Η σωματική σου ακεραιότητα -κατά την χρήση του αυτοκινήτου- δεν εξαρτάται μόνο από τον τρόπο που οδηγείς εσύ ή οι άλλοι, αλλά εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει και η επιλογή ελαστικών που φοράει το αυτοκίνητο σου. Έχεις αναρωτηθεί, όμως, γιατί είναι σημαντικά αυτά τα μαύρα στρογγυλά “πράγματα”;

Συνήθως -δυστυχώς- δεν δίνεις ιδιαίτερη προσοχή στα ελαστικά που τοποθετείς και μόνο αν χρειαστεί να αντιμετωπίσεις μια δύσκολη κατάσταση στο δρόμο θα εκτιμήσεις αν έχεις κάνει σωστή επιλογή ή όχι. Και αν δεν είσαι από αυτούς που στην πρώτη περίπτωση θα περιαυτολογήσεις για την εκπληκτικές σου οδηγικές ικανότητες και αντανακλαστικά, τότε ξέρεις ότι τα ελαστικά που “φοράει” το αυτοκίνητο σου είναι τα σωστά και σε έσωσαν.

Μπορεί το σύστημα πέδησης να σταματά τους τροχούς, όχι όμως το αυτοκίνητό! Τα ελαστικά είναι στην πραγματικότητα αυτά που το σταματούν. Η επιφάνεια επαφής ελαστικού με την άσφαλτο είναι ίση σχεδόν με την παλάμη του χεριού σου. Πάνω σε αυτές τις τέσσερις “παλάμες” συμβαίνουν όλα: φρενάρισμα, πρόσφυση, χειρισμός, οδήγηση, άνεση. Σε μια τόσο μικρή επιφάνεια, κάθε σφάλμα σε υψηλές ταχύτητες θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες.

Και φτάνουμε στο σημείο που ψάχνεις ποιο είναι το κατάλληλο ελαστικό για σένα. Βάζοντας στην άκρη την επιλογή της εταιρίας (το οποίο είναι το πιο σημαντικό κριτήριο), συνήθως διαβάζεις διάφορες κριτικές ή πιο πιθανό να συγκρίνεις τις τρεις ενδείξεις που έχει πάνω το “ταμπελάκι” του ελαστικού, και είναι διαθέσιμες όπου ψάξεις. Αυτές οι τρεις ενδείξεις είναι: η αντίσταση της κύλισης, ο ήχος και η πρόσφυση στο βρεγμένο. Αυτές, όμως, αφορούν μόνο όταν ένα ελαστικό είναι καινούριο, του “κουτιού”, όπως το αγοράζεις. Είσαι σίγουρος, όμως, ότι αυτές οι ιδιότητες του ελαστικού παραμένουν απαράλλαχτες καθ’όλη τη διάρκεια που “φοράς” τα ελαστικά στο αυτοκίνητο σου;

Η αλήθεια είναι πως όχι! Όταν φθείρονται η πρόσφυση στο στεγνό οδόστρωμα βελτιώνεται, όπως επίσης και η κατανάλωση καυσίμου. Υπάρχουν, όμως, ελαστικά που εμφανίζουν πολύ καλά αποτελέσματα όταν είναι καινούρια (τόσο στο στεγνό όσο και στο βρεγμένο), αλλά όταν είναι φθαρμένα η συμπεριφορά τους αλλάζει άρδην. Επίσης, υπάρχουν ελαστικά που έχουν μέτρια συμπεριφορά ως καινούρια, αλλά εξαιρετική ως φθαρμένα. Εν ολίγοις, σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά ελαστικά, που όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται (όσα περισσότερα χιλιόμετρα κάνουν), παρουσιάζουν αποστάσεις φρεναρίσματος που επιδεινώνονται ιδιαίτερα απότομα.

Η απουσία ενός νομοθετικού πλαισίου που να ορίζει ένα κατώτατο όριο επιδόσεων των φθαρμένων ελαστικών μπορεί να σε οδηγήσει να αντικαταστήσεις τα ελαστικά σου πριν φτάσουν στο νόμιμο όριο φθοράς.

Η Michelin παρουσίασε πρόσφατα τη στρατηγική της προσέγγιση για “επιδόσεις που διαρκούν”, έτσι ώστε τα ελαστικά να παραμένουν ασφαλή μέχρι να φτάσουν στο νόμιμο όριο φθοράς, δηλαδή το βάθος πέλματος να είναι 1,6 χλστ.. Αυτό το κάνουν αρκετοί κατασκευαστές premium ελαστικών, με την γαλλική εταιρία να πρωτοστατεί στις συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε στο ταμπελάκι των καινούριων ελαστικών να αναγράφεται και η απόδοση των ελαστικών (αντίσταση της κύλισης, ήχος και πρόσφυση στο βρεγμένο) όταν αυτά είναι και φθαρμένα. Ακόμα, υποστηρίζει την εφαρμογή κανονισμών που θα απαντούν στις σημαντικότερες προκλήσεις για την ασφάλεια, την αγοραστική δύναμη των οδηγών και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα συνολικά της βιομηχανίας των ελαστικών, δηλαδή την προστασία του περιβάλλοντος.

Το τελευταίο επηρεάζεται από την αντικατάσταση των ελαστικών νωρίτερα απ’ότι πρέπει, με έρευνες να έχουν δείξει ότι θα υπήρχε εξοικονόμηση 128.000.000 ελαστικών ετησίως, αν αυτά αλλάζονταν στο νόμιμο όριο φθοράς των 1.6 χλστ., αντί του 3 χλστ. που είναι το μέσο όρο στην Ευρώπη. Με αυτόν τον τρόπο, εσύ -σαν καταναλωτής- θα εξοικονομούσες αρκετά χρήματα. Πιο συγκεκριμένα, οι Ευρωπαίοι “πετούν” €6,9 δισεκατομμύρια κάθε χρόνο με την πρόωρη αντικατάσταση των ελαστικών, τόσο με την αγορά των νέων, όσο και με την κατανάλωση καυσίμου, καθώς όσο πιο μικρό το βάθος πέλματος, τόσο καλύτερη η αντίσταση του ελαστικού. Τέλος, με την αντικατάσταση των ελαστικών στο νόμιμο όριο φθοράς θα εκλύονταν στην Ευρώπη 6,6 εκατομμύρια τόνοι CO2 λιγότεροι.

Έτσι, η Michelin θέλει η επιλογή ενός ελαστικού να γίνεται με βάση την απόδοση του τόσο καινούριο, όσο και φθαρμένο. Σήμερα, όμως, δεν υπάρχει σαφή απάντηση στο παραπάνω, καθώς δεν πραγματοποιούνται δοκιμές στα φθαρμένα ελαστικά. Μελέτες δείχνουν ότι ούτε οι διάφορες αξιολογήσεις για τα καινούρια ελαστικά ούτε, όμως, και το βάθος πέλματος των ελαστικών μπορούν να δώσουν μια ιδέα για τις επιδόσεις τους όσο περνά ο χρόνος. Για να μπορέσουμε να μάθουμε τις πραγματικές επιδόσεις των χρησιμοποιημένων ελαστικών, πρέπει να υποβληθούν σε ειδικές δοκιμές.

Για το λόγο αυτό -καλεσμένοι από την Michelin Ελλάς- βρεθήκαμε λίγο έξω από την Βιέννη, σε μια ειδική πίστα δοκιμών (OAMTC Testing Center) για να δούμε τις διαφορές των ελαστικών της γαλλικής εταιρίας σε σχέση με τον ανταγωνισμό. Εκεί, οδηγώντας ένα Audi A3 σε μια πίστα και ένα VW Golf Variant για τη δοκιμή του φρεναρίσματος, είδαμε ότι τα φθαρμένα ελαστικά της γαλλικής εταιρίας συμπεριφέρονταν καλύτερα ακόμα και από καινούρια αντίστοιχης έκδοσης του ανταγωνισμού. Ωστόσο, οι περισσότεροι κατασκευαστές ελαστικών και αυτοκινήτων αλλά και οι ενώσεις καταναλωτών, εστιάζουν κυρίως την προσοχή τους στις δοκιμές που πραγματοποιούνται σε καινούρια ελαστικά.

Στην πραγματικότητα, το ελαστικό αρχίζει να φθείρεται μόλις τοποθετηθεί σε ένα όχημα και αρχίσει να κυκλοφορεί στο δρόμο. Όσο περισσότερο φθείρεται, τόσο περισσότερο αλλάζουν οι επιδόσεις του. Όπως προανέφερα, μερικές επιδόσεις βελτιώνονται με τη φθορά, όπως το φρενάρισμα στο στεγνό οδόστρωμα και η κατανάλωση καυσίμου. Ωστόσο, το φρενάρισμα στο βρεγμένο οδόστρωμα αποτελεί το βασικό δείκτη επιδόσεων που επιδεινώνεται -ορισμένες φορές ιδιαίτερα έντονα- καθώς το ελαστικό φθείρεται.

Σε δοκιμές της Michelin που πραγματοποιήθηκαν το Σεπτέμβριο του 2018 στην πίστα του Papenburg της Γερμανίας, παρουσία ανεξάρτητων παρατηρητών που επιβεβαίωσαν την ορθή εκτέλεση της διαδικασίας, διαπιστώθηκε ότι σε βρεγμένο οδόστρωμα, ένα φθαρμένο ελαστικό της μπορεί να φρενάρει έως και 3,4 μέτρα νωρίτερα από ένα καινούριο ελαστικό κάποιας ανταγωνιστικής εταιρίας.

Είναι σαφές, δηλαδή, ότι αποτελεί μία επίδοση ασφάλειας που πρέπει να υπόκειται σε συστηματικές δοκιμές. Σκοπός της Michelin είναι να διασφαλίσει ότι όλοι οι καταναλωτές θα έχουν στη διάθεσή τους τις απαραίτητες πληροφορίες για τις επιδόσεις των ελαστικών τους, σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Αυτός ο σκοπός μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την εφαρμογή κανονισμών για δοκιμές σε χρησιμοποιημένα ελαστικά.

6Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Για να εγγυηθούν την ασφάλεια των καταναλωτών, το Μάρτιο του 2019, οι Ευρωπαϊκοί θεσμοί πρότειναν την προσθήκη δοκιμής σε φθαρμένα ελαστικά στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό, που είναι γνωστός ως Γενικός Κανονισμός Ασφάλειας Οχημάτων. Αυτή η προσθήκη πρόκειται να υιοθετηθεί επίσημα το φθινόπωρο του 2019, και από το 2021 θα γίνεται η αναγραφή των ιδιοτήτων των ελαστικών και όταν είναι φθαρμένα.

Για το λόγο αυτό, συστάθηκε μια ομάδα εργασίας στην Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UNECE), για να προσδιορίσει τις διαδικασίες για αυτές τις δοκιμές, τα ελαστικά αναφοράς και τα ελάχιστα ρυθμιστικά όρια που πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Η Michelin υποστηρίζει την εφαρμογή ενός κατώτατου ορίου για το φρενάρισμα σε βρεγμένο οδόστρωμα όταν τα ελαστικά είναι φθαρμένα, για να διασφαλίσει ότι οι καταναλωτές απολαμβάνουν ένα κατώτατο όριο επιδόσεων για όλα τα ελαστικά που κυκλοφορούν στην αγορά. Σύμφωνα με τη Michelin, η αντίσταση κύλισης και ο θόρυβος θα συνεχίσουν να υποβάλλονται σε δοκιμές όταν τα ελαστικά είναι καινούρια, καθώς πρόκειται για δείκτες επιδόσεων που βελτιώνονται με τη φθορά.

5Ποιες είναι οι δοκιμές που γίνονται σήμερα στα καινούρια ελαστικά;

Για τα καινούρια ελαστικά, η δοκιμή του φρεναρίσματος σε βρεγμένο οδόστρωμα μετρά την απόσταση που χρειάζεται για να επιβραδύνει ένα όχημα από τα 80 στα 20 χλμ/ώρα, σε κανονική επιφάνεια οδοστρώματος, με στρώμα νερού ύψους 1 χιλιοστού. Επιπλέον, αυτή η δοκιμή περιλαμβάνει και άλλες πολύ ακριβείς παραμέτρους, όπως ο συντελεστής τριβής, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος κτλ.

4Γιατί η Michelin υποστηρίζει την πρόταση της Γαλλίας για επέκταση αυτής της δοκιμής και στα χρησιμοποιημένα ελαστικά;

Η Michelin πιστεύει ότι αυτή η δοκιμή είναι ο πιο κατάλληλος τρόπος για να αξιολογηθούν οι επιδόσεις των φθαρμένων ελαστικών, για δύο βασικούς λόγους:

Αυτή η δοκιμή σε βρεγμένο οδόστρωμα μπορεί να προσδιορίσει το κατώτατο ρυθμιστικό όριο ασφάλειας για καινούρια ελαστικά και είναι ευρέως αποδεκτή από ειδικούς και επαγγελματίες των ελαστικών (κατασκευαστές ελαστικών, διανομείς, ενώσεις καταναλωτών, καταναλωτές κτλ).

Επίσης, καλύπτει τις πραγματικές συνθήκες και τους κινδύνους που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας οδηγός στο δρόμο: α) αρχική ταχύτητα φρεναρίσματος 80 χλμ/ώρα, και β) στρώμα νερού ύψους 1 χιλιοστού

3Παράμετροι αξιολόγησης

Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι παράμετροι που μπορούν να αξιολογήσουν τις επιδόσεις των ελαστικών σε πραγματικές συνθήκες είναι οι εξής δύο:

  • Το ύψος του στρώματος του νερού. Το 1 χιλιοστό μπορεί να σου φαίνεται λίγο, ωστόσο, στη Γερμανία για παράδειγμα, σε ποσοστό 99%, η οδήγηση γίνεται σε δρόμους που είτε είναι στεγνοί είτε βρεγμένοι με στρώμα νερού που είναι χαμηλότερο από 1 χιλιοστό. Επιπλέον, σε περίπτωση δυνατής βροχής, οι οδηγοί μειώνουν δραστικά την ταχύτητα εξαιτίας της μειωμένης ορατότητας. Η ταχύτητα, τότε, μπορεί να μειωθεί κατά 15-40 χλμ/ώρα, ανάλογα με την ένταση της καταιγίδας.

Αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνονται από πρόσφατη μελέτη της VUFO, και στη Γερμανία, που δείχνει ότι μόνο 1 τροχαίο ατύχημα σε σύνολο 1.000 προκλήθηκε από υδρολίσθηση.

  • Η ταχύτητα των 80 χλμ/ώρα.

Τα ευρήματα από το project Gidas (Γερμανική λεπτομερής ανάλυση ατυχημάτων) δείχνουν ότι στο 90% των τροχαίων ατυχημάτων, η ταχύτητα των αυτοκινήτων πριν συμβεί το ατύχημα (πριν το φρενάρισμα ή πριν το κλείδωμα του τιμονιού) ήταν λιγότερη από 80 χλμ/ώρα. Από την άλλη πλευρά, στη Γερμανία, περίπου το 65% των τροχαίων ατυχημάτων σημειώνεται σε αστικές περιοχές και μόλις το 10% σε αυτοκινητόδρομους. Σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτή η τάση θα αυξηθεί με την εκθετική ανάπτυξη των μεγάλων αστικών κέντρων.

2Βασικοί στόχοι της Michelin με την προσέγγιση “επιδόσεις που διαρκούν”

Να βελτιώσει την ασφάλεια των καταναλωτών προσφέροντάς τους τις σχετικές πληροφορίες για τις επιδόσεις των ελαστικών τους, είτε είναι καινούρια είτε είναι χρησιμοποιημένα. Η ανάγκη για ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τις επιδόσεις των φθαρμένων ελαστικών αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η πορεία των επιδόσεων των ελαστικών όσο χρησιμοποιούνται, είναι το αποτέλεσμα επιλογής του κατασκευαστή και των επενδύσεων που διαθέτει στην κατασκευή των ελαστικών.

Η Michelin επενδύει περισσότερα από 600 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο στα κέντρα έρευνας και ανάπτυξης που διαθέτει, στα οποία πάνω από 6.000 άνθρωποι της εργάζονται καθημερινά για την ανάπτυξη νέων μειγμάτων γόμας και τεχνολογιών που επεκτείνουν τη διάρκεια ζωής ενός ελαστικού και προσφέρουν αυξημένη ασφάλεια

1Συμπέρασμα

Στο DNA της Michelin βρίσκεται η ανάγκη της να συμβάλλει διαρκώς σε πιο καλή, πιο ασφαλή και πιο αποδοτική κινητικότητα. Η γαλλική εταιρία πιστεύει πως πρέπει να παίξει βασικό ρόλο στη συνεισφορά μιας βιώσιμης κινητικότητας και γι’ αυτό, δέσμευσή της είναι να προσφέρουμε ελαστικά με επιδόσεις που αντέχουν στο χρόνο, να προωθήσει την καλύτερη χρήση τους χωρίς κανένα συμβιβασμό στην ασφάλεια, ειδικά στις βρεγμένες επιφάνειες.