Ο έλεγχος και η συμπλήρωση του λιπαντικού είναι συντήρηση 1ου κλιμακίου, που λέγαμε και στον στρατό και έτσι είναι κάτι που όλοι οι οδηγοί λίγο πολύ κάνουν ή θα έπρεπε τουλάχιστον. Η συζήτηση οι ερωτήσεις για τα λιπαντικά θα μπορούσαν να είχαν απαντηθεί από όταν έβγαλες δίπλωμα, θα μπορούσαν να είναι δηλαδή στην διδακτέα ύλη. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν είναι και έτσι υπάρχουν αρκετές παρεξηγήσεις γύρω από αυτά και είναι συχνό πεδίο αντιπαράθεσης στις παρέες και στα fora των petrolheads. Παλιά θυμάμαι ο ειδικός τύπος έδινε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο να κάνει αναλύσεις λιπαντικών, δίνοντας έτσι στον αναγνώστη μια στοιχειοθετημένη ιδέα για το πόσο καλό είναι το λιπαντικό. Όμως το βασικό πρόβλημα είναι πως οι εταιρείες δεν αρέσκονται στις συγκρίσεις, κρατούν κρυφές τις φόρμουλες τους και συχνά υπερβάλλουν για τα προϊόντα τους, έτσι οι αντικειμενικές δοκιμές και συγκρίσεις λαδιών είναι κάτι όλο και πιο σπάνιο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατάστασης είναι η σύγκριση που έκανε η American Automobile Association ανάμεσα σε 5 τυχαία συνθετικά λιπαντικά και σε 5 τυχαία ορυκτέλαια. Το ότι είναι “τυχαία” και δεν ονοματίζονται κατά την γνώμη μου είναι χαρακτηριστικό του πόσο ταμπού είναι πλέον το θέμα και το πόσο λεπτοί χειρισμοί απαιτούνται για να αποφύγεις την μήνυση για δυσφήμιση. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν αυτό που οι περισσότεροι θεωρούμε προφανές, πως τα συνθετικά λιπαντικά είναι σαφώς καλύτερα από τα ορυκτέλαια. Με πιο λίγο τεχνικούς όρους τα συνθετικά λιπαντικά διατηρούν το ιξώδες τους καλύτερα στις αλλαγές θερμοκρασιών και με το πέρασμα του χρόνου. Επίσης είναι λιγότερο πτητικά, δηλαδή δεν εξατμίζονται τόσο εύκολα, αφήνουν ελάχιστα κατάλοιπα και διατηρούν χαμηλότερους συντελεστές τριβής. Υπήρχε όμως μια δοκιμασία που τα ορυκτέλαια δεν διέφεραν σε σχέση με τα συνθετικά και αυτή ήταν η αντοχή στην οξείδωση. Και από προσωπική εμπειρία ξέρω πως ακόμη και αδούλευτα να είναι τα λάδια, άπαξ και μείνουν στο μοτέρ για καιρό, είναι για πέταμα, ακόμη και αν πρόκειται για την καλύτερη σειρά. Έτσι τα συνθετικά λιπαντικά είναι καλύτερα για πολύ θερμό ή πολύ ψυχρό κλίμα, για την πόλη που ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες και για μοτέρ με μεγάλη ειδική ισχύ. Τα ορυκτέλαια είναι μεν εντός των προδιαγραφών αλλά οι επιδόσεις τους είναι χαμηλότερες και εξασθενούν γρηγορότερα.
Το πιο πιθανόν είναι αυτά να τα γνωρίζεις ήδη και να αναρωτιέσαι γιατί να γίνει μια τέτοια έρευνα. Η απάντηση είναι πως στην Αμερική, αρκετοί οδηγοί προτιμούν το φτηνότερο ορυκτέλαιο που συνήθως κοστίζει λιγότερο από τα μισά χρήματα. Η διαφορά στην τιμή είναι περίπου 4 ευρώ μηνιαίως αν οι αλλαγές γίνονται στα διαστήματα που προτείνει ο κατασκευαστής. Αν οι αλλαγές είναι πιο συχνές, τότε το κόστος αυτό μπορεί να ανέβει κι άλλο. Έτσι λοιπόν η έρευνα έγινε με σκοπό να ξεκαθαρίσει πως ναι μεν μπορεί να είναι φτηνότερα αλλά μπορεί να το πληρώσεις διαφορετικά καθώς ρισκάρεις μια ακριβή βλάβη αν έχεις προβλήματα λίπανσης, ή κατά την λαϊκή ρήση, η φτήνια τρώει τον παρά.