Αφού μάθαμε γιατί το τιμόνι επιστρέφει στην ευθεία μετά από μια στροφή, ας μάθουμε με κάθε λεπτομέρεια γιατί είναι σημαντική η ευθυγράμμιση των τροχών.
Ο λόγος της ευθυγράμμισης των τροχών του αυτοκινήτου επηρεάζεται από τρεις γωνίες, την κάμπερ, την κάστερ και την γωνία σύγκλισης/ανοίγματος (Toe-in, Toe-out στην αγγλική ορολογία). Σε κάθε αυτοκίνητο, οι συγκεκριμένες γωνίες είναι καθορισμένες από τον κατασκευαστή, μιας και αυτός κατά τη διαδικασία ανάπτυξης του μοντέλου βρήκε ποιες είναι οι ιδανικές γωνίες για το συγκεκριμένο αυτοκίνητο.
Αν παρατηρήσεις πως το αυτοκίνητο σου παρεκκλίνει στα αριστερά ή στα δεξιά ενώ κινείσαι σε ευθεία και η φθορά των ελαστικών είναι πρόωρη και ανομοιόμορφη τότε το αυτοκίνητό σου χρειάζεται ευθυγράμμιση.
Τι ακριβώς είναι η ευθυγράμμιση;
Ουσιαστικά είναι ο έλεγχος και η ρύθμιση των παραπάνω γωνιών. Η ρύθμιση τους γίνεται κατά χιλιοστό. Η ευθυγράμμιση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για ασφαλή και οικονομική οδήγηση, προσφέροντας καλύτερο κράτημα, προστατεύει τα ελαστικά από την πρόωρη και την ανομοιόμορφη φθορά, ενώ παράλληλα εξοικονομεί και καύσιμο.
Πότε χρειάζεται ευθυγράμμιση το αυτοκίνητό μου;
Καλό είναι να ελέγχεις την ευθυγράμμιση όταν:
- Έχεις χτυπήσει με το αυτοκίνητό σου πάνω σε κάτι.
- Παρατηρείς πως τα ελαστικά φθείρονται ανώμαλα ή κατά τρόπο ανομοιόμορφο.
- Όταν το αυτοκίνητό σου τραβάει ή παρεκκλίνει προς μια πλευρά.
- Το τιμόνι δεν επανέρχεται εύκολα μετά από μια στροφή ή είναι σε θέση στροφής ενώ εσύ πηγαίνεις ευθεία.
- Αγόρασες ένα καινούργιο σετ ελαστικών και θέλεις να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο.
- Αντικαθιστάτε ένα στοιχείο ανάρτησης ή διεύθυνσης.
Γιατί είναι σημαντική η ρύθμιση της ευθυγράμμισης;
Στα περισσότερα οχήματα, η ευθυγράμμιση είναι μελετημένη εξ’αρχής, για να ελαχιστοποιεί τις φθορές και τις καταπονήσεις και για να μεγιστοποιεί την άνεση του οδηγού και του επιβάτη. Η σωστή ευθυγράμμιση των τεσσάρων τροχών μειώνει τη φθορά των ελαστικών, αυξάνοντας έτσι τη διάρκεια ζωής τους και τις επιδόσεις τους και συμβάλλει στην εξοικονόμηση καυσίμων. Αυτή η ρύθμιση βελτιώνει επίσης τη συμπεριφορά και την ασφάλεια μειώνοντας το τράβηγμα και τις παρεκκλίσεις του οχήματος.
Γιατί η ευθυγράμμιση απορυθμίζεται;
Η ευθυγράμμιση μπορεί να απορυθμιστεί από ένα χτύπημα σε πεζοδρόμιο ή από ένα πέσιμο σε λακκούβα, αλλά και από πιο σοβαρές αιτίες, όπως ατύχημα, όπου το αυτοκίνητό σου χτυπήθηκε και η ευθυγράμμιση απορυθμίστηκε.
Μια απλή απορύθμιση μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα
Ο σκοπός της ευθυγράμμισης είναι να τελειοποιεί το κράτημα δρόμου και να μεγιστοποιεί τη διάρκεια ζωής των ελαστικών. Οι κυριότεροι λόγοι για να διατηρήσεις σωστή την ευθυγράμμιση είναι:
- Κάνει οικονομία σε καύσιμο
- Τα ελαστικά διαρκούν περισσότερο
- Έχεις καλύτερο έλεγχο του αυτοκινήτου
- Το αυτοκίνητο κυλάει ευκολότερα με λιγότερη αντίσταση των ελαστικών στην κύλιση
Ας δούμε όμως τι είναι και τι κάνει η κάθε γωνία.
Γωνία κάμπερ
Η γωνία κάμπερ προσδιορίζει πόσο κάθετοι είναι οι τροχοί με το επίπεδο του δρόμου και εκφράζεται σε μοίρες. Είναι θετική όταν το πάνω μέρος του ελαστικού απομακρύνεται από το όχημα, ενώ είναι αρνητική όταν κλίνει ελαφρώς προς το όχημα. Με αρνητική γωνία κάμπερ το λάστιχο πατά περισσότερο με το εσωτερικό του πέλματός του. Με θετική γωνία κάμπερ τα λάστιχα πατούν περισσότερο με το εξωτερικό του πέλματός τους, μειώνοντας την πρόσφυση.
Ιδανικά, η γωνία κάμπερ είναι ελαφρώς αρνητική, μιας και έντονα αρνητική γωνία έχει ως αποτέλεσμα τα ελαστικά να υπερθερμαίνονται και να φθείρονται υπερβολικά, ενώ μια έντονα θετική γωνία καταπονεί πολύ την ανάρτηση.
Γωνία Κάστερ
Όπως η κάμπερ, έτσι και η κάστερ, εκφράζεται και αυτή σε μοίρες. Πρόκειται για τη γωνία που σχηματίζει ο άξονας γύρω απ’ τον όποιο στρίβει ο τροχός (άξονας στροφής), σε σχέση με την κατακόρυφο. Η γωνία κάστερ μπορεί να είναι θετική ή αρνητική. Εάν η νοητή προέκταση του άξονα στροφής τέμνει το δρόμο εμπρός από το ίχνος της κατακορύφου, μιλάμε για θετική γωνία κάστερ, στην αντίθετη περίπτωση για αρνητική.
Με τη γωνία κάστερ εκμεταλλευόμαστε το βάρος του αυτοκινήτου για να κρατάμε τους τροχούς στην κατευθείαν διεύθυνση χωρίς προσπάθεια. Χάρη σ’ αυτή το βάρος εφαρμόζεται εμπρός ή πίσω από το σημείο επαφής του λάστιχου με το δρόμο δημιουργώντας έτσι μια ροπή, εξαιτίας της τριβής, που κρατάει τον τροχό σ’ ευθεία.
Ακριβώς λόγω της γωνίας κάστερ το τιμόνι έχει την τάση να επανέρχεται στην ευθεία μετά από μια στροφή. Για τον ίδιο λόγο, όταν τ’ αυτοκίνητο κινείται σ’ ευθύ δρόμο, δε χρειάζονται παρά ελάχιστες διορθώσεις για να διατηρήσει την πορεία του. Στα αυτοκίνητα παλιότερων εποχών με άκαμπτο εμπρός άξονα, η γωνία κάστερ έφτανε τις 8 με 9 μοίρες. Σήμερα έχει περιοριστεί σε μία ή δύο μοίρες.
Γωνία σύγκλισης/ανοίγματος
Η γωνία σύγκλισης αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ της κατεύθυνσης των τροχών και του διαμήκη άξονα του αυτοκινήτου. Εάν οι νοητές ευθείες συγκλίνουν και τέμνονται μπροστά από το αυτοκίνητο, τότε έχουμε γωνία σύγκλισης, αλλιώς μιλάμε για γωνία ανοίγματος.
Για να εξασφαλιστεί η γενική ισορροπία των μηχανικών δυνάμεων, τα αυτοκίνητα με κίνηση στους μπροστά χαρακτηρίζονται από γωνία ανοίγματος, ενώ εκείνα με κίνηση στους πίσω τροχούς χαρακτηρίζονται από γωνία σύγκλισης.