Σε μία από τις πιο ασυνήθιστες και αμφιλεγόμενες νομοθετικές παρεμβάσεις που έχουν γίνει ποτέ στην Ευρώπη στον τομέα της κινητικότητας, η Σλοβακία υιοθετεί επίσημο όριο ταχύτητας για τους πεζούς, το οποίο ορίζεται στα 6 χλμ./ώρα σε πεζοδρόμια και αστικές ζώνες. Ο νόμος έχει εγκριθεί από το κοινοβούλιο της χώρας και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Τι προβλέπει το νέο μέτρο
Η τροποποίηση στον κώδικα οδικής κυκλοφορίας της Σλοβακίας ορίζει ότι οι πεζοί “δεν επιτρέπεται να κινούνται ταχύτερα από 6 χιλιόμετρα την ώρα” σε αστικές περιοχές. Το όριο αυτό αντιστοιχεί περίπου στη μέση ταχύτητα βαδίσματος ενός ενήλικα, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη.
Ο σκοπός του μέτρου
Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες, η αιτιολόγηση της κυβέρνησης επικεντρώνεται στην ασφάλεια των πεζοδρομίων και την αποφυγή “αντικοινωνικής συμπεριφοράς”, όπως τρέξιμο ή χρήση ηλεκτρικών μικροοχημάτων (π.χ. e-scooters, hoverboards) που κινούνται επικίνδυνα ανάμεσα σε πεζούς. Ωστόσο, η διατύπωση του νόμου φαίνεται να αφορά όλους τους πεζούς, χωρίς σαφείς εξαιρέσεις.
Πώς θα ελέγχεται;
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που προκαλεί συζήτηση είναι ο τρόπος ελέγχου του ορίου ταχύτητας. Δεν έχει διευκρινιστεί αν θα χρησιμοποιηθούν κάμερες, ραντάρ χαμηλής ταχύτητας ή απλώς η διάταξη θα λειτουργεί ως εργαλείο επιβολής σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Προς το παρόν, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για τα πρόστιμα ή τους μηχανισμούς ελέγχου.
Αντιδράσεις και ευρωπαϊκή διάσταση
Η απόφαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Σλοβακία και διεθνώς, με πολλούς να κάνουν λόγο για ένα παράδειγμα υπερρύθμισης της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Παράλληλα, αναλυτές επισημαίνουν ότι μπορεί να αποτελεί έμμεσο τρόπο ρύθμισης της χρήσης ηλεκτροκίνητων προσωπικών οχημάτων στα πεζοδρόμια, που αναπτύσσουν ταχύτητες πολύ υψηλότερες των 6 χλμ./ώρα.
Τι σημαίνει για το μέλλον της μικροκινητικότητας;
Αν το μέτρο εφαρμοστεί πράγματι όπως ψηφίστηκε, η Σλοβακία θα είναι η πρώτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που θεσπίζει συγκεκριμένο αριθμητικό όριο ταχύτητας για την κίνηση πεζών. Αυτό ενδέχεται να ανοίξει τη συζήτηση και σε άλλες χώρες σχετικά με τη χρήση των πεζοδρομίων, την ασφάλεια και την ενσωμάτωση των νέων μέσων ατομικής μετακίνησης.
Το μέτρο θεωρείται από πολλούς αμφιλεγόμενο και πρακτικά δύσκολο στην εφαρμογή του, ωστόσο αντικατοπτρίζει τη νέα πραγματικότητα στη σύγχρονη κινητικότητα: τα πεζοδρόμια δεν είναι πλέον αποκλειστικός χώρος πεζών, αλλά ένα σύνθετο πεδίο κίνησης όπου συνυπάρχουν άνθρωποι και μικροηλεκτρικά οχήματα. Το ερώτημα είναι αν η Σλοβακία έκανε ένα τολμηρό βήμα προς την τάξη ή αν άνοιξε έναν δρόμο προς μια υπερβολικά ρυθμισμένη κοινωνία.