Η μείωση της γραφειοκρατίας και η ενίσχυση της διαφάνειας αποτελούν τους δύο βασικούς άξονες των μεταρρυθμίσεων που προωθούνται από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο την απλούστευση της εξυπηρέτησης των πολιτών και την αντιμετώπιση παγιωμένων φαινομένων αδιαφάνειας και διαφθοράς που επί χρόνια σκίαζαν διαδικασίες όπως η έκδοση αδειών οδήγησης.
Ειδικότερα, έχει δρομολογηθεί μια σειρά αλλαγών που αφορούν τον τρόπο έκδοσης των διπλωμάτων οδήγησης με στόχο την εξάλειψη της διαφθοράς, τοποθέτηση καμερών και μικροφώνων κατά τη διάρκεια των εξετάσεων για πλήρη καταγραφή της διαδικασίας, δημιουργία ενιαίου ηλεκτρονικού συστήματος για τις θεωρητικές δοκιμασίες ενώ ήδη έχει τεθεί σε εφαρμογή πλατφόρμα για καταγγελίες: report-diplomata.gov.gr.
Ψηφιακές εξετάσεις με κάμερες και ηχητική καταγραφή
Κομβικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η αναβάθμιση της διαδικασίας εξέτασης των υποψήφιων οδηγών, με έμφαση στην ακεραιότητα και το αδιάβλητο. Στο νέο μοντέλο, οι πρακτικές εξετάσεις θα παρακολουθούνται ηλεκτρονικά μέσω συστημάτων καταγραφής βίντεο και ήχου.
Σε κάθε όχημα εξέτασης προβλέπεται η εγκατάσταση κάμερας και μικροφώνου, σε συνεργασία με τις σχολές οδηγών, ώστε να καταγράφεται ολόκληρη η διαδικασία. Η εξέταση θα ενεργοποιείται ψηφιακά μέσω σάρωσης μοναδικού QR code από τον εξεταστή, με αυτόματη ταυτοποίηση οχήματος και υποψηφίου. Με τον τρόπο αυτό, κάθε στάδιο της δοκιμασίας θα αρχειοθετείται με ασφαλή τρόπο, σύμφωνα με τις προβλέψεις του GDPR και διεθνή πρότυπα προστασίας δεδομένων.
Νέο σύστημα θεωρητικών εξετάσεων
Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία μιας ενιαίας πλατφόρμας για τις θεωρητικές εξετάσεις, με σύγχρονους μηχανισμούς ταυτοποίησης και εργαλεία στατιστικής παρακολούθησης των αποτελεσμάτων. Η συγκέντρωση όλων των στοιχείων σε ένα κεντρικό πληροφοριακό σύστημα επιτρέπει καλύτερο έλεγχο, αποτελεσματικότερο συντονισμό και άμεση πρόσβαση στα εξεταστικά δεδομένα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δυνατότητα εντοπισμού ασυνήθιστων μοτίβων ή στατιστικών αποκλίσεων, οι οποίες θα μπορούν να λειτουργούν ως προειδοποιητικοί δείκτες πιθανών παρατυπιών. Το νέο σύστημα εφαρμόζεται πιλοτικά στη Διεύθυνση Μεταφορών Ηρακλείου και προγραμματίζεται σταδιακή πανελλαδική εφαρμογή.
Πλατφόρμα καταγγελιών για φαινόμενα χρηματισμού
Στην προσπάθεια περιορισμού των γνωστών πρακτικών χρηματισμού, έχει ήδη ενεργοποιηθεί η ψηφιακή πλατφόρμα report-diplomata.gov.gr, μέσω της οποίας πολίτες μπορούν να καταγγέλλουν επώνυμα ή ανώνυμα περιστατικά διαφθοράς.
Η πλατφόρμα δίνει τη δυνατότητα αναφοράς περιστατικών όπως απαιτήσεις για χρηματικά ανταλλάγματα, πιέσεις από εξεταστές ή μεσάζοντες, αθέμιτες πρακτικές και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Οι πληροφορίες συγκεντρώνονται κεντρικά, επιτρέποντας στις αρμόδιες αρχές να αξιολογούν συστηματικά τις υποθέσεις και να εντοπίζουν επαναλαμβανόμενα φαινόμενα παραβατικότητας.
Πώς γίνεται η καταγγελία
Ο ενδιαφερόμενος επισκέπτεται την πλατφόρμα και συμπληρώνει τις απαραίτητες πληροφορίες, αν και εφόσον έχει άμεση γνώση ή τεκμηρίωση για περιστατικό που αφορά τη διαδικασία εξέτασης. Ειδικότερα, η καταγγελία υποβάλλεται στις εξής περιπτώσεις: ζήτηση χρημάτων, περίπτωση έμμεσης πίεσης από εξεταστές, σχολές οδηγών ή μεσάζοντες, φόβος στον υποψήφιο ότι δεν θα περάσει τις εξετάσεις χωρίς πληρωμή και περιπτώσεις ανοχής σε πρακτικές που αδικούν τους πολίτες και εκθέτουν τη δημόσια διοίκηση.
Η κάθε καταγγελία αξιολογείται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό που έχει αρμοδιότητα να την αξιολογήσει και εν συνεχεία τα στοιχεία διαβιβάζονται αυτόματα προς έλεγχο στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας και στο Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και στα αρμόδια υπηρεσιακά όργανα, ώστε να ξεκινήσει η προβλεπόμενη έρευνα.
τη συνέχεια εξετάζονται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό, ενώ όπου απαιτείται διαβιβάζονται στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στο Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και στα αρμόδια διοικητικά όργανα για περαιτέρω διερεύνηση.
Τέλος στις χειρόγραφες διαδικασίες
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός επεκτείνεται συνολικά στις υπηρεσίες Μεταφορών, καλύπτοντας μεταβιβάσεις οχημάτων, ανανεώσεις αδειών οδήγησης, επεκτάσεις διπλωμάτων και πλήθος άλλων συναλλαγών.
Διαδικασίες που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν φυσική παρουσία και διαδοχικές επισκέψεις στις υπηρεσίες ολοκληρώνονται πλέον ηλεκτρονικά. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, περισσότερες από 2,1 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσεις έχουν ήδη διεκπεραιωθεί, ενώ καθημερινά προστίθενται περίπου 8.000 νέα αιτήματα. Πέρα από την ταχύτερη εξυπηρέτηση, το νέο μοντέλο δημιουργεί ένα πλήρως καταγεγραμμένο περιβάλλον συναλλαγών, στο οποίο κάθε ενέργεια αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα.
Δίπλωμα οδήγησης χωρίς μεσάζοντες
Από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η αυτοματοποιημένη έκδοση άδειας οδήγησης μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πρακτικής εξέτασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται πλέον χειροκίνητη επεξεργασία από υπάλληλο, καθώς η διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά.
Ο νέος οδηγός μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στο δίπλωμά του μέσω του Gov.gr Wallet μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, ενώ στη συνέχεια παραλαμβάνει και το έντυπο δίπλωμα οδήγησης. Η αυτοματοποίηση αυτή περιορίζει σημαντικά καθυστερήσεις και αφαιρεί σημεία της διαδικασίας που στο παρελθόν θεωρούνταν ευάλωτα σε καθυστερήσεις ή/και σε αδιαφανείς πρακτικές.
Χαρακτηριστικό της μετάβασης στη νέα εποχή είναι και η διαχείριση περίπου 40.000 εκκρεμών αδειών οδήγησης που είχαν συσσωρευτεί στην παλιά έγχαρτη διαδικασία.
[Photo credit: depositphotos.com]