Όπως αποκαλύπτουν νέα στοιχεία υπάρχει μεγάλη διαφορά στις εκπομπές των ρύπων (NOx) στα σύγχρονα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα (Euro 6), τα οποία παράγουν δέκα φορές περισσότερες εκπομπές NOx σε σύγκριση με φορτηγά και λεωφορεία.

Τα νούμερα αυτά οφείλονται στις πολύ αυστηρότερες δοκιμές που εφαρμόζονται σε μεγάλα οχήματα στην Ε.Ε., σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του ICCT, στην οποία οι ερευνητές ζητούν ανάλογα αυστηρά μέτρα να εφαρμοστούν και στα αυτοκίνητα.

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας με οξείδιο του αζώτου ευθύνεται για δεκάδες χιλιάδες πρόωρους θανάτους σ’ ολόκληρη την Ευρώπη, με το Ηνωμένο Βασίλειο ιδιαίτερα να φέρει το υψηλότερο τίμημα. Μεγάλο ποσοστό της ρύπανσης αυτής οφείλεται στα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα, που εκπέμπουν στους δρόμους εξαπλάσιες ποσότητες ρύπων απ’ ό,τι επιτρέπονται στις επίσημες εργοστασιακές δοκιμές. Μετά το σκάνδαλο Dieselgate της Volkswagen, τα αυτοκίνητα θα υποβάλλονται σε αυστηρότερα τεστ, αλλά εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων λένε ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι αρκετά τολμηρές.

Η νέα έκθεση (PDF) του διεθνούς –μη κερδοσκοπικού- ινστιτούτου ICCT-International Council on Clean Transportation (Διεθνές Συμβούλιο για Καθαρές Μεταφορές ) που εδρεύει στις ΗΠΑ (Ουάσιγκτον και Σαν Φρανσίσκο) και στην Ευρώπη (Βερολίνο) και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αποκάλυψη του σκανδάλου της VW, συνέκρινε τις εκπομπές φορτηγών και λεωφορείων σε πραγματικές συνθήκες με εκείνες αυτοκινήτων.

Από την έρευνα, διαπιστώθηκε πως 24 βαρέα οχήματα που υποβλήθηκαν σε ελέγχους στη Γερμανία και τη Φινλανδία εξέπεμπαν περίπου 210 mg οξείδιο του αζώτου (NOx) ανά διανυόμενο χιλιόμετρο, δηλαδή κάτω απ’ το μισό των 500mg ανά χιλιόμετρο που εκπέμπεται από 30 σύγχρονα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα, τα οποία ανταποκρίνονται στα υψηλότερα ευρωπαϊκά στάνταρ Euro 6. Ωστόσο τα λεωφορεία και τα φορτηγά διαθέτουν μεγαλύτερους κινητήρες και καταναλώνουν περισσότερο diesel ανά χιλιόμετρο, πράγμα που σημαίνει ότι τα αυτοκίνητα παράγουν 10 φορές περισσότερο οξείδιο του αζώτου ανά λίτρο καυσίμου.

Η ανάλυση του ICCT έδειξε ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες φρόντισαν ώστε τα βαρέα οχήματα να εκπέμπουν ρύπους κάτω απ’ τα επιτρεπόμενα όρια στον δρόμο, αλλά ότι οι εκπομπές των αυτοκινήτων παρουσιάζουν τεράστιες αποκλίσεις στις μετρήσεις σε πραγματικές συνθήκες από τις εργοστασιακές.

Οι επίσημες δοκιμές αυτοκινήτων στην Ε.Ε. περιορίζονται προς το παρόν σε εργοστασιακές μετρήσεις πρωτότυπων οχημάτων, αλλά αυτό θα αλλάξει αρχής γενομένης απ’ τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, όταν θα τοποθετηθούν στα αυτοκίνητα ειδικές συσκευές (Portable emissions measurement systems ή αλλιώς PEMS) που θα μετρούν τους ρύπους που εκπέμπουν σε πραγματικές συνθήκες.

Ωστόσο ο διευθυντής του ICCT στην Ευρώπη, Peter Mock, προειδοποιεί:

Θα εξακολουθεί να επιτρέπεται στους κατασκευαστές να επιλέγουν προσεκτικά ειδικά πρωτότυπα αυτοκίνητα για μετρήσεις εκπομπών ρύπων. Αντιθέτως θα ήταν πολύ καλύτερο να μετρώνται οι εκπομπές των κανονικών οχημάτων μαζικής παραγωγής, από πελάτες που τα οδηγούν υπό κανονικές συνθήκες.

Είναι το σύστημα που εφαρμόζεται στις ΗΠΑ και το οποίο θα θέσει στο τραπέζι προς συζήτηση η Κομισιόν στις 17 Ιανουαρίου στις Βρυξέλλες, αλλά σύμφωνα με τον ICCT συναντά αντιδράσεις από κάποιες αυτοκινητοβιομηχανίες και ορισμένα κράτη μέλη της Ε.Ε. Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε νομική δράση κατά του Ηνωμένου Βασιλείου και έξι άλλων κρατών της ΕΕ για την αποτυχία τους να δράσουν αναλόγως στον απόηχο του σκανδάλου Dieselgate.

Ωστόσο, αργότερα τον ίδιο μήνα, ένα προσχέδιο έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαπίστωσε ότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρει ευθύνες για την αποτυχία της να αντιδράσει αρκετά γρήγορα ενώ είχε στοιχεία που αποδείκνυαν ότι παραπλανητικές συσκευές είχαν χρησιμοποιηθεί στις εργαστηριακές δοκιμές. Αποδεικτικά στοιχεία ότι ορισμένα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα εκπέμπουν έως και τέσσερις φορές περισσότερη ρύπανση NOx από ό, τι ένα λεωφορείο αποκαλύφθηκαν το 2015.

Η Catherine Bearder, ευρωβουλευτής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και επικεφαλής διαπραγματευτής για το δίκαιο της ποιότητας του αέρα της ΕΕ, δήλωσε:

Είναι ντροπή ότι οι κατασκευαστές αυτοκινήτων απέτυχαν να μειώσουν τις θανατηφόρες εκπομπές όταν η τεχνολογία να το πράξουν είναι προσιτή και εύκολα διαθέσιμη. Η δραματική μείωση των εκπομπών NOx στα βαρύτερα οχήματα είναι αποτέλεσμα πολύ αυστηρότερων δοκιμών της ΕΕ, που ισχύουν από το 2011, και αντιστοιχούν σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης. Αν τα λεωφορεία και τα φορτηγά μπορούν να συμμορφωθούν με αυτά τα όρια, δεν υπάρχει κανένας λόγος αυτοκίνητα να μην μπορούν.