Τον τελευταίο καιρό τα πράγματα έχουν αρχίσει και γίνονται πολύ δύσκολα για τις αυτοκινητοβιομηχανίες. Θα μπορούσε να πει κανείς, πως τον Ασκό του Αιόλου τον άνοιξε η VW με το dieselgate. Έκτοτε, η μια έρευνα διαδέχεται την άλλη, και τα συμπεράσματα είναι “σοκαριστικά”, καθώς από τη μια πλευρά οι εκπομπές ρύπων και οι καταναλώσεις καυσίμων που δηλώνουν οι αυτοκινητοβιομηχανίες είναι ουτοπικές, και αποδεικνύεται πως ορισμένες φορές, σε πραγματικές συνθήκες, τα όρια μπορεί να ξεπερνιούνται μέχρι και 40%.
Υπάρχει όμως και μια άλλη ιστορία. Πριν 6 χρόνια περίπου, μια ΜΚΟ υπό το όνομα ClientEarth, η οποία απαρτίζεται από δικηγόρους, ξεκίνησε μια δικαστική διαμάχη με την αγγλική κυβέρνηση, με την κατηγορία ότι η δεύτερη δεν τηρεί τους νόμους για τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, στις 38 από τις 42 ζώνες της χώρας. Η υπόθεση έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο διέταξε την κυβέρνηση “να πάρει άμεσα μέτρα”, ώστε τα επίπεδα των σωματιδίων να επανέλθουν σε επιτρεπόμενα επίπεδα. Το θέμα τώρα είναι, πως η όλη υπόθεση επικεντρώνεται γύρω από τα επίπεδα του διοξειδίου του αζώτου (NO2), του βλαβερού σωματιδίου που εκπέμπεται κατά βάση από τους diesel κινητήρες.
Τον Απρίλιο του 2015 λοιπόν, η ClientEarth κέρδισε την παραπάνω δικαστική διαμάχη, και το Ανώτατο Δικαστήριο διέταξε τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων να καταλήξει άμεσα στα μέτρα που θα φέρουν την ατμοσφαιρική ρύπανση στη χώρα, εντός των επιτρεπόμενων ορίων, το συντομότερο δυνατό. Επειδή όμως τα μέτρα τελικά της κυβέρνησης δεν θα αποδώσουν μέχρι το 2025, η παραπάνω οργάνωση επέστρεψε με νέες μηνύσεις, σε μια δικαστική διαμάχη που κέρδισε και για δεύτερη φορά.
Εφόσον λοιπόν, το Διοξείδιο του Αζώτου (ΝΟ2) εκπέμπεται κατά βάση από τους πετρελαιοκινητήρες, θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι ήρθε το τέλος τους; Σύμφωνα με την Emission Analytics (με βάση την οποία είχαμε δει πως σε πραγματικές συνθήκες η κατανάλωση καυσίμου είναι μεγαλύτερη από αυτή που δηλώνουν οι κατασκευαστές), όχι ακόμη!
Ο λόγος είναι, πως με την εισαγωγή του περιορισμού Euro 6, οι κατασκευαστές αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν διάφορα πολύπλοκα συστήματα, προκειμένου να κάνουν όσο το δυνατό καθαρότερα τα πετρελαιοκίνητα. Και το πέτυχαν αυτό, παρόλο που στις πραγματικές συνθήκες “δεν είναι όλα ρόδινα”, γιατί ακόμα κι έτσι, οι εκπομπές Οξειδίων του Αζώτου (NOx) είναι μειωμένες κατά 55% κατά μέσο όρο σε σχέση με τα Euro 5! Αν μη τι άλλο, όλο αυτό είναι μια πρόοδος.
Όπως αναφέραμε, σύμφωνα με την Emission Analytics, υπάρχουν έξω αρκετά αυτοκίνητα, τα οποία σε πραγματικές συνθήκες ξεπερνούν τα νόμιμα όρια. Η ίδια εταιρεία με βάση τις μετρήσεις της εκτιμά, πως τα Euro 6 ξεπερνούν τα νόμιμα όρια εκπομπών NOx κατά 4,3 φορές. Το θετικό όμως σε όλο αυτό είναι, πως ο “Παράγοντας Συμμόρφωσης” ολοένα και αυξάνεται και τα δεδομένα είναι πλέον περισσότερο προσαρμοσμένα στις πραγματικές συνθήκες οδήγησης. Είναι τελικά τα diesel η καρδιά του προβλήματος για την ατμοσφαιρική ρύπανση; Ή για να το πούμε καλύτερα, είναι όλα τα diesel που δημιουργούν πρόβλημα;
Το παραπάνω είναι ένα καίριο ερώτημα, το οποίο πρέπει να απαντηθεί, αφενός μεν για να εντοπιστεί η “ρίζα” του προβλήματος, αφετέρου δε για να μην υπάρξουν αδικίες. Και τι εννοώ με τη λέξη “αδικία”. Σύμφωνα πάντα με τις μετρήσεις της Emission Analytics, υπάρχουν diesel οχήματα, τα οποία είναι νόμιμα στους κανονισμούς. Μια τέτοια περίπτωση είναι και αυτή του VW Tiguan (ναι καλά διάβασες!), το οποίο στις μετρήσεις επί πραγματικών συνθηκών έλαβε μαζί με άλλα 11 αυτοκίνητα, την αξιολόγηση “Α”, σύμφωνα με τον “δείκτη ποιότητας αέρα” EQUA. Αυτό λοιπόν, είναι μόνο του μια απόδειξη πως τα diesel μπορούν να είναι και καθαρά.
Συνεπώς, δεν μπορεί να είναι λύση η μαζική απαγόρευση της κυκλοφορίας πετρελαιοκίνητων σε κάποιες περιοχές, ούτε επίσης η απαγόρευση κατασκευής-πώλησης τους. Άλλωστε, παρά το γεγονός ότι εκπέμπουν πιο βλαβερά σωματίδια (τα παλιότερα κυρίως) σε σχέση με τα βενζινοκίνητα, σε μεσοπρόθεσμους όρους είναι πιο ωφέλιμα για το περιβάλλον, καθώς γενικότερα καταναλώνουν λιγότερο καύσιμο και έχουν κατά 16% μικρότερο “αποτύπωμα” Διοξειδίου του Άνθρακα (σύμφωνα με στοιχεία της Emission Analytics, για τις ίδιες αποστάσεις σε πραγματικές συνθήκες), σε σχέση πάντα με τα βενζινοκίνητα.
Το τέλος των πετρελαιοκίνητων λοιπόν, είναι ίσως λίγο μακρυά ακόμη. Κάπου εκεί, που είτε τα εναλλακτικά καύσιμα, είτε η ηλεκτροκίνηση θα μας δώσουν την λύση. Στην παρούσα φάση όμως, τα τελευταία έχουν μόλις 2% μερίδιο στην αγορά, οπότε υπάρχει ακόμη αρκετός δρόμος. Η λύση βρίσκεται λοιπόν στην αξιοποίηση στοιχείων από ανεξάρτητους φορείς, όπως η Emission Analytics, και σε συνεργασία με αυτούς να παρθούν αντικειμενικά σωστές αποφάσεις και λύσεις. Άλλωστε όπως ήδη είπα, η τελευταία είναι αυτή που έδειξε πως οι περισσότεροι κατασκευαστές “κλέβουν” στις καταναλώσεις και κατά κάποιο τρόπο ανάγκασε αρκετούς να γίνουν “λίγο πιο πειστικοί”. Είναι κι αυτό μέρος της λύσης. Δε συμφωνείς;