Περίπου ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί παράνομα κυκλοφορούν στους δρόμους της Γαλλίας, στο πλαίσιο ενός μεγάλου σκανδάλου απάτης που έχει κοστίσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε χαμένους φόρους και πρόστιμα, σύμφωνα με έκθεση του Cour des Comptes, του γαλλικού Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Η απάτη σχετίζεται με τη χειραγώγηση των αρχείων της κρατικής υπηρεσίας που εκδίδονται οι άδειες κυκλοφορίας των οχημάτων της Γαλλίας, γνωστής ως Systeme d’Immatriculation des Vehicules ( Cour des Comptes,), από ψεύτικες αντιπροσωπείες αυτοκινήτων.
Παράλληλα, η υπόθεση έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη και για εγκληματικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με την έκθεση του Cour des Comptes, οι αδυναμίες του συστήματος επέτρεψαν “σε ολόκληρο το φάσμα της εγκληματικότητας, από μικροπαραβατικότητα έως οργανωμένο έγκλημα, να διεισδύσει στο σύστημα ταξινόμησης προκειμένου να επιδιώξει τους δόλιους σκοπούς του”.
Η απάτη έχει τις ρίζες της στο 2017, όταν η γαλλική κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει σε μερική ιδιωτικοποίηση του συστήματος ταξινόμησης οχημάτων, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας έκδοσης αδειών κυκλοφορίας για τους αγοραστές αυτοκινήτων.
Περίπου 2.000 δημόσιοι υπάλληλοι μετακινήθηκαν σε άλλες υπηρεσίες, ενώ στους εμπόρους αυτοκινήτων δόθηκε το δικαίωμα να έχουν απευθείας πρόσβαση στο μητρώο και να εκδίδουν οι ίδιοι τις άδειες κυκλοφορίας για τους πελάτες τους.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Cour des Comptes, το νέο σύστημα βασίστηκε υπερβολικά και λανθασμένα στην καλή πίστη των χρηστών.
Στην πράξη, εκατοντάδες επιτήδειοι εκμεταλλεύτηκαν γρήγορα το σύστημα, δημιουργώντας εικονικές αντιπροσωπείες και αποκτώντας πρόσβαση στο μητρώο, το οποίο μπορούσαν να αλλοιώνουν έναντι αμοιβής.
Η έκθεση αναφέρει ότι περίπου ένα εκατομμύριο οχήματα έχουν ταξινομηθεί από σχεδόν 300 εικονικές εταιρείες που λειτουργούν πλήρως εκτός κρατικού ελέγχου.
Τα έγγραφα που επιδεικνύουν οι οδηγοί αυτών των οχημάτων φαίνονται απολύτως κανονικά σε έναν αστυνομικό έλεγχο. Ωστόσο, στη συνέχεια αποδεικνύεται ότι ούτε το όχημα ούτε ο ιδιοκτήτης του μπορούν να εντοπιστούν.
Σύμφωνα με την έκθεση, μόνο για τα έτη 2022-2024 η οικονομική ζημία ανήλθε σε 550 εκατ. ευρώ λόγω μη είσπραξης τελών ταξινόμησης καθώς και προστίμων για υπερβολική ταχύτητα και παράνομη στάθμευση.
Συνολικά, οι ελεγκτές εντόπισαν 30 διαφορετικές μορφές απάτης που συνδέονται με το σκάνδαλο, μεταξύ των οποίων αποφυγή περιβαλλοντικών φόρων για ιδιαίτερα ρυπογόνα οχήματα, αλλοίωση των αποτελεσμάτων τεχνικών ελέγχων καταλληλότητας και απόκρυψη της ταυτότητας προηγούμενων ιδιοκτητών οχημάτων.
Χαρακτηριστική είναι η δράση ενός απατεώνα του συστήματος SIV, γνωστού στις αρχές ως “SIV-eur”, ο οποίος βοήθησε εισαγωγέα πολυτελών αυτοκινήτων να αποφύγει δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε φόρους εισαγωγής και περιβαλλοντικά τέλη. Η απάτη επιτεύχθηκε μέσω της ταξινόμησης αυτοκινήτων Rolls-Royce και Mercedes-Benz ως ειδικά προσαρμοσμένων για άτομα με αναπηρία, κατηγορία που απαλλάσσεται από συγκεκριμένους φόρους.
Παράλληλα, κλεμμένα αυτοκίνητα μπορούν να επαναταξινομηθούν μέσω του συστήματος ώστε να αποφεύγεται ο εντοπισμός τους, ενώ συμμορίες διακίνησης ναρκωτικών χρησιμοποιούν τέτοια αυτοκίνητα για “γρήγορες” παραδόσεις σε αυτοκινητοδρόμους.
Η αστυνομία άρχισε να ερευνά το ζήτημα όταν παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση στις παραβάσεις υπερβολικής ταχύτητας με ιδιαίτερα υψηλές ταχύτητες. Τα περιστατικά αυτά αυξήθηκαν κατά 160% μεταξύ 2016 και 2022. Όταν οι αρχές εξέτασαν τα στοιχεία ταξινόμησης των οχημάτων, διαπίστωσαν ότι πολλά από αυτά ήταν πλαστά.
Η έκθεση του Cour des Comptes επισημαίνει επίσης ότι το κράτος δεν έλεγξε επαρκώς τα στοιχεία των περίπου 30.000 εμπόρων στους οποίους είχε επιτραπεί πρόσβαση στο σύστημα SIV. Για να αποκτήσει κάποιος πρόσβαση, αρκούσε να ιδρύσει μια εικονική εταιρεία και στη συνέχεια να υποβάλει αίτηση πρόσβασης στο μητρώο, η οποία συνήθως εγκρινόταν.
Το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών αναγνώρισε το πρόβλημα και δήλωσε ότι λαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπισή του. Σχέδιο δράσης που ανακοινώθηκε πέρυσι έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση των εντοπισμών απάτης, ενώ ο αριθμός των αδειών πρόσβασης στο σύστημα SIV έχει μειωθεί σημαντικά.