές σε κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες, όπως η πειθαρχία και η αποφασιστικότητα, αντί να επικεντρώνεται αποκλειστικά σε παραδοσιακά μαθήματα, όπως τα Μαθηματικά και οι ξένες γλώσσες. Έκανε ακόμη και ειδικές έρευνες προκειμένου να προσδιορίσει ποιες πρέπει να είναι αυτές οι δεξιότητες και πώς μπορούν να διδαχθούν στους μαθητές. Έτσι, στις εθνικές εξετάσεις (οι αντίστοιχες δικές μας Πανελλαδικές) το Colegio Chico Anysio κατέλαβε την 5η θέση ανάμεσα στα καλύτερα σχολεία της Βραζιλίας που έδωσαν εισακτέους σε πανεπιστημιακές σχολές.

Φέτος το ίδρυμα εφαρμόζει το πρόγραμμά του σε άλλα 20 σχολεία του νότου της Βραζιλίας. Αυτό το έργο, όμως, έχει δεχτεί σκληρή κριτική. Τα συνδικάτα των εκπαιδευτικών παραπονούνται ότι αυτές οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες αποτελούν προσωπικά χαρακτηριστικά -κάτι μη μετρήσιμο- και ότι το ίδρυμα βλέπει τα σχολεία και τους δασκάλους περισσότερο ως επιχειρήσεις.

Η Viviane Senna διαφωνεί:

Αν κάποιος από τον 19ο αιώνα ταξίδευε στην εποχή μας, δεν θα έβλεπε καμία διαφορά στις αίθουσες διδασκαλίας. Όμως, ο πλανήτης μας έχει ζήσει μια τεχνολογική και επιστημονική επανάσταση. Επομένως, το θέμα δεν είναι να δώσουμε σε χέρια μαθητών τάμπλετς και κινητά τηλέφωνα, αλλά να τους προσφέρουμε κοινωνικές και συναισθηματικές ικανότητες και δεξιότητες για να βγουν έτοιμοι, με εφόδια στην κοινωνία.

6Η άλλη όψη

Παρά τις κάποιες επιτυχίες, το επίπεδο εκπαίδευσης στη Βραζιλία έχει κατρακυλήσει στην παγκόσμια κατάταξη του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Φοιτητών (Pisa). Η Βραζιλία έχει 50 εκατομμύρια μαθητές στα σχολεία της, ηλικίας μεταξύ έξι και 16 ετών. Μόνο ένας στους πέντε τελειώνει το Γυμνάσιο. Οι υπόλοιποι το εγκαταλείπουν.

Το μέλλον, λοιπόν, είναι γεμάτο προκλήσεις για το ίδρυμα Senna. Όλη η δουλειά που κάνει στα σχολεία πρέπει να εγκριθεί από την κυβέρνηση της χώρας και επιτροπές στις εκάστοτε πόλεις -γραφειοκρατία, δηλαδή- ενώ η Οικονομία καταρρέει στη Βραζιλία, αφού έχει ενσκήψει οικονομική κρίση και ύφεση.

Στο επιχειρηματικό μέτωπο η μεγάλη δυσκολία είναι να κρατήσει το ενδιαφέρον για τον Senna ζωντανό – ένα καθήκον που είναι πιθανό να γίνει πιο δύσκολο καθώς περνούν τα χρόνια.

Το ίδρυμα έχει κάνει σπουδαία δουλειά και το ενδιαφέρον για τον Senna μπορεί να διατηρηθεί, αλλά όχι για πάντα,

υπογραμμίζει ο κ. Μασάδο.

Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Μια μέρα, ο Senna θα είναι περισσότερο μια απόμακρη ανάμνηση και όχι ένα πραγματικό είδωλο για τις νέες γενιές – μπορεί να κρατήσει το όνομά του ζωντανό, αλλά όχι για πάντα.

Στους αγώνες ταχύτητας της Formula 1 ο Ayrton Senna έπλασε το όνομα και την υστεροφημία του ως ένας οδηγός που μπορούσε να κάνει πράγματα τα οποία φαίνονταν αδύνατα. Το ίδρυμα που φέρει το όνομά του έχει δύσκολο αγώνα: να προσπαθεί συνεχώς να ανταποκριθεί σε αυτή την κληρονομιά, εν ονόματι αυτού του θρύλου. Το οποίο δεν πρέπει να σβήσει από τη συλλογική μνήμη.

  • Renesis1

    Εξαιρετικό το έργο του ιδρύματος, αξίζουν πάρα πολλά συγχαρητήρια στην οικογένεια Senna και κυρίως στην Βίβιαν που έχει πάρει πάνω της όλη την διοίκησή του.

    Και κάτι για μερικούς που ίσως δεν το γνωρίζουν, μετά το θάνατο του Ayrton, η οικογένεια Senna κάλεσε τον Alain Prost στην οικία τους, του έδειξε το παιδικό δωμάτιο του Ayrton και τον έκανε επίτιμο μέλος του Δ.Σ. του ιδρύματος.

  • Mika

    Παραμενει σημαντικοτατο brand name, γιατι οπως σωστα παρατηρει το αρθρο εφυγε στο peak της καριερας του και ετσι τον θυμουνται ολοι….