Η BMW M5 E39 ήταν η πρώτη M5 που εξοπλίστηκε με V8 κινητήρα, αλλά το σπορ σεντάν θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί πολύ διαφορετικά. Στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, η BMW εξέταζε το ενδεχόμενο να διατηρήσει τον εξακύλινδρο σε σειρά κινητήρα που χρησιμοποιήθηκε στους προκατόχους της, E28 και E34.
Μάλιστα, μία από τις προτάσεις που απορρίφθηκαν αφορούσε την τοποθέτηση ενός υπερτροφοδοτούμενου εξακύλινδρου κινητήρα σε σειρά, ενώ ακόμη πιο αμφιλεγόμενη ήταν η ιδέα ενός V6 κινητήρα – μιας διάταξης που η BMW δεν είχε κατασκευάσει ποτέ.
Όταν ήρθε η ώρα να αντικατασταθεί ο γερασμένος S38 – με ρίζες στην εμβληματική M1 του 1978 – η BMW επέλεξε τελικά τον μεγαλύτερο V8 5,0 λίτρων, με κωδική ονομασία S62.
Ο επικεφαλής του προγράμματος της M5 E39, Alex Hildebrandt, εξήγησε ότι η εταιρεία δεν ήθελε να επενδύσει σημαντικά σε έναν νέο εξακύλινδρο κινητήρα που δύσκολα θα απέδιδε εμπορικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η M5 E34 είχε χαμηλές πωλήσεις στην αμερικανική αγορά – μόλις 1.476 μονάδες, που αντιστοιχούσαν στο 13% της συνολικής παραγωγής.
Γιατί λοιπόν η BMW σκεφτόταν αρχικά έναν εξακύλινδρο κινητήρα για την E39;
Την εποχή εκείνη, ο επικεφαλής της BMW M, Karlheinz Kalbfell, ήταν ένθερμος υποστηρικτής της παράδοσης των εξακύλινδρων σε σειρά κινητήρων, κυρίως λόγω της αποδοτικότητάς τους. Ωστόσο, τελικά πείστηκε ότι ένας μεγάλος V8 κινητήρας θα ήταν πιο ελκυστικός στους Αμερικανούς αγοραστές, που αναζητούσαν περισσότερη ιπποδύναμη.
Ο Hildebrandt θυμάται:
Βρισκόμασταν στο τέλος της ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη και υπήρχαν αμφιβολίες για το αν ένα τέτοιο αυτοκίνητο θα είχε ζήτηση στην αγορά.
Ο Karlheinz Kalbfell ήθελε να παίξει το χαρτί της οικονομίας καυσίμου. Αυτό δεν σήμαινε πως οι κινητήρες δεν θα ήταν ισχυροί, αλλά ότι η απόδοσή τους έπρεπε να είναι εξαιρετική σε σχέση με την ισχύ.
Δεν υπήρχε τρόπος να το πετύχουμε αυτό με έναν V8 κινητήρα, γιατί στο τέλος, πρέπει να τροφοδοτούνται οκτώ κύλινδροι. Συζητήσαμε πολύ και για την υπερσυμπίεση, αλλά τότε προσέθετε κυρίως κατανάλωση και ισχύ στις υψηλές στροφές, όχι ροπή στη μέση περιοχή.
Τελικά, η BMW αποφάσισε ότι δεν άξιζε να δαπανήσει τεράστια ποσά για την ανάπτυξη ενός κινητήρα που θα προοριζόταν για μόλις 2-3.000 αυτοκίνητα τον χρόνο. Έτσι, η ιδέα του εξακύλινδρου εγκαταλείφθηκε, αλλά η καθυστέρηση αυτή κόστισε δύο χρόνια ανάπτυξης.
Η εξέλιξη της M5 E39 είχε ξεκινήσει το 1993, με τα δύο πρώτα χρόνια να αφιερώνονται σε μελέτες για έναν αποκλειστικά κατασκευασμένο εξακύλινδρο κινητήρα. Αν και η BMW δεν αποκάλυψε ποτέ λεπτομέρειες για τον υπερτροφοδοτούμενο εξακύλινδρο ή τον V6, είναι σαφές ότι καμία από αυτές τις ιδέες δεν προχώρησε ιδιαίτερα. Την ίδια δεκαετία, πολλές αυτοκινητοβιομηχανίες εγκατέλειπαν τους εξακύλινδρους σε σειρά υπέρ των V6, αλλά η BMW παρέμενε πιστή στην παραδοσιακή σε σειρά διάταξη.
Ο Kalbfell, μάλιστα, αντιδρούσε στην ιδέα ενός V8, θεωρώντας ότι οι εξακύλινδροι σε σειρά ήταν η “καρδιά και ψυχή” της BMW και ότι τα M αυτοκίνητα έπρεπε να έχουν κινητήρες υψηλών στροφών – όχι έναν “τεμπέλη” V8.
Τελικά, η λύση βρέθηκε. Οι μηχανικοί πήραν τον V8 M62 της 540i και τον μεταμόρφωσαν σε S62, αυξάνοντας τον κυβισμό από 4,4 σε 5,0 λίτρα, ενισχύοντας το σύστημα λίπανσης και τοποθετώντας οκτώ ξεχωριστά σώματα πεταλούδας γκαζιού – ένα για κάθε κύλινδρο. Ο κόφτης ανέβηκε από τις 5.700 στις 6.600 σ.α.λ., με απόδοση 400 ίππων (394 για τις ΗΠΑ). Παρά τον σχετικά χαμηλό κόφτη, ο S62 μόνο “τεμπέλης” δεν ήταν.
Σε συνδυασμό με την αναβαθμισμένη πλατφόρμα της Σειράς 5 και ένα εξατάχυτο μηχανικό κιβώτιο, η BMW δημιούργησε μια συνταγή-υπόδειγμα. Η τιμή εκκίνησης των 69.500 δολαρίων έκανε την πρόταση ακόμα πιο δελεαστική και η στρατηγική απέδωσε: Σχεδόν οι μισές από τις 20.482 M5 E39 που κατασκευάστηκαν κατέληξαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, με συνολικά 9.198 πωλήσεις έως τον Ιούνιο του 2003. Το μοντέλο πούλησε τριπλάσιες μονάδες στις ΗΠΑ από ό,τι οι M5 E28 και E34 μαζί. Ο ίδιος S62 κινητήρας τροφοδότησε αργότερα και την εντυπωσιακή Z8, αλλά και αγωνιστικά μοντέλα της BMW.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Hildebrandt:
Χωρίς τον V8, δεν θα πείθαμε τις ΗΠΑ να συμμετάσχουν. Και χωρίς τις πωλήσεις στην Αμερική, το έργο δεν θα ήταν κερδοφόρο.