Σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, λιγότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της ΕΕ το 2019, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, πέρυσι έχασαν τη ζωή τους 22 800 άτομα σε τροχαία δυστυχήματα, δηλαδή σημειώθηκαν σχεδόν 7.000 λιγότεροι θάνατοι σε σχέση με το 2010, μείωση κατά 23%. Σε σύγκριση με το 2018, ο αριθμός μειώθηκε κατά 2%. Με έναν μέσο όρο 51 θανάτων από τροχαία ατυχήματα ανά 1 εκατομμύριο κατοίκων, η Ευρώπη παραμένει μακράν η ασφαλέστερη περιοχή στον κόσμο όσον αφορά την οδική ασφάλεια.

1Η επίτροπος Μεταφορών Αντίνα Βαλεάν δήλωσε τα εξής:

Κανένας θάνατος ή σοβαρός τραυματισμός στους ευρωπαϊκούς δρόμους έως το 2050. Αυτός είναι ο στόχος μας. Επιδιώκουμε μείωση κατά 50% των θανάτων και κατά 50% των σοβαρών τραυματισμών έως το 2030, και γνωρίζουμε ότι ο στόχος μας είναι εφικτός. Κατά το παρελθόν, η ΕΕ διαπίστωσε σημαντική μείωση του αριθμού των νεκρών από τροχαία δυστυχήματα, αλλά τα τελευταία χρόνια τα αριθμητικά στοιχεία παρέμειναν στάσιμα. Επιπλέον, οι διαφορές μεταξύ των χωρών εξακολουθούν να είναι τεράστιες. Θα επιτύχουμε τον στόχο μας μόνο μέσω ενός συνδυασμού νομοθετικών μέτρων, επαρκούς χρηματοδότησης, προτύπων για τα οχήματα και τις υποδομές, της ψηφιοποίησης και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών.

2Η βασική τάση παραμένει καθοδική

Το 2019 οκτώ κράτη μέλη κατέγραψαν τους χαμηλότερους αριθμούς θανάτων που έχουν σημειώσει ποτέ: Κροατία, Φινλανδία Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Λετονία, Λουξεμβούργο και Σουηδία. Ωστόσο, η πρόοδος στις περισσότερες χώρες έχει επιβραδυνθεί. Κατά συνέπεια δεν θα υλοποιηθεί ο στόχος της ΕΕ να μειωθεί κατά το ήμισυ ο αριθμός των θανάτων από τροχαία ατυχήματα από το 2010 έως τα τέλη του 2020. Αν και είναι πιθανόν να υπάρξουν σημαντικά λιγότεροι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα το 2020 μετά τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση του κορονοϊού, η μείωση αυτή δεν θα είναι αρκετή για την επίτευξη του στόχου.

Ενώ οι επιδόσεις των κρατών μελών στον τομέα της οδικής ασφάλειας συγκλίνουν, καταγράφονται ακόμη τέσσερις φορές περισσότεροι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα στη χώρα με τις χειρότερες επιδόσεις απ’ ό, τι σε εκείνη με τις καλύτερες επιδόσεις. Οι ασφαλέστεροι δρόμοι βρίσκονταν στη Σουηδία (22 θάνατοι/εκατομμύριο κατοίκων) και στην Ιρλανδία (29/εκατομμύριο), ενώ η Ρουμανία (96/εκατομμύριο), η Βουλγαρία (89/εκατομμύριο) και η Πολωνία (77/εκατομμύριο) ανέφεραν τα υψηλότερα ποσοστά θανατηφόρων ατυχημάτων το 2019. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 51 θάνατοι ανά εκατομμύριο κατοίκων.

Ορισμένες χώρες έχουν σημειώσει τεράστια πρόοδο: Η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, οι τρεις βαλτικές χώρες (Λετονία, Λιθουανία και Εσθονία) και η Κροατία κατέγραψαν υψηλότερη από τον μέσο όρο μείωση (μεταξύ 30 και 40%) όσον αφορά τον αριθμό των θανάτων από τροχαία ατυχήματα.

3Ιστορικό

Για την επόμενη δεκαετία, η ΕΕ καθόρισε στο πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την οδική ασφάλεια 2021-2030, νέο στόχο μείωσης κατά 50% των θανάτων και, για πρώτη φορά, το ίδιο και για τους σοβαρούς τραυματισμούς έως το 2030.

Εκτιμάται ότι, σε κάθε ζωή που χάνεται, αντιστοιχούν πέντε ακόμη θύματα σοβαρών τραυματισμών με συνέπειες που αλλάζουν τη ζωή τους (περίπου 120.000 άτομα το 2019). Το εξωτερικό κόστος των τροχαίων δυστυχημάτων εκτιμάται ότι ανέρχεται σε περίπου 280 δισεκατομμύρια ευρώ, ήτοι περίπου στο 2% του ΑΕΠ της ΕΕ.

4Στόχος κανένας θάνατος ετησίως από τροχαία ατυχήματα έως το 2050

Στο στρατηγικό σχέδιο δράσης για την οδική ασφάλεια και στο πλαίσιο πολιτικής για την οδική ασφάλεια για την περίοδο 2021-2030 της Επιτροπής καθορίζονται επίσης φιλόδοξα σχέδια οδικής ασφάλειας για την επίτευξη του στόχου για μηδενικούς θανάτους από τροχαία ατυχήματα έως το 2050 (“Όραμα μηδενικών απωλειών”).

Για την επίτευξη του “οράματος μηδενικών απωλειών”, η Επιτροπή εφαρμόζει το Ασφαλές Σύστημα στην ΕΕ. Το εν λόγω Ασφαλές Σύστημα απαιτεί ασφαλέστερα οχήματα, ασφαλέστερες υποδομές, καλύτερη χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού, χαμηλότερες ταχύτητες και καλύτερες μετατραυματικές υπηρεσίες. Επιπλέον, η ΕΕ θα επιδιώξει τη βελτίωση της διασυνοριακής επιβολής του νόμου για τις τροχαίες παραβάσεις, την ψηφιοποίηση των αδειών οδήγησης και την ανάπτυξη νέων τρόπων παροχής βοήθειας στα κράτη μέλη που καταγράφουν χαμηλά επίπεδα οδικής ασφάλειας.

5Θάνατοι από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκων – προκαταρκτικά στοιχεία για το 2019

Κράτος 2010 2018 2019 % μεταβολή 2018-2019 % μεταβολή 2010-2019
Βέλγιο 77 53 56 6% -24%
Βουλγαρία 105 87 89 3% -19%
Τσεχία 77 62 58 -6% -23%
Δανία 46 30 35 20% -20%
Γερμανία 45 40 37 -7% -16%
Εσθονία 59 51 39 -22% -34%
Ιρλανδία 47 29 29 1% -33%
Ελλάδα 113 65 65 -1% -45%
Ισπανία 53 39 36 -6% -31%
Γαλλία 64 49 48 0% -19%
Κροατία 99 77 73 -6% -30%
Ιταλία 70 55 55 -1% -20%
Κύπρος 73 57 59 6% -13%
Λετονία 103 78 69 -12% -39%
Λιθουανία 95 62 66 6% -38%
Λουξεμβούργο 64 60 36 -39% -31%
Ουγγαρία 74 65 62 -5% -19%
Μάλτα 31 38 32 -11% 23%
Κάτω Χώρες 32 35 34 -3% 9%
Αυστρία 66 46 46 0% -26%
Πολωνία 103 76 77 0% -26%
Πορτογαλία 80 66 61 -8% -33%
Ρουμανία 117 96 96 0% -22%
Σλοβενία 67 44 49 13% -25%
Σλοβακία 65 48 51 7% -25%
Φινλανδία 51 43 37 -14% -24%
Σουηδία 28 32 22 -32% -17%
ΕΕ 67 52 51 -2% -23%
Ηνωμένο Βασίλειο 30 28 28 0% -3%
Ελβετία 42 27 22 -20% -43%
Νορβηγία 43 20 20 1% -48%
Ισλανδία 25 52 17 -67% -25%