Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά πως ο κόσμος βρίσκεται σε οριστική καμπή καθώς εισερχόμαστε στην αρχή του τέλους της εποχής των ορυκτών καυσίμων, όπως αναφέρει η κορυφαία παγκόσμια ενεργειακή επιθεώρηση World Energy Outlook, η οποία για πρώτη φορά προβλέπει ότι η ζήτηση για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα θα κορυφωθεί πριν από το 2030.
Πιο συγκεκριμένα, ο Διεθνής Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ) προβλέπει ότι η κατανάλωση των τριών βασικών ορυκτών καυσίμων – πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακας – θα αρχίσει να μειώνεται αυτήν τη δεκαετία λόγω της ταχείας ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της εξάπλωσης των ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας υποδηλώνουν ότι η παγκόσμια ζήτηση για τις τρεις πρωτογενείς πηγές ενέργειας θα κορυφωθεί αυτή τη δεκαετία.
Είμαστε μάρτυρες της αρχής του τέλους της εποχής των ορυκτών καυσίμων και πρέπει να προετοιμαστούμε για την επόμενη εποχή, Με βάση μόνο τις σημερινές ρυθμίσεις πολιτικής από τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο – ακόμη και χωρίς νέες πολιτικές για το κλίμα – η ζήτηση για καθένα από τα τρία ορυκτά καύσιμα πρόκειται να κορυφωθεί τα επόμενα χρόνια.
Είναι η πρώτη φορά που είναι ορατή η αιχμή της ζήτησης για κάθε καύσιμο αυτή τη δεκαετία, νωρίτερα από ό,τι περίμεναν πολλοί άνθρωποι. Μια κορύφωση της ζήτησης ενέργειας σημαίνει επίσης κορύφωση στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Η “Χρυσή Εποχή του Φυσικού Αερίου”, την οποία ονομάσαμε έτσι το 2011, πλησιάζει στο τέλος της, με τη ζήτηση στις προηγμένες οικονομίες να αναμένεται να μειωθεί αργότερα αυτή τη δεκαετία.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που ξεπερνούν όλο και περισσότερο το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, την άνοδο των αντλιών θερμότητας και την επιταχυνόμενη απομάκρυνση της Ευρώπης από το φυσικό αέριο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
δήλωσε ο επικεφαλής του IEA, Fatih Birol.
O Birol χαιρέτισε την “ιστορική καμπή”, αλλά κάλεσε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να κάνουν περισσότερα για να επιταχύνουν την ενεργειακή μετάβαση και να μειώσουν τις εκπομπές.
Ο ΙΕΑ, ο οποίος χρηματοδοτείται κατά κύριο λόγο από τον ΟΟΣΑ, είπε πέρυσι ότι η συνολική ζήτηση ορυκτών καυσίμων θα μπορούσε να κορυφωθεί γύρω στο 2030. Αλλά τώρα έχει αλλάξει τις προβλέψεις του επειδή η ανάπτυξη τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας επιταχύνθηκε τους τελευταίους 12 μήνες.
Ο Birol τόνισε επίσης τις “δομικές αλλαγές” στην οικονομία της Κίνας καθώς μετακινείται από τη βαριά βιομηχανία σε λιγότερο ενεργοβόρες βιομηχανίες και υπηρεσίες.
Τα τελευταία 10 χρόνια η Κίνα αντιπροσώπευε περίπου το ένα τρίτο της αύξησης της ζήτησης φυσικού αερίου παγκοσμίως και τα δύο τρίτα της αύξησης της ζήτησης πετρελαίου. Η ηλιακή, η αιολική και η πυρηνική ενέργεια θα καταβροχθίσουν τη δυνητική ανάπτυξη του άνθρακα στην Κίνα,
είπε ο Birol.
“Πράσινη” μετάβαση
Ο επικεφαλής του IEA σύστησε στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να είναι “εύστροφοι” για να προσαρμοστούν στην ενεργειακή μετάβαση και υποστήριξε ότι θα μπορούσε να επιταχυνθεί μέσω «ισχυρότερων πολιτικών για το κλίμα», παρά τις ανησυχίες στις δυτικές πρωτεύουσες για την ανοχή των ψηφοφόρων για ταχεία αλλαγή.
Οι ΗΠΑ και η ΕΕ έχουν ξεκινήσει φιλόδοξα προγράμματα για τη στήριξη της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά έχουν αντιμετωπίσει κριτική από πολιτικούς αντιπάλους για το κόστος.
Ο ΟΠΕΚ, από τη μεριά του, κατηγόρησε τον ΙΕΑ τον Απρίλιο ότι πυροδότησε “αστάθεια” στις αγορές μέσω των εκκλήσεών του να σταματήσει να επενδύει σε εγκαταστάσεις πετρελαίου. Ο Birol είπε:
Οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί όχι μόνο να κρίνουν εσφαλμένα την κοινή γνώμη… μπορεί κάλλιστα να κάνουν λάθος εκτίμηση της αγοράς εάν αναμένουν περαιτέρω αύξηση της ζήτησης πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας. Νέα μεγάλης κλίμακας έργα ορυκτών καυσίμων δεν ενέχουν μόνο μεγάλους κλιματικούς κινδύνους αλλά σημαντικούς οικονομικούς κινδύνους.
Αναμένουμε ότι στα μέσα αυτής της δεκαετίας οι παγκόσμιες εκπομπές θα κορυφωθούν, αλλά απέχει ακόμη πολύ από την επίτευξη των κλιματικών μας στόχων ακόμη και με πρόσθετες πολιτικές. Μπορούμε να το επιταχύνουμε εάν εφαρμόσουμε τις σωστές νέες πολιτικές. Είναι στα χέρια μας.
Επιπλέον, οι μειώσεις της ζήτησης δεν θα είναι γραμμικές. Η ζήτηση για ορυκτά καύσιμα θα μπορούσε να κορυφωθεί, δομικά μιλώντας, αλλά θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν αιχμές και οροπέδια στην πορεία προς τα κάτω,
Οι προβλεπόμενες μειώσεις στη ζήτηση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα δεν θα είναι αρκετές για να περιορίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με τον IEA. Τα εμπόδια παραμένουν και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να πιέσουν για περισσότερες παρεμβάσεις ενεργειακής πολιτικής, τονίζει.
Αυξήσεις στην τιμή του αργού πετρελαίου εξαιτίας των περικοπών
Οι περικοπές στην παραγωγή πετρελαίου που η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία έχουν παρατείνει μέχρι το τέλος του 2023 θα σημάνουν σημαντικό έλλειμμα στην αγορά μέχρι το τέταρτο τρίμηνο, δήλωσε την Τετάρτη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, καθώς επέμεινε σε μεγάλο βαθμό στις εκτιμήσεις του για την αύξηση της ζήτησης φέτος και το επόμενο έτος.
Ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του, άρχισαν να περιορίζουν τις προμήθειες το 2022 για να ενισχύσουν την αγορά. Αυτόν τον μήνα, το αργό τύπου μπρεντ αναφοράς ξεπέρασε τα 90 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά φέτος, αφού οι ηγέτες του ΟΠΕΚ+, η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία, παρέτειναν τις συνδυασμένες περικοπές τους κατά 1,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (bpd) μέχρι το τέλος του 2023.
Οι περιορισμοί της παραγωγής από τα μέλη του ΟΠΕΚ+ κατά περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αρχή του 2023 έχουν μέχρι στιγμής αντισταθμιστεί από τις υψηλότερες προμήθειες από παραγωγούς εκτός της συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βραζιλίας και του Ιράν που εξακολουθεί να τελεί υπό κυρώσεις, ανέφερε ο οργανισμός.
Αλλά από τον Σεπτέμβριο και μετά, η απώλεια της παραγωγής του ΟΠΕΚ+ θα οδηγήσει σε σημαντική έλλειψη προσφοράς κατά το τέταρτο τρίμηνο, ανέφερε στη μηνιαία έκθεση.
Την περασμένη εβδομάδα το αργό πετρέλαιο Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς πετρελαίου, εκτινάχθηκε πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά τους τελευταίους 10 μήνες. Την Τετάρτη, ξεπέρασε τα 92,5 δολάρια το βαρέλι.
Ωστόσο, η έλλειψη περικοπών στις αρχές του επόμενου έτους θα μετατοπίσει το ισοζύγιο σε πλεόνασμα, ανέφερε ο οργανισμός, τονίζοντας ότι τα αποθέματα θα βρίσκονται σε δυσάρεστα χαμηλά επίπεδα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας νέας αύξησης της μεταβλητότητας σε ένα εύθραυστο οικονομικό περιβάλλον.
Πέρυσι, ο ΙΕΑ διατύπωσε την προοπτική ότι η παγκόσμια χρήση φυσικού αερίου και άνθρακα είτε θα παραμείνει στάσιμη, είτε θα μειωθεί, μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Προηγουμένως ανέμενε ότι το πετρέλαιο θα εξομαλυνθεί στα μέσα της επόμενης δεκαετίας, όχι πριν από το 2030.
Σε επίπεδα ρεκόρ η ζήτηση
Η ζήτηση πετρελαίου βρίσκεται σήμερα σε επίπεδα ρεκόρ. Έφτασε τα 103 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Ιούνιο. Η έντονη ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια και η αυξημένη χρήση πετρελαίου για την παραγωγή ενέργειας έχουν ωθήσει την κατανάλωση φέτος.
Ο ΙΕΑ δικαιολογημένα πιστεύει ότι η κινεζική ζήτηση θα επιβραδυνθεί. Οι παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων είναι ένας λόγος για την ανοδική στάση του παρατηρητηρίου. Αυτά έφτασαν τα 10 εκατ. το 2022, αντιπροσωπεύοντας το 14% των συνολικών πωλήσεων. Προβλέπεται ότι θα αυξηθούν φέτος στα 14 εκατ. Μέχρι το 2030, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αναμένεται να μειώσουν την ανάγκη για 5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα.