Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να αποτρέψει τις σημαντικές αυξήσεις των τιμών καυσίμων από το 2027, που μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 39 λεπτά του ευρώ το λίτρο και για να το πετύχει αυτό, παρεμβαίνει στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τα κτήρια και τις οδικές μεταφορές (ETS2). Στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών CO2, οι εταιρείες πρέπει να αποδείξουν ότι έχουν το δικαίωμα να εκπέμπουν αέρια του θερμοκηπίου. Από το 2027, θα συμπεριληφθούν και τα καύσιμα, κάτι που επηρεάζει ιδιαίτερα τους τομείς των μεταφορών και των κατασκευών.
Σε συνάντηση των υπουργών Περιβάλλοντος της κοινότητας στο Λουξεμβούργο, ο Επίτροπος της ΕΕ για το Κλίμα, Wopke Hoekstra, πρότεινε, μεταξύ άλλων, τα κράτη μέλη να εκδίδουν περισσότερα πιστοποιητικά πιο γρήγορα, προκειμένου να μειωθεί η τιμή με την αυξημένη προσφορά.
Προηγουμένως, είχαν ασκηθεί πιέσεις από τα κράτη μέλη για λήψη μέτρων κατά των αναμενόμενων αυξήσεων τιμών. Η Γερμανία και δώδεκα άλλες χώρες, για παράδειγμα, ζήτησαν σε επιστολή τους προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή “να εξεταστούν οι βελτιώσεις ακόμη και πριν από την κυκλοφορία στην αγορά”.
Τι είναι το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών;
Για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) θεσπίστηκε το 2005. Αυτό ισχύει επί του παρόντος για τη βιομηχανία και τον ενεργειακό τομέα: Ορισμένες εταιρείες πρέπει να προσκομίζουν πιστοποιητικά για τις εκπομπές αερίων που βλάπτουν το κλίμα, όπως το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), και μπορούν να τα εμπορεύονται ανάλογα με τις ανάγκες. Αυτό έχει ως στόχο να χρησιμεύσει ως κίνητρο για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου.
Τι αλλάζει από το 2027
Από το 2027, το σύστημα πρόκειται να επεκταθεί σε ολόκληρη την ΕΕ ώστε να συμπεριλάβει τη θέρμανση κτιρίων και τα οχήματα (ETS2). Η αυξανόμενη τιμολόγηση του CO2 έχει ως στόχο να παράσχει κίνητρο για μεγαλύτερη εξοικονόμηση και τη μετάβαση σε φιλικές προς το κλίμα τεχνολογίες – για παράδειγμα, ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή πιο φιλικά προς το κλίμα συστήματα θέρμανσης. Επί του παρόντος, η Γερμανία εφαρμόζει εθνική εμπορία εκπομπών για όλα τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές. Από το 2027, το εθνικό σύστημα πρόκειται να αντικατασταθεί από ένα πανευρωπαϊκό.
Μέχρι σήμερα, η Γερμανία έχει σταθερή τιμή CO2, η οποία ανέρχεται στα 55 ευρώ ανά τόνο. Σύμφωνα με τον Νόμο περί Εμπορίας Εκπομπών Καυσίμων, για το 2026 θα οριστεί μια τιμολογιακή ζώνη με ελάχιστη τιμή 55 ευρώ ανά πιστοποιητικό εκπομπών και μέγιστη τιμή 65 ευρώ ανά πιστοποιητικό εκπομπών. Σύμφωνα με το σύστημα εμπορίας εκπομπών σε επίπεδο ΕΕ, η τιμή CO2 θα καθορίζεται από την αγορά από το 2027.
Τι σημαίνει αυτό;
Πολλοί ειδικοί αναμένουν ότι οι τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου θα εκτοξευθούν στα ύψη με την έναρξη του πανευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για τις οδικές μεταφορές και τα κτίρια το 2027. Μια μελέτη του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών, για παράδειγμα, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι λόγω των αυστηρών ευρωπαϊκών ανώτατων ορίων εκπομπών και της περιορισμένης προόδου που έχει σημειωθεί στη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη, η τιμή του CO2 για τα καύσιμα και άλλες πηγές ενέργειας θα αυξηθεί σημαντικά. Μελέτες υποδηλώνουν ότι είναι πιθανές τιμές 200 ευρώ ανά τόνο, που θα οδηγήσουν σε άνοδο των τιμών των καυσίμων από 23 έως 39 λεπτά/λίτρο.
Αλλαγές από το 2027
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών για κτίρια και οδικές μεταφορές θα διαθέτει πιστοποιητικά για περίπου ένα δισεκατομμύριο τόνους CO2 το 2027. Δεδομένου ότι ο αριθμός των πιστοποιητικών επηρεάζει την εξέλιξη της τιμής του CO2, ο Επίτροπος της ΕΕ για το Κλίμα, Wopke Hoekstra, προτείνει, ως μία επιλογή, την ταχύτερη έκδοση περισσότερων πιστοποιητικών μόλις ξεκινήσει το ETS2 – προκειμένου να μειωθεί η τιμή με αυξημένη προσφορά.
Εάν οι τιμές της αγοράς υπερβούν τα 45 ευρώ, θα ενεργοποιηθεί ένας μηχανισμός “συμπληρώματος”, ο οποίος διπλασιάζει τον όγκο των πιστοποιητικών που θα εκδοθούν,
δήλωσε ο Ολλανδός. Επιπλέον, όλα τα πιστοποιητικά που δεν θα εκδοθούν μέχρι το τέλος του 2030 θα διατηρηθούν σε εφεδρεία. Το σύστημα έχει προγραμματιστεί να λήξει το 2030.
Τι συμβαίνει στη συνέχεια;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να υποβάλει επίσημη νομοθετική πρόταση που θα περιέχει τις αλλαγές τις επόμενες εβδομάδες. Τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει στη συνέχεια να τις συζητήσουν προτού τεθούν σε ισχύ.