Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά λύσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η ενεργειακή επάρκεια της Ε.Ε, λύσεις που θα φέρουν ανατροπές στην καθημερινότητα των πολιτών της.

Το έκτακτο σχέδιο, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί στις 18 Μαΐου με στόχο την αντιμετώπιση μιας πιθανής απότομης διακοπής των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου και πετρελαίου, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μείωση στη χρήση των ΙΧ, τηλεργασία με σκοπό τον περιορισμό των μετακινήσεων, ακόμα και περιορισμούς στα ταξίδια.

1Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης της ΕΕ για πιθανό ενεργειακό μπλακάουτ

Σύμφωνα με την El Pais, το σχέδιο έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε σε περίπτωση ενεργειακού μπλακάουτ, βασίζεται στον κανονισμό για την εφοδιαστική αλυσίδα που έχει τεθεί σε ασφάλεια από το 2017 και υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να επεκταθεί, εκτός από το φυσικό αέριο, και στο πετρέλαιο.

Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να μειωθεί η κατανάλωση, τόσο από τους πολίτες όσο και από τα κράτη, προκειμένου να διασφαλιστεί πρωτίστως η ενεργειακή επάρκεια για νοικοκυριά και ζωτικές δημόσιες υπηρεσίες, όπως και επίσης για κομβικού κλάδους της παραγωγής. Υπενθυμίζεται πως με βάση αυτά είχαν παρθεί και οι αποφάσεις για τα πρώτα lockdown του 2020 λόγω της πανδημίας. Μάλιστα στην προσπάθεια αυτή αξιοποιούνται τα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA).

Ενδεικτικό του πόσο η υπόθεση κάθε άλλο παρά απλή είναι, αποτελεί το γεγονός πως από τα περίπου 155 δισ. κυβικά μέτρα που αγόρασαν πέρυσι τα κράτη μέλη της ΕΕ από τη Ρωσία, εκτιμάται ότι μόνο τα δύο τρίτα μπορούν να καλυφθούν εντός του έτους από άλλες πηγές.

Κάτι που σημαίνει, πρακτικά, ότι μένει ένα κενό της τάξης των 50 και πλέον δισ. κυβικών, ποσότητα η οποία ισοδυναμεί με το σύνολο της κατανάλωσης Ρουμανίας, Ουγγαρίας, Αυστρίας, Τσεχίας, Σλοβακίας, Εσθονίας, Λετονίας και Λιθουανίας – ή με πάνω από το μισό του αερίου που έχει ανάγκη η Γερμανία.

2Η εξοικονόμηση με την τηλεργασία και τον περιορισμό κυκλοφορίας των ΙΧ

Σύμφωνα με την ΙΕΑ, η εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων μπορεί να μειώσει την ημερήσια κατανάλωση πετρελαίου. Συγκεκριμένα:

  • Με τηλεργασία έως τρεις φορές την εβδομάδα αναμένεται να γίνει εξοικονόμηση 500.000 βαρελιών πετρελαίου. Μία ημέρα τηλεργασίας ισοδυναμεί με 170.000 λιγότερα βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
  • Κοινή χρήση αυτοκινήτου με άλλους ανθρώπους (carpooling) και ήπια οικονομική ενίσχυση σημαίνει 470.000 λιγότερα βαρέλια.
  • Μείωση ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους τουλάχιστον κατά 10 χλμ./ώρα ισούται με 430.000 βαρέλια λιγότερα.
  • Κυριακές χωρίς αυτοκίνητα στις πόλεις ισοδυναμεί με 380.000 βαρέλια λιγότερα, ενώ η χρήση μονών – ζυγών στις πόλεις εξοικονομεί 210.000 βαρέλια πετρέλαιο.
  • Περιορισμός αεροπορικών ταξιδιών για επαγγελματικούς λόγους
  • Χρήση ηλεκτρικών οχημάτων και τρένων αντί για αεροπλάνα.

Το έκτακτο σχέδιο θα περιλαμβάνει και αναζήτηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας έως διαμοιρασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταξύ των 27. Οι περιορισμοί που θα προτείνονται, ουσιαστικά θα είναι μέτρα «ατομικής ευθύνης».

Εντωμεταξύ μέσα στην εβδομάδα αναμένεται να ληφθεί από την ΕΕ και η απόφαση για το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, ωστόσο η κατάσταση περιπλέκεται καθώς διαφωνούν Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία και Βουλγαρία, ενώ η Αυστρία παραμένει επιφυλακτική.

4Οι Βρυξέλλες θα επιχειρήσουν να διασφαλίσουν ότι καμία χώρα δεν θα αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες θα επιχειρήσουν να διασφαλίσουν ότι καμία χώρα της ΕΕ δεν θα αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι κάποιας άλλης, επειδή θα έχει πρόσβαση σε μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Κάτι που σημαίνει, με τη σειρά του, ότι θα υπάρξει ένας μηχανισμός αναδιανομής ανάμεσα στα κράτη – μέλη, με ευθύνη της Κομισιόν, ο οποίος αρχικά προβλέπεται να λειτουργεί σε εθελοντική βάση και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, να είναι υποχρεωτικός και να συνοδεύεται από τις ανάλογες ρήτρες.

5Τι κάνουν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Ήδη πολλές ευρωπαϊκές χώρες λαμβάνουν μέτρα σε αυτήν την κατεύθυνση. Στη Γερμανία, η κυβέρνηση του Βερολίνου αποφάσισε να μειώσει στα 9 ευρώ για το επόμενο τρίμηνο την τιμή της μηνιαίας κάρτας για τα δημόσια μέσα μεταφοράς, ώστε οι πολίτες να τραβήξουν χειρόφρενο στα ΙΧ τους και να χρησιμοποιούν τα Μέσα Μεταφοράς.

Στην Ιταλία, εφαρμόζεται η “Επιχείρηση Θερμοστάτης”. Σύμφωνα λοιπόν με τα μέτρα που έχουν εγκριθεί για τα δημόσια κτίρια, δίνοντας ανάλογες συστάσεις και για τα ιδιωτικά, τον χειμώνα η θερμοκρασία δεν μπορεί να ρυθμίζεται πάνω από τους 19 βαθμούς Κελσίου, με μέγιστη απόκλιση δύο βαθμών. Όσο για το καλοκαίρι, δεν θα μπορεί οι θερμοστάτες να πέφτουν κάτω από τους 27 βαθμούς, με ανάλογη απόκλιση.

Σε ένα ανάλογο πλαίσιο κινούνται και η Γαλλία, η Ολλανδία, η Αυστρία και η Πορτογαλία. Το Παρίσι, μάλιστα, τον Μάρτιο, είχε ζητήσει από τους πολίτες να συμμετέχουν στην προσπάθεια κατεβάζοντας τους θερμοστάτες στα σπίτια κατά έναν βαθμό – “αυτό ισοδυναμεί με 12-15 λιγότερα τάνκερ μεθανίου στα γαλλικά λιμάνια” είχε δηλώσει τότε η CEO του ενεργειακού ομίλου της Engie.