Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις δέκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκφράζουν επιφυλάξεις για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού τιμολόγησης των εκπομπών άνθρακα στα καύσιμα μεταφορών και θέρμανσης (ETS2), υποστηρίζοντας ότι η επιβολή του θα αυξήσει το οικονομικό βάρος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με κοινή δήλωση των χωρών, οι κυβερνήσεις ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει το μέτρο, επισημαίνοντας ότι η σημερινή οικονομική και γεωπολιτική συγκυρία δεν ευνοεί την επιβολή νέων επιβαρύνσεων στους πολίτες. Όπως τονίζουν, η αναθεώρηση του ETS2 θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα πριν προχωρήσει η εφαρμογή του.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει πρόταση για την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις που εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα καταβάλλουν αντίστοιχο κόστος για τις εκπομπές τους. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται και η επέκταση του συστήματος στους τομείς των καυσίμων για τις μεταφορές και τη θέρμανση.
Εκτός από την Ελλάδα, την κοινή πρωτοβουλία υπογράφουν η Ιταλία, η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβακία.
Οι χώρες αυτές ζητούν επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία της αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών, προτείνοντας τη χορήγηση περισσότερων δωρεάν δικαιωμάτων προς τις επιχειρήσεις. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να συνδέσει τις δωρεάν πιστώσεις με συγκεκριμένες επενδύσεις που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών και στην απανθρακοποίηση της οικονομίας.
Στον αντίποδα βρίσκονται κράτη-μέλη όπως η Γερμανία και η Σουηδία, τα οποία θεωρούν ότι η επέκταση του συστήματος αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων και τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές και τα συστήματα θέρμανσης.
Η Κομισιόν είχε ήδη μεταθέσει χρονικά την αναθεώρηση του συστήματος, ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες αρκετών κυβερνήσεων για τις πιθανές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και τις επιπτώσεις στο κόστος ζωής.
Από την πλευρά τους, οι υποστηρικτές του ETS2 επισημαίνουν ότι τα έσοδα που θα προκύψουν από τον νέο μηχανισμό μπορούν να αξιοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δράσεων που θα διευκολύνουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν καθαρότερες τεχνολογίες και πιο ενεργειακά αποδοτικές λύσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί νέες αλλαγές πριν από την εφαρμογή του μέτρου, ώστε να διασφαλιστεί η προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, κατά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών-μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι πιθανό να προταθούν τροποποιήσεις, ακόμη και ως προς τον τρόπο εφαρμογής του ETS2.
Οι δέκα χώρες που αντιτίθενται στο υφιστάμενο σχέδιο διαθέτουν τον απαραίτητο αριθμό ψήφων στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που τους επιτρέπει να επηρεάσουν ουσιαστικά ή ακόμη και να μπλοκάρουν αλλαγές με τις οποίες διαφωνούν.