Η κατηγορία των μικρών αυτοκινήτων γίνεται ολοένα και πιο ακριβή. Σε πρόσφατη ανάλυση αγοράς, η ADAC, η μεγαλύτερη λέσχη αυτοκινήτου στην Ευρώπη, και η δεύτερη μεγαλύτερη του κόσμου, με περισσότερα από 21 εκατ. μέλη, διαπίστωσε ότι σήμερα κάποιος πρέπει να πληρώσει 82,7% περισσότερα χρήματα για ένα μικρό προσιτό αυτοκίνητο συγκριτικά με το 2013, αφού η μέση τιμή για ένα καινούργιο μικρό αυτοκίνητο είναι 25.836 ευρώ, έναντι 14.138 ευρώ το 2013.
Οι κατασκευαστές αναφέρουν διάφορους λόγους για την έλλειψη οικονομικά προσιτών αυτοκινήτων. Οι ακραίες αυξήσεις κόστους ξεκίνησαν με την πανδημία του κορονοϊού και αποδόθηκαν από τους κατασκευαστές, μεταξύ άλλων, σε ελλείψεις ανταλλακτικών και σε προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού. Αυτό δεν ισχύει πλέον σήμερα, και όμως οι τιμές παραμένουν σε υψηλό επίπεδο.
s
Όποιος θέλει να αγοράσει ένα μικρό αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης σήμερα, πρέπει να πληρώσει κατά μέσο όρο 76% περισσότερο από ό,τι το 2019. Ταυτόχρονα, η προσφορά τέτοιων αυτοκινήτων έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 40%. Κατά την ίδια περίοδο, τα ηλεκτρικά μικρά αυτοκίνητα έχουν γίνει ακριβότερα κατά περισσότερο από 20%, με την προσφορά τους να έχει τριπλασιαστεί από το 2019.
Η ADAC τονίζει ότι οι καταναλωτές χρειάζονται ένα ευρύ και, πάνω απ’ όλα, οικονομικά προσιτό φάσμα επιλογών κινητικότητας, με τα μικρά αυτοκίνητα να αποτελούν σημαντικό στοιχείο. Η τρέχουσα τάση είναι ανησυχητική από την οπτική γωνία της ADAC, καθώς πολλοί καταναλωτές μόλις που μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις τρέχουσες τιμές των μικρών αυτοκινήτων.
Οι κατασκευαστές συχνά υποστηρίζουν ότι οι αυξημένες απαιτήσεις ασφαλείας και ο πληθωρισμός των τελευταίων ετών ευθύνονται για αυτές τις αυξήσεις τιμών. Ωστόσο, η ADAC θεωρεί δυσανάλογη την απότομη αύξηση που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια, καταλήγοντας πως πολλοί καταναλωτές θέλουν απλά, οικονομικά και προσιτά αυτοκίνητα χωρίς περιττές πολυτέλειες. Επομένως, οι κατασκευαστές αυτοκινήτων δεν θα πρέπει να δικαιολογούν τις αυξημένες τιμές με υψηλότερο βασικό εξοπλισμό, αλλά να προσφέρουν απλές εκδόσεις για οικονομικά προσιτή, σύγχρονη κινητικότητα, τονίζει η ADAC.
Η ADAC συμφωνεί εν μέρει με τις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά λέει πως τα μικρά οικονομικά αυτοκίνητα δεν πρέπει να εξαφανιστούν από την αγορά:
Φυσικά, όλα τα αυτοκίνητα, ακόμη και τα μικρά, θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο φιλικά προς το περιβάλλον. Τα καλά χαρακτηριστικά ασφαλείας είναι εξίσου σημαντικά. Και φυσικά, η άνεση έχει βελτιωθεί με την πάροδο των ετών. Αλλά η οδήγηση πρέπει να παραμείνει προσιτή.
Για πολλούς, ένα οικονομικό μικρό αυτοκίνητο είναι απαραίτητο. Κατά προτίμηση χωρίς πολύ εξοπλισμό, αλλά με μικρό κινητήρα και φθηνότερα υλικά. Τα οικονομικά μικρά αυτοκίνητα δεν χρειάζεται να εξαφανιστούν εντελώς.
Εν τω μεταξύ, μοντέλα όπως τα Ford Ka, Ford Fiesta, VW Up!, Peugeot 108, Opel Karl και Adam, Citroen C1, Smart Fortwo, Skoda Citigo και Seat Mii έχουν καταργηθεί. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές τους, τα αυστηρά πρότυπα εκπομπών ρύπων και οι κανονισμοί ασφαλείας προκαλούν υπερβολικό κόστος ανάπτυξης για τέτοιου είδους μοντέλα, καθιστώντας τα μη οικονομικά επικερδής γι’αυτές. Αντ’ αυτού οι εταιρίες επικεντρώνονται σε μεγαλύτερα αυτοκίνητα επειδή έχουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους, ενώ έχουν προχωρήσει σε σημαντικές αυξήσεις στα μικρά τους μοντέλα.
Παραδείγματος χάρη, το 2014 το Opel Corsa ξεκινούσε από τα 11.600 ευρώ και 11 χρόνια μετά, η τιμή του ξεκινά από τα 21.600 ευρώ. Το Hyundai i10 το 2014 κόστιζε από 10.600 ευρώ, ενώ σήμερα η τιμή εκκίνησης του είναι 16.490 ευρώ. Το VW Polo το 2017 ξεκινούσε από τα 13.400 ευρώ, ενώ σήμερα από τις 22.980 ευρώ.
Αυτά τα παραδείγματα δεν είναι μεμονωμένες περιπτώσεις, αφού η μέση τιμή των βασικών μοντέλων όλων των μικρών αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης έχει αυξηθεί από 13.244 ευρώ το 2013, σε 15.504 ευρώ το 2020 και σε 25.357 ευρώ το 2025. Η αύξηση των τιμών για τα ηλεκτρικά μικρά αυτοκίνητα ήταν παρόμοια με αυτή των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, έχοντας μέση τιμή 31.679 ευρώ, έναντι των 24.604 ευρώ το 2013.
Τα παραπάνω στοιχεία αποδεικνύουν κάτι αδιαμφισβήτητο: η αγορά του αυτοκινήτου έχει απομακρυνθεί επικίνδυνα από την πραγματικότητα του μέσου καταναλωτή. Η ραγδαία αύξηση των τιμών δεν δικαιολογείται πλέον μόνο από την εξέλιξη της τεχνολογίας και τους αυστηρότερους κανονισμούς, αλλά και από την εστίαση των κατασκευαστών σε υψηλότερα περιθώρια κέρδους, θυσιάζοντας τα οικονομικά προσιτών αυτοκινήτων από την αγορά.
Η επιστροφή των αυτών των αυτοκινήτων δεν αποτελεί απλώς μια νοσταλγική αναφορά στο παρελθόν, αλλά μια επιτακτική ανάγκη για το παρόν και το μέλλον της κινητικότητας. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες καλούνται να επαναξιολογήσουν τη στρατηγική τους και να αναγνωρίσουν ότι υπάρχει μια τεράστια μερίδα καταναλωτών που αναζητά απλά, αξιόπιστα και, κυρίως, προσιτά αυτοκίνητα για τις καθημερινές της μετακινήσεις.
Σε μια εποχή που οι τιμές έχουν “ξεφύγει” και η καθημερινότητα των πολιτών γίνεται ολοένα και πιο δαπανηρή, η ύπαρξη απλών, οικονομικά προσιτών, αξιόπιστων και φιλικών προς το περιβάλλον μικρών αυτοκινήτων είναι απαραίτητη. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων οφείλουν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις απαιτήσεις ασφαλείας, τους περιβαλλοντικούς στόχους και την προσβασιμότητα, ώστε η οδήγηση να παραμείνει δικαίωμα για όλους και όχι προνόμιο για λίγους.
Η επιστροφή στα βασικά, δηλαδή η παραγωγή μικρών αυτοκινήτων χωρίς περιττές πολυτέλειες, αποτελεί μια κοινωνική και οικονομική αναγκαιότητα. Η αγορά χρειάζεται ξανά μοντέλα που να μπορούν να κάνουν το όνειρο της ιδιοκτησίας αυτοκινήτου πραγματικότητα για όλους, και όχι μόνο για τους λίγους. Μόνο τότε το αυτοκίνητο θα πάψει να είναι ένα είδος πολυτελείας και θα επιστρέψει στον ρόλο του: αυτόν του απαραίτητου μέσου κινητικότητας.