Barrels-of-Oil


Η τιμή του πετρελαίου παραμένει στο τέλμα, κάτι που μεταφράζεται σε φθηνότερα καύσιμα για εμάς, με τους Άραβες και τους Ρώσους να αγωνίζονται για την ευρωπαϊκή αγορά. Το Reuters σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του περιγράφει την τρέχουσα κατάσταση στη βιομηχανία πετρελαίου, ζωγραφίζοντας την εικόνα του ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγών, οι οποίοι έχουν δει τα άνετα περιθώρια κέρδους του παρελθόντος να έχουν εξατμιστεί και να ψάχνουν απεγνωσμένα να αυξήσουν τα έσοδα τους.

Η εξέλιξη αυτή έχει αιτία την αυξημένη προσφορά. Ειδικά στην ευρωπαϊκή αγορά έχει ξεσπάσει πόλεμος ανάμεσα στη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία. Τα διυλιστήρια της Exxon, της Shell, της Total και της Eni έχουν αυξήσει τις αγορές αργού από τη Σαουδική Αραβία παρότι αυτό έχει ένα επιπλέον κόστος λόγω αλλαγών στην αλυσίδα εφοδιασμού. Η Σαουδική Αραβία άρχισε να πουλά πετρέλαιο στην Πολωνία, σε τιμές κάτω από την αγορά. Ορισμένοι αναλυτές λένε πως δεν είναι απίθανο η  Ρωσία να χάσει το 30% των πωλήσεών της στην Ευρώπη της οποίας καλύπτει σήμερα το 25% των αναγκών της.

Η επιχείρηση πετρελαίου είναι τόσο διαφανής όσο το προϊόν που πουλάει οπότε δύσκολα μπορεί να καταλάβει ο καθένας από εμάς, τα γεωπολιτικά και οικονομικά παιχνίδια που κρύβονται πίσω από την αγορά του μαύρου χρυσού. Πολλοί πιστεύουν ότι η Αμερική έχει βάλει τη Σαουδική Αραβία και τον ΟΠΕΚ να ρίξει τις τιμές για να πάρει η Ρωσία ένα καλό μάθημα ύστερα από την επέμβαση στην Ουκρανία και την προσάρτηση της Κριμαίας. Στον πόλεμο αναμένεται να εισχωρήσει και το Ιράν μόλις αρθούν οι νομικές κυρώσεις και ενταχθεί στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ένας λόγος που συμφέρει τη Σαουδική Αραβία να ενισχύσει τώρα τη θέση της στην Ευρώπη είναι για να προλάβει το Ιράν. Από την άλλη μεριά η πτώση του τιμών βάζει σε κίνδυνο τα δημοσιονομικά της.

Η πετρελαϊκή βιομηχανία για να αντισταθμίσει τα μειωμένα κέρδη λόγω της φθηνότερης τιμής του αργού, το οποίο έχει χάσει πάνω από το 50 από τον Ιούνιο 2014 και αυτήν την ώρα διαπραγματεύεται στα 44,29 δολάρια το βαρέλι, αναμένεται να μειώσει τις επενδύσεις της κατά 200 δισ. δολαρίων. Οι κορυφαίοι ενεργειακοί όμιλοι του πλανήτη -όπως οι BP, Royal Dutch Shell, Chevron, Statoil και Woodside Petroleum- με σκοπό να μειώσουν το κόστος και να προστατεύσουν τα μερίσματα των επενδυτών, αποφάσισαν να παγώσουν επενδύσεις ύψους 200 δισ. δολαρίων. Η πτώση των τιμών πετρελαίου είχε ως αποτέλεσμα να αναβληθεί η αξιοποίηση και η εκμετάλλευση 46 μεγάλων προγραμμάτων εξόρυξης φυσικού αερίου και πετρελαίου με αποθέματα αντίστοιχα με 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου – ποσότητα μεγαλύτερη από ολόκληρα τα εξακριβωμένα αποθέματα του Μεξικού, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Wood Mackenzie.

Αναμφίβολα, η χαμηλή τιμή του πετρελαίου είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του 2015.Ύστερα από περίπου 4 χρόνια ακριβού πετρελαίου, οι τιμές σήμερα έχουν καταρρεύσει. Από το Νοέμβριο του 2010 μέχρι το Σεπτέμβριο του 2014 (46 μήνες) το πετρέλαιο είχε τις υψηλότερες τιμές στην ιστορία του. Στη συνέχεια, οι τιμές κατέρρευσαν απότομα και η πρόβλεψη τώρα είναι ότι δεν πρόκειται να ανακάμψουν για μερικά χρόνια.

Λαγκάρντ: Οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα “για χρόνια”

Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ κάλεσε σήμερα τις χώρες του Κόλπου να προχωρήσουν σε δημοσιονομικές προσαρμογές για να αντιμετωπίσουν την πτώση των τιμών του πετρελαίου, για τις οποίες προβλέπει ότι θα παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα “για χρόνια”. Απευθυνόμενη στους δημοσιογράφους αφού συναντήθηκε στη Ντόχα με υπουργούς και κυβερνητικούς αξιωματούχους του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Κατάρ, Κουβέιτ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν), η Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι χώρες αυτές δεν έχουν πλέον τη δυνατότητα να εξαρτώνται αποκλειστικά από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Υπενθυμίζοντας ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει επιβράδυνση στους ρυθμούς ανάπτυξης των έξι χωρών στο 2,7% το 2016, έναντι 3,2% το 2015, η Λαγκάρντ είπε ότι τα εισοδήματα των χωρών αυτών θα μειωθούν κατά 275 δισεκατομμύρια δολάρια το 2015 σε σχέση με το 2014 εξαιτίας της πτώσης των τιμών του πετρελαίου.

Θεωρούμε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν στο σημερινό τους επίπεδο για χρόνια και, κατά συνέπεια, οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου να πρέπει να προχωρήσουν σε δημοσιονομικές προσαρμογές.

Κατά τη γνώμη μας, όλες οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας θα πρέπει να συνεχίσουν ή να ξεκινήσουν να εφαρμόζουν αυτές τις προσαρμογές.

Οι προσαρμογές στις οποίες αναφέρεται η Κριστίν Λαγκάρντ πρέπει να περιλάβουν “αυστηρό έλεγχο” των δαπανών, κυρίως του δημοσίου τομέα, και των μισθών, καθώς και την ενθάρρυνση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, αν και “το εύρος και ο χαρακτήρας του επείγοντος” διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Όπως είπε η διευθύντρια του ΔΝΤ:

Καλά σχεδιασμένες στρατηγικές δημοσιονομικής σταθεροποίησης πρέπει να εφαρμοθούν το συντομότερο δυνατόν και να εξηγηθούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε η κοινή γνώμη να κατανοήσει με ποιον τρόπο θα εφαρμοσθούν.

Οι αναλυτές της Goldman Sachs προβλέπουν ότι το πετρέλαιο θα φτάσει τα 20 δολ. το βαρέλι το 2016 και θα παραμείνει κοντά σ’ αυτή την τιμή. Αυτό δεν είναι καθόλου καλό για τη Σαουδική Αραβία, έστω κι αν το πετρέλαιο της κοστίζει μόνο 10 δολ. το βαρέλι.

Κίνδυνος χρεοκοπίας της Σουηδικής Αραβίας

Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, οι χώρες του Κόλπου δεν έχουν τη δυνατότητα από εδώ και πέρα να εξαρτώνται αποκλειστικά από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Υπαινίχθηκε μάλιστα πως είναι επείγον να μειώσουν τις δημόσιες δαπάνες και τους μισθούς. Αν η τιμή του πετρελαίου παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα μέχρι το τέλος της δεκαετίας, όπως προβλέπει το ΔΝΤ, και δεν αλλάξει τίποτα στη Σουηδική Αραβία, η χώρα μπορεί να χρεοκοπήσει καθώς το 90% των εσόδων της προέρχεται από το πετρέλαιο. Η εκτίμηση αυτή αναφέρεται σε μια έκθεση 102 σελίδων του ΔΝΤ το οποίο επισημαίνει ότι οι χαμηλές τιμές θα δημιουργήσουν σημαντικά ελλείμματα στη Σαουδική Αραβία και στις άλλες χώρες του Κόλπου. Οι χώρες αυτές δεν μπορούν να τυπώσουν χρήμα γιατί τα νομίσματά τους είναι συνδεδεμένα με το δολάριο.

Οι πετρελαϊκές εταιρίες επίσης θα ζημιωθούν. Ήδη οι περισσότερες καταγράφουν ζημιές στο τρίτο τρίμηνο του 2015. Όλος ο κλάδος κινείται προς το «κόκκινο» και ετοιμάζεται για περικοπές στην απασχόληση. Ειδικά για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, οι αναλυτές λένε ότι έχουν χασούρα όσο η τιμή βρίσκεται κάτω από τα 78 δολ. το βαρέλι.

Το κέρδος των αγοραστών

Ότι όμως δεν είναι καλό για τους πωλητές είναι καλό για τους αγοραστές. Το ΑΕΠ των χωρών που προμηθεύονται πετρέλαιο αυξάνεται όταν πέφτουν οι τιμές του εμπορεύματος. Για φέτος, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να είναι τουλάχιστον 3% και το 2016 μπορεί να φτάσει το 4% σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Bank of America Merrill Lynch. Κι αυτό χωρίς να έχει ληφθεί υπόψη μια περαιτέρω μείωση της τιμής του πετρελαίου. Η χαμηλή τιμή του αργού μειώνει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, τις τιμές πολλών προϊόντων (άρα και τον πληθωρισμό) και φυσικά την ανεργία. Ειδικά οι καταχρεωμένες χώρες, όπως η Ελλάδα, παίρνουν σημαντικές ανάσες.

Το ίδιο καλό όμως αφορά και τα χρηματιστήρια, πλην φυσικά των πετρελαϊκών χωρών τα οποία ήδη καταποτίζονται -το χρηματιστήριο του Ντουμπάι είναι 20% κάτω από την αρχή του έτους. Επειδή θα μειωθούν οι τιμές των ευρωπαϊκών προϊόντων η ΕΚΤ θα συνεχίσει την ποσοτική χαλάρωση με στόχο ο πληθωρισμός να είναι κοντά στο 2%. Επίσης, τα χρηματιστήρια θα ευνοηθούν λόγω των αυξημένων κερδών των εταιρειών. Καλύτερες για επένδυση θα είναι βέβαια οι εταιρείες που έχουν μεγάλο ενεργειακό κόστος και άρα ωφελούνται πιο πολύ από τη μείωση της τιμής.