Νέα μελέτη του International Council on Clean Transportation (ICCT) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα plug-in υβριδικά αυτοκίνητα (PHEV) που κυκλοφορούν στην Ευρώπη εκπέμπουν κατά μέσο όρο πέντε φορές περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα (CO2) σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης σε σύγκριση με τις επίσημες τιμές που δηλώνουν οι κατασκευαστές.
Η έρευνα βασίστηκε για πρώτη φορά σε δεδομένα από τους ενσωματωμένους μετρητές κατανάλωσης καυσίμου (OBFCM) περίπου 8 εκατομμυρίων επιβατικών αυτοκινήτων που ταξινομήθηκαν στην Ευρώπη μεταξύ 2021 και 2023. Τα στοιχεία αυτά υποβλήθηκαν στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και συγκρίθηκαν με πραγματικές συνθήκες χρήσης των οχημάτων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, το χάσμα μεταξύ πραγματικών και επίσημων εκπομπών CO2 συνεχίζει να διευρύνεται, ιδιαίτερα στην περίπτωση των plug-in υβριδικών αυτοκινήτων. Για τα PHEV που ταξινομήθηκαν το 2021, οι πραγματικές εκπομπές ήταν κατά μέσο όρο 265% υψηλότερες από τις επίσημες τιμές. Το 2023 η απόκλιση αυξήθηκε στο 401%, γεγονός που σημαίνει ότι οι πραγματικές εκπομπές ήταν περίπου πέντε φορές υψηλότερες από αυτές που προέκυπταν από τις εργαστηριακές δοκιμές.
Το ICCT αποδίδει τη μεγάλη αυτή διαφορά κυρίως στην υπερεκτίμηση του ποσοστού οδήγησης με ηλεκτρική ενέργεια στις επίσημες δοκιμές WLTP. Η μεθοδολογία βασίζεται στον λεγόμενο συντελεστή χρησιμότητας (utility factor), ο οποίος υποθέτει ότι τα αυτοκίνητα διανύουν το μεγαλύτερο μέρος των χιλιομέτρων τους σε αμιγώς ηλεκτρική λειτουργία. Ωστόσο, τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι τα αυτοκίνητα φορτίζονται λιγότερο συχνά από ό,τι προβλέπεται και, κατά συνέπεια, χρησιμοποιούν περισσότερο τον κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Η Sonsoles Diaz, ανώτερη ερευνήτρια του ICCT, δήλωσε:
Τα plug-in υβριδικά καταναλώνουν πολύ περισσότερο καύσιμο στον δρόμο απ’ ό,τι υποδηλώνουν τα επίσημα στοιχεία. Η μελέτη αυτή επιβεβαιώνει προηγούμενα ευρήματα, συμπεριλαμβανομένων και των δικών μας. Εάν οι ρυθμιστικές αρχές δεν αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα συνεχίσουν να αναφέρουν εκπομπές που είναι πολύ χαμηλότερες από εκείνες που παράγονται στην πραγματική οδήγηση.
Η Mercedes, η οποία ήταν η μάρκα με τις περισσότερες πωλήσεις plug-in υβριδικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη την περίοδο 2021-2023, κατέγραψε και τη μεγαλύτερη απόκλιση μεταξύ επίσημων και πραγματικών εκπομπών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η μέση απόκλιση για τα αυτοκίνητα της εταιρείας ανήλθε στο 452%, ενώ από το 329% το 2021 αυξήθηκε στο 614% το 2023.
Ο Peter Mock, διευθυντής του ICCT Europe, ανέφερε:
Ακόμη και μετά τη διόρθωση του 2025, οι εκπομπές στον δρόμο δεν υπολογίζονται με ακρίβεια. Και η ανησυχητική τάση είναι ότι τα νέα μοντέλα δεν εκπέμπουν λιγότερο αλλά περισσότερο. Ακόμη και αν οι κατασκευαστές ισχυρίζονται ότι οι καταναλωτές διανύουν περισσότερα χιλιόμετρα σε ηλεκτρική λειτουργία, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Η μελέτη επισημαίνει ότι η μεγάλη και συνεχώς αυξανόμενη απόκλιση των plug-in υβριδικών ξεχωρίζει σε σύγκριση με άλλες κατηγορίες αυτοκινήτων. Για τα συμβατικά αυτοκίνητα με κινητήρα εσωτερικής καύσης, καθώς και για τα πλήρη και ήπια υβριδικά, η διαφορά μεταξύ πραγματικών και επίσημων εκπομπών περιορίστηκε στο 19% το 2023, έναντι περίπου 400% για τα plug-in υβριδικά.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η υποεκτίμηση των εκπομπών CO2 από τα plug-in υβριδικά αντιστοιχεί σε περίπου 100 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα από τις νέες ταξινομήσεις οχημάτων την περίοδο 2021-2025. Οι εκπομπές αυτές δεν έχουν ληφθεί υπόψη στους στόχους μείωσης εκπομπών CO2 που καλούνται να επιτύχουν οι αυτοκινητοβιομηχανίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Jan Dornoff, επικεφαλής ερευνών του ICCT δήλωσε:
Το χάσμα στα plug-in υβριδικά είναι εντυπωσιακά μεγάλο, αλλά αυτό δεν πρέπει να αποσπά την προσοχή από το γεγονός ότι και το χάσμα στα συμβατικά οχήματα, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν την πλειονότητα των πωλήσεων στην ΕΕ, παραμένει σημαντικό, στο 20%. Ως αποτέλεσμα, δεν είδαμε κάποια αξιοσημείωτη μείωση των πραγματικών εκπομπών CO2 των οχημάτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ICCT, μεταξύ 2018 και 2023 οι επίσημες μέσες εκπομπές CO2 των νέων αυτοκινήτων μειώθηκαν κατά 28%. Ωστόσο, οι εκτιμώμενες πραγματικές εκπομπές μειώθηκαν μόλις κατά 15%. Η μείωση αυτή αποδίδεται κυρίως στην αυξανόμενη διείσδυση των αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων, καθώς οι πραγματικές εκπομπές των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης μειώθηκαν κατά μέσο όρο μόνο κατά 1% στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη τροποποιήσει από το 2025 τον τρόπο υπολογισμού του συντελεστή χρησιμότητας για τα plug-in υβριδικά, με στόχο οι εκτιμήσεις εκπομπών να προσεγγίζουν περισσότερο τις πραγματικές συνθήκες χρήσης. Παράλληλα, προβλέπεται νέα προσαρμογή το 2027. Ωστόσο, οι στόχοι μείωσης εκπομπών CO2 για τα αυτοκίνητα βρίσκονται υπό επανεξέταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και, σύμφωνα με το ICCT, προσχέδιο πρότασης ζητά το πάγωμα των μελλοντικών διορθώσεων που αφορούν τις εκπομπές των plug-in υβριδικών.
Στις προτάσεις πολιτικής που συνοδεύουν τη μελέτη, το ICCT εισηγείται την τακτική αναθεώρηση της καμπύλης του συντελεστή χρησιμότητας για τα PHEV, την εφαρμογή μηχανισμού διόρθωσης ώστε να αποτρέπεται η περαιτέρω διεύρυνση του χάσματος μεταξύ επίσημων και πραγματικών εκπομπών, καθώς και την υποχρεωτική συλλογή δεδομένων κατανάλωσης για όλα τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα Euro 7 από τις 29 Νοεμβρίου 2026.