Έρευνα της Castrol με τη συμμετοχή της νευροεπιστημονικής εταιρείας Brainbox εξέτασε τι προκαλεί το αίσθημα της έντονης συγκίνησης κατά την οδήγηση και δείχνει ότι η υψηλή ταχύτητα από μόνη της δεν αρκεί.
Για τη μελέτη, οι ερευνητές κατέγραψαν εγκεφαλικά κύματα, καρδιακό ρυθμό, αγωγιμότητα του δέρματος και κινήσεις των ματιών οδηγών σε πέντε διαφορετικές δοκιμασίες σε κλειστή πίστα. Στόχος ήταν να εντοπιστούν οι διαφορές ανάμεσα στη συγκίνηση και τον φόβο.
Το βασικό συμπέρασμα της Castrol είναι ότι η έντονη οδηγική εμπειρία προκύπτει όταν συνδυάζονται τρεις παράγοντες: σωματική διέγερση, απαιτητική πνευματική δραστηριότητα και ένα έντονο συναίσθημα όπου ο ενθουσιασμός υπερισχύει του φόβου.
Πώς μετρήθηκε η συγκίνηση
Οι συμμετέχοντες πήραν μέρος σε πέντε διαφορετικά σενάρια στις εγκαταστάσεις της PalmerSport στο Bedfordshire της Αγγλίας, με εκπαιδευτές και χωρίς κυκλοφορία σε δημόσιο δρόμο.
Οι δοκιμές περιλάμβαναν οδήγηση εκτός δρόμου με Land Rover Defender, οδήγηση kart, οδήγηση αγωνιστικού McLaren Artura GT4, οδήγηση μονοθέσιου JPLM και μία διαδρομή με JPLM, όπου στο τιμόνι βρισκόταν επαγγελματίας οδηγός.
Η Brainbox χρησιμοποίησε τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες μετρήσεων: καταγραφή εγκεφαλικών κυμάτων από 30 κανάλια, μεταβλητότητα καρδιακού ρυθμού, αγωγιμότητα του δέρματος και παρακολούθηση των κινήσεων των ματιών.
Η τελευταία μέτρηση κατέγραφε μεταξύ άλλων τα σημεία στα οποία εστίαζε το βλέμμα, τη συχνότητα των βλεφαρισμών και τις απότομες κινήσεις των ματιών.
Μεμονωμένα, κανένα από αυτά τα δεδομένα δεν μπορούσε να διαχωρίσει με ακρίβεια τον ενθουσιασμό από το άγχος. Ο συνδυασμός τους, όμως, έδωσε στους ερευνητές πιο σαφή εικόνα για τις στιγμές έντονης συγκίνησης.
Το McLaren έδωσε τα πιο έντονα σημάδια συγκίνησης
Η οδήγηση του McLaren Artura GT4 παρουσίασε το πιο χαρακτηριστικό μοτίβο έντονης συγκίνησης. Οι οδηγοί εστίαζαν στη γραμμή της πίστας και ειδικά στα σημεία εισόδου και εξόδου των στροφών. Κατέγραφαν κατά μέσο όρο 70 εστιάσεις του βλέμματος ανά λεπτό στα apex των στροφών, ενώ βλεφάριζαν μόλις 2,5 φορές το λεπτό.
Σε κατάσταση ηρεμίας, αντίθετα, η συχνότητα των βλεφαρισμών έφτανε τις 15 έως 20 φορές το λεπτό.
Ο μέσος καρδιακός ρυθμός αυξήθηκε κατά 43,8 παλμούς το λεπτό κατά την οδήγηση του McLaren. Στη δοκιμή εκτός δρόμου, η αντίστοιχη αύξηση ήταν 16 παλμοί το λεπτό.
Η υψηλή ταχύτητα δεν σήμαινε απαραίτητα περισσότερη συγκίνηση
Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ συγκίνησης και φόβου καταγράφηκε στη δοκιμή κατά την οποία οι συμμετέχοντες κάθονταν ως συνοδηγοί στο JPLM, ενώ το αυτοκίνητο οδηγούσε ένας επαγγελματίας.
Σε αυτή την περίπτωση, οι μετρήσεις του εγκεφάλου έδειξαν μεγαλύτερη παρουσία γρήγορων κυμάτων βήτα, τα οποία συνδέονται με το στρες. Παράλληλα, μειώθηκε η δραστηριότητα κυμάτων θήτα που σχετίζεται με την εστίαση, καθώς και κυμάτων άλφα που συνδέονται με πιο ήρεμη κατάσταση.
Τα δεδομένα από την κίνηση των ματιών παρουσίασαν αντίστοιχη εικόνα. Κατά τη διάρκεια των στροφών στη διαδρομή με τον επαγγελματία οδηγό, οι συμμετέχοντες κατέγραφαν κατά μέσο όρο 40 βλεφαρισμούς και 190 εστιάσεις το λεπτό.
Στο McLaren, οι αντίστοιχες μετρήσεις ήταν μόλις 2,5 βλεφαρισμοί και περίπου 70 εστιάσεις το λεπτό.
Παρά το γεγονός ότι το kart κινούνταν με χαμηλότερες ταχύτητες, η συγκεκριμένη δοκιμή κατέγραψε υψηλότερα επίπεδα συγκίνησης από τη διαδρομή ως συνοδηγός στο JPLM. Ακόμη και η οδήγηση εκτός δρόμου με μόλις 5 μίλια/ώρα (8 χλμ/ώρα) παρουσίασε υψηλότερα επίπεδα συγκίνησης από τη συγκεκριμένη δοκιμή.
Ο ρόλος του ελέγχου
Ο Dan Phillips, συνιδρυτής της Brainbox, εξηγεί ότι η πιο έντονη συγκίνηση εμφανίζεται όταν αυξάνονται ταυτόχρονα η διέγερση, η αίσθηση ελέγχου και η πλήρης αφοσίωση στη δραστηριότητα.
Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, η συγκίνηση πίσω από το τιμόνι δεν εξαρτάται τόσο από την τελική ταχύτητα όσο από τον βαθμό στον οποίο ο οδηγός είναι συγκεντρωμένος στη διαδικασία της οδήγησης.
Ο Vincent Panel, επικεφαλής Προϊόντος και Επικοινωνίας της Castrol Ευρώπης, ανέφερε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι οδηγοί μπορούν να βιώσουν αντίστοιχη αίσθηση ελέγχου σε μια πίστα kart ή σε έναν αγαπημένο δρόμο, χωρίς να χρειάζεται να βρίσκονται σε ένα supercar και να κινούνται με πολύ υψηλές ταχύτητες.