Η Tesla φέρεται να εξοικονόμησε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε φόρους στις Ηνωμένες Πολιτείες, αξιοποιώντας διεθνείς φορολογικές δομές, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Όταν η εταιρεία δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή της προς τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές τον Ιανουάριο, ανέφερε μηδενική ομοσπονδιακή φορολογική επιβάρυνση για το 2025. Αυτό δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς για όλα εκτός από ένα από τα τελευταία 20 χρόνια – περίοδο κατά την οποία η εταιρεία κατέγραψε έσοδα 264 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ – δήλωνε ότι δεν οφείλει φόρους στην αμερικανική κυβέρνηση. Οι βασικοί λόγοι περιλαμβάνουν φορολογικές εκπτώσεις από ζημίες προηγούμενων ετών και κίνητρα για την πράσινη ενέργεια.
Ωστόσο, ανάλυση του Reuters σε εταιρικά έγγραφα της Tesla και θυγατρικών της στο εξωτερικό δείχνει έναν επιπλέον μηχανισμό εξοικονόμησης. Οι θυγατρικές της εταιρείας στην Ολλανδία και τη Σιγκαπούρη κατέγραψαν τα τελευταία χρόνια κέρδη ύψους 18 δισ. δολαρίων, τα οποία δεν φορολογήθηκαν σε αυτές τις χώρες. Χωρίς συγκεκριμένους χρηματοοικονομικούς χειρισμούς, τα κέρδη αυτά πιθανότατα θα είχαν δηλωθεί και φορολογηθεί στις ΗΠΑ. Η πρακτική της μεταφοράς κερδών εκτιμάται ότι εξοικονόμησε στην εταιρεία πάνω από 400 εκατ. δολάρια σε αμερικανικούς φόρους.
Η έρευνα βασίστηκε σε χιλιάδες σελίδες ρυθμιστικών εγγράφων από 14 χώρες, καθώς και σε συνεντεύξεις με περισσότερους από 20 ειδικούς, μεταξύ των οποίων αναλυτές, ακαδημαϊκοί και φοροτεχνικοί. Τρεις Αμερικανοί ειδικοί στη φορολογία που εξέτασαν τα ευρήματα συμφώνησαν ότι τα συμπεράσματα και οι υπολογισμοί είναι ρεαλιστικοί.
Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας Elon Musk, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι οι επιχειρήσεις του δεν επιδιώκουν να αποφύγουν τη δίκαιη φορολόγηση. Κατά τη διάρκεια προεκλογικής εκστρατείας με τον Donald Trump το 2024, είχε δηλώσει:
Μου προτείνουν συχνά τέτοια “παραθυράκια” στο σύστημα. Τους απαντάω: Αυτό ακούγεται αρκετά ύποπτο. Δεν νομίζω ότι πρέπει να το κάνουμε.
Το Reuters δεν εντόπισε ενδείξεις ότι οι πρακτικές της εταιρείας παραβιάζουν τη νομοθεσία. Η μεταφορά κερδών αποτελεί κοινή πρακτική πολυεθνικών, μέσω της οποίας μετακινούνται κέρδη σε δικαιοδοσίες με ευνοϊκότερη φορολογία. Ο Stephen Shay, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, και σήμερα επίκουρος καθηγητής στη Νομική Σχολή της Βοστώνης, δήλωσε:
Δεν είναι έτσι όπως θα έπρεπε να λειτουργεί το διεθνές φορολογικό σύστημα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η μεταφορά κερδών φαίνεται να συνδέεται με απόφαση της εταιρείας στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας να μεταβιβάσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας – όπως πατέντες και τεχνογνωσία – σε θυγατρικές στο εξωτερικό. Αυτό επέτρεψε την καταγραφή εσόδων σε χώρες με χαμηλότερη φορολόγηση.
Έγγραφα από τη Σιγκαπούρη δείχνουν ότι η θυγατρική Tesla Motors Singapore Holdings έλαβε περίπου 18 δισ. δολάρια σε κέρδη από το 2023 έως τις αρχές του 2025 από την TM International, μια ολλανδική μονάδα στην οποία κατέχει πάνω από το 99%. Η TM International είναι καταχωρημένη ως μη κατοικούσα εταιρική σχέση, χωρίς υπαλλήλους και χωρίς υποχρέωση δημοσίευσης οικονομικών καταστάσεων ή καταβολής φόρων στην Ολλανδία.
Οι φορολογικές αρχές της Ολλανδίας και της Σιγκαπούρης αρνήθηκαν να σχολιάσουν, επικαλούμενες κανόνες εμπιστευτικότητας.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη εταιρική δομή εξυπηρετεί κυρίως τη μεταφορά κερδών. Ο Reuven Avi-Yonah, καθηγητής φορολογικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, δήλωσε:
Πρόκειται εξ ολοκλήρου για μεταφορά κερδών σε δικαιοδοσίες με χαμηλή φορολογία.
Η παρακολούθηση των φορολογικών υποχρεώσεων της εταιρείας είναι δύσκολη λόγω της πολυπλοκότητας των διεθνών δομών. Από την ίδρυσή της το 2003, μόνο το 2023 ανέφερε εκτίμηση φόρου στις ΗΠΑ, ύψους 48 εκατ. δολαρίων, χωρίς να είναι σαφές αν το ποσό καταβλήθηκε τελικά.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η εταιρεία έχει δηλώσει σημαντικά υψηλότερους φόρους στο εξωτερικό σε σχέση με τις ΗΠΑ. Συνολικά, οι φορολογικές υποχρεώσεις εκτός ΗΠΑ ανέρχονται σε 6,4 δισ. δολάρια, ποσό υπερπολλαπλάσιο της μοναδικής εκτίμησης των 48 εκατ. δολαρίων για τις ΗΠΑ.
Σε παλαιότερη έκθεσή της το 2015, η εταιρεία είχε αναφέρει συμφωνία επιμερισμού κόστους με θυγατρικές στο εξωτερικό, χωρίς να διευκρινίζει λεπτομέρειες. Τέτοιες συμφωνίες έχουν επικριθεί από το Κογκρέσο και την IRS ως πιθανοί μηχανισμοί φοροαποφυγής.
Σημαντικό μέρος των διεθνών δραστηριοτήτων της εταιρείας διαχειρίζεται μέσω της Tesla Motors Netherlands, με έδρα το Άμστερνταμ. Για τα έτη 2023 και 2024, η μονάδα αυτή ανέφερε ετήσια έσοδα 28 δισ. δολαρίων, περίπου το 30% του συνολικού κύκλου εργασιών.
Σύμφωνα με δηλώσεις στελέχους της εταιρείας, Stephan Werkman:
Όλα αποφασίζονται στο Όστιν. Η φορολογική δομή διαχειρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην πιο πρόσφατη ετήσια έκθεση, η εταιρεία ανέφερε ότι πάνω από το 90% των παγκόσμιων κερδών της το 2025 προήλθε από τις ΗΠΑ, έναντι μόλις 27% κατά την προηγούμενη πενταετία. Δεν διευκρινίζεται ο λόγος αυτής της μεταβολής, ωστόσο ειδικοί εκτιμούν ότι ενδέχεται να σχετίζεται με αλλαγές στη διεθνή φορολογική δομή της.
Ακόμη και αν τέτοιες πρακτικές έχουν διακοπεί, οι ειδικοί εκτιμούν ότι έχουν ήδη συμβάλει στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εταιρείας στις ΗΠΑ κατά τουλάχιστον 400 εκατ. δολάρια.