Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Περιβάλλοντος υποστηρίζει το σχέδιο της Ε.Ε να απαγορευτούν οι πωλήσεις νέων αυτοκινήτων με κινητήρες βενζίνης και πετρελαίου. Η Ε.Ε, στη προσπάθεια της να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους της για το κλίμα, αναθεωρεί τη νομοθεσία σε τομείς που έχουν άμεσο αντίκτυπο στο πλαίσιο του πακέτου Fit for 55. Αυτό περιλαμβάνει τις μεταφορές, τον μόνο τομέα στον οποίο οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου παραμένουν υψηλότερες από το 1990, έχοντας αυξηθεί περισσότερο από 25%.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) ενέκρινε την Τετάρτη, με 46 ψήφους υπέρ, 40 κατά και δύο αποχές, τη θέση της σχετικά με τους προτεινόμενους κανόνες για την αναθεώρηση των προτύπων απόδοσης εκπομπών CO2 για νέα αυτοκίνητα και φορτηγά.

Η Επιτροπή υποστήριξε την πρόταση για 100% μείωση των εκπομπών CO2 έως το 2035, η οποία καθιστά πρακτικά αδύνατη την πώληση νέων οχημάτων που κινούνται με ορυκτά καύσιμα, ακόμη και με συνθετικά καύσιμα (e-fuels), στο μπλοκ των 27 χωρών της Ε.Ε.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ψηφίσει επί των προτάσεων για τις εκπομπές CO2 των αυτοκινήτων τους επόμενους μήνες, μετά τους οποίους οι νομοθέτες και οι χώρες της Ε.Ε πρέπει να διαπραγματευτούν τους τελικούς κανόνες.

Οι οδικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο ποσοστό των εκπομπών από τις μεταφορές και το 2021 ήταν υπεύθυνες για το 72% όλων των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στις εγχώριες και διεθνείς μεταφορές της Ε.Ε.

Τα επιβατικά αυτοκίνητα και τα φορτηγά (ελαφρά επαγγελματικά οχήματα) παράγουν περίπου το 15% των συνολικών εκπομπών CO2 της Ε.Ε. Η αυστηροποίηση των προτύπων εκπομπών των αυτοκινήτων θα βοηθήσει στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της Ε.Ε για το 2030.

Τον Ιούλιο του 2021, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη μείωση του ορίου εκπομπών από αυτοκίνητα και φορτηγά κατά ένα επιπλέον 15% από το 2025· Ακολουθεί μείωση κατά 55% για τα αυτοκίνητα και 50% για τα φορτηγά έως το 2030 και για μηδενικές εκπομπές έως το 2035.

Οι στόχοι εκφράζονται σε ποσοστά επειδή το όριο των 95 γρ/χλμ θα πρέπει να υπολογιστεί εκ νέου σύμφωνα με τη νέα πιο αυστηρή δοκιμή εκπομπών που αντικατοπτρίζει καλύτερα τις πραγματικές συνθήκες οδήγησης.

Η επιτροπή περιβάλλοντος του Κοινοβουλίου υποστήριξε τον στόχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για δρόμους μηδενικών εκπομπών έως το 2035 σε μια έκθεση που εγκρίθηκε στις 11 Μαΐου. Η επιτροπή λέει ότι η Κομισιόν θα πρέπει να υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο προς τις μηδενικές οδικές εκπομπές και τον αντίκτυπό της στους καταναλωτές και την απασχόληση έως το τέλος του 2025.

Οι ευρωβουλευτές θέλουν επίσης η Κομισιόν να αναπτύξει μια μεθοδολογία για την αξιολόγηση του πλήρους κύκλου ζωής των εκπομπών CO2 από αυτοκίνητα και φορτηγά, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων και της ενέργειας που καταναλώνεται, έως το 2023.

Η έκθεση της επιτροπής αναμένεται να εγκριθεί κατά τη διάρκεια της ολομέλειας του Ιουνίου στο Στρασβούργο, η οποία θα επιτρέψει στους ευρωβουλευτές να ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις με τις κυβερνήσεις της Ε.Ε.

Στους γενικούς στόχους του κλιματικού νόμου εντάσσονται η μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με το 1990 κατά 55% έως το 2030, κατά 80% έως το 2040 και η κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.

Στο πλαίσιο αυτό, στον κλιματικό νόμο θα υπάρχει αναφορά για εναρμόνιση με τους στόχους της Ε.Ε καθώς θα μπορούσε να τεθεί, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα και ζήτημα νομιμότητας με την ρητή απαγόρευση πώλησης πριν τον γενικό ευρωπαϊκό στόχο.

Επιπρόσθετα, κατά ένα με δύο χρόνια πάνε πίσω και οι διατάξεις που προέβλεπαν ότι από το 2025 όλα τα νέα ταξί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και το 1/3 των ενοικιαζόμενων οχημάτων, θα πρέπει να είναι ή ηλεκτρικά ή οχήματα μηδενικών εκπομπών ρύπων. Αντίστοιχη επιμήκυνση θα υπάρχει και στη μετάβαση των εταιρικών αυτοκινήτων.

Ειδικότερα, η υποχρέωση να ταξινομούνται τουλάχιστον κατά 25% ηλεκτρικά οχήματα ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα θα μεταφερθεί από το 2023 αργότερα κατά ένα με δύο έτη.

Αλλαγές θα δούμε όμως και στις διατάξεις που αφορούν στη θέρμανση των κατοικιών όπου, σύμφωνα με τις έως σήμερα πληροφορίες, η απαγόρευση πώλησης και εγκατάστασης καυστήρων πετρελαίου μεταφέρεται για το 2025, αντί του 2023 που είχε αρχικά ανακοινωθεί.

Παράλληλα, σε ό,τι αφορά στα καύσιμα για τη θέρμανση των κατοικιών, παρά την αρχική πρόβλεψη για ολική απαγόρευση χρήσης πετρελαίου (και ως εκ τούτου καυστήρων) από το 2030, στην τελική εκδοχή του νόμου θα προβλέπεται η συνέχιση της χρήσης πετρελαίου εφόσον είναι αναμεμειγμένο κατά 30% με βιοκαύσιμα.

Σε κάθε περίπτωση, θα διατηρηθούν εξαιρέσεις για περιοχές με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (όπως μη διασύνδεση με δίκτυο φυσικού αερίου ή/και χαμηλές θερμοκρασίες τους χειμερινούς μήνες). Ως εναλλακτικές μορφές θέρμανσης θα προκρίνονται το φυσικό αέριο και οι αντλίες θερμότητας, ενώ υπάρχει και πρόβλεψη για κάλυψη κατά 30% με φωτοβολταικά σε ειδικά κτήρια (δηλαδή όχι κατοικίες) άνω των 500 τ.μ.