Έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας, με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε η κυβέρνηση, επιβάλλοντας πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και προϊόντα σούπερ μάρκετ.
Τα έκτακτα μέτρα εφαρμόζονται από σήμερα με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, θα έχουν διάρκεια μέχρι και τις 30 Ιουνίου και τίθενται σε ισχύ πριν ξεπεράσει ξανά το αργό πετρέλαιο τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Το πλαφόν αφορά στα καύσιμα (βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης), στα τρόφιμα και άλλα βασικά είδη διαβίωσης και συντήρησης του νοικοκυριού.
Για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών απαγορεύεται η προσαύξηση πάνω από 0,05 ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.
Για τα πρατήρια υγρών καυσίμων απαγορεύεται η προσαύξηση σε ποσό μεγαλύτερο των 0,12 ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη λαμβάνεται για τα νησιά τα οποία αντιμετωπίζουν ειδικό κόστος μεταφοράς, το οποίο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το όριο των 0,05 ευρώ ανά λίτρο.
Δεν θα μπορεί κανείς να πωλεί προϊόντα πρώτης ανάγκης (τρόφιμα και άλλα είδη) με μεγαλύτερο μεικτό περιθώριο ποσοστό κέρδους ανά κωδικό, σε σχέση με αυτό που είχε αυτός ο κωδικός κατά μέσο όρο το 2025.
Τα πρόστιμα για παραβάσεις θα φτάσουν έως τα 5 εκατ. ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα στην οποία σημειώθηκε η αθέμιτη κερδοφορία. Το πλαφόν αφορά τη βιομηχανία τροφίμων, το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ και τις εμπορικές εταιρείες που διακινούν αυτά τα προϊόντα.
Ωστόσο η ανακοίνωση του πλαφόν έφερε αντιδράσεις από τους πρατηριούχους και τα σούπερ μάρκετ. Σε ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ) χαρακτηρίζει “προκλητική και ανήθικη” την κίνηση του κράτους, η οποία σύμφωνα με την ΠΟΠΕΚ, αντί να μειώσει σε αυτή τη συγκυρία τον συντελεστή ΦΠΑ και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα “κοιτά να προστατεύσει τα υπέρογκα από τα καύσιμα έσοδά του και μάλιστα να τα αυξήσει (μιας και όσο αυξάνεται η τιμή αυξάνεται και ο ΦΠΑ) και ταυτόχρονα στρέφει την προσοχή των πολιτών στους πρατηριούχους, κίνηση που ερμηνεύεται τουλάχιστον προκλητική και ανήθικη”.
Ενδεικτικά, με ΕΦΚ 0,70 ευρώ/λίτρο στη βενζίνη και 0,40 ευρώ ΦΠΑ (24% επί της συνολικής καθαρής αξίας του προϊόντος συμπεριλαμβανομένου του ΕΦΚ) το κράτος εισπράττει 1,10 ευρώ για κάθε λίτρο καυσίμου.
Η ΠΟΠΕΚ στην ίδια ανακοίνωση υποστηρίζει ότι το κράτος “τιμωρεί τους πρατηριούχους που συγκρατούν τις τιμές όπως φαίνεται και από τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης κι έχουν ανεβάσει κατά πολύ λιγότερο τις λιανικές τιμές τους σε σχέση με τις αυξημένες τιμές που προμηθεύονται από τα διυλιστήρια”. Στην ίδια ανακοίνωση η ΠΟΠΕΚ υποστηρίζει ότι σε περιπτώσεις ενεργειακής κρίσης άλλα κράτη μείωσαν ΕΦΚ και ΦΠΑ για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα αναφέροντας το παράδειγμα παλαιότερα της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ολλανδίας, του Βελγίου, της Ιταλίας, της Κύπρου και σήμερα της Πορτογαλίας της Σλοβενίας της Ιταλίας και της Τουρκίας.
Παράγοντες του κλάδου των σούπερ μάρκετ, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν τις τελευταίες ημέρες ότι το πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους όταν εφαρμόστηκε έπληξε και την αγορά και τους καταναλωτές, στρεβλώνοντας τον ανταγωνισμό. Τούτο διότι η βάση υπολογισμού ήταν το 2021 ακόμη και όταν οι συνθήκες της αγοράς είχαν αλλάξει σημαντικά, αλλά και διότι εμπόδιζε τα σούπερ μάρκετ να ασκήσουν εμπορική πολιτική. Υπενθυμίζεται ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους εφαρμόστηκε για πρώτη φορά κατά την πανδημία σε περιορισμένο αριθμό αγαθών και διευρύνθηκε το 2022, ενώ η εφαρμογή του σταμάτησε από την 1η Ιουλίου 2025.