Φαντάσου το εξής σενάριο. Έχεις ένα ατύχημα με το αυτοκίνητό σου σε ένα απομακρυσμένο δρόμο, οι αερόσακοι ανοίγουν, εσύ χάνεις τις αισθήσεις σου. Το σύστημα eCall θα έπρεπε να καλέσει αυτόματα το 112 και να στείλει τη θέση σου στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Θα έπρεπε, γιατί σύντομα, για εκατομμύρια οδηγούς στην Ευρώπη, αυτό δεν θα είναι πλέον εγγυημένο.
Η ιστορία του eCall ξεκινά από ένα γερμανικό σχολείο. Το 2001, μια ιδέα που υποβλήθηκε σε μαθητικό διαγωνισμό επιστήμης έγινε η βάση για ένα από τα πιο σημαντικά συστήματα ασφαλείας στην ιστορία του αυτοκινήτου. Η αρχική ιδέα ήταν απλή: όταν ένα όχημα ανιχνεύει σύγκρουση – για παράδειγμα, μετά την ενεργοποίηση αερόσακου – το αυτοκίνητο θα καλεί αυτόματα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Δύο δεκαετίες αργότερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση μετέτρεψε αυτή την ιδέα σε νόμο. Από τις 31 Μαρτίου 2018, η εγκατάσταση συστήματος eCall κατέστη υποχρεωτική για όλα τα νέα επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά εμπορικά οχήματα κατηγοριών M1 και N1 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα αποτελέσματα ήταν άμεσα και μετρήσιμα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΕ, η αυτοματοποιημένη σύνδεση με τα κέντρα έκτακτης ανάγκης μειώνει τους χρόνους απόκρισης κατά 50% σε αγροτικές περιοχές και 40% σε αστικές. Μόνο το 2021, καταγράφηκαν 421.000 κλήσεις eCall σε όλη την Ευρώπη.
Εδώ αρχίζει το πρόβλημα. Όταν αναπτύχθηκαν οι πρώτοι κανονισμοί για το eCall, τα δίκτυα 2G και 3G ήταν κυρίαρχα σε όλη την Ευρώπη και γι’ αυτό η ΕΕ απαίτησε συστήματα που λειτουργούν ειδικά πάνω σε αυτά. Από τότε, η τεχνολογία εξελίχθηκε και τα δίκτυα 4G και 5G έχουν γίνει πλέον κοινός τόπος σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ενώ τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα μπορούν να χρησιμοποιούν τόσο 2G/3G όσο και 4G/5G, το eCall στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα παραμένει περιορισμένο αποκλειστικά σε 2G/3G. Κατά συνέπεια, εάν τα δίκτυα 2G/3G δεν είναι πλέον διαθέσιμα, το eCall σε αυτά τα οχήματα θα παύσει να λειτουργεί.
Και η κατάργηση αυτών των δικτύων δεν είναι μια απομακρυσμένη απειλή. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των παρόχων κινητής τηλεφωνίας, η σταδιακή κατάργηση ξεκίνησε ήδη από τα τέλη του 2025 σε ορισμένες χώρες για να επεκταθεί στη συνέχεια στον υπόλοιπο κόσμο έως το 2028. Συνολικά, από τον Ιούλιο του 2025, 278 πάροχοι σε 83 χώρες έχουν ολοκληρώσει, προγραμματίσει ή βρίσκονται σε διαδικασία κατάργησης των δικτύων 2G και 3G.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η κλίμακα του προβλήματος. Κάθε αυτοκίνητο που παραδόθηκε νέο στην Ευρώπη έως τα τέλη του 2024 φέρει eCall που βασίζεται σε 2G/3G. Πρόκειται για εκατομμύρια αυτοκίνητα που σήμερα κυκλοφορούν στους δρόμους, τα οποία βρίσκονται σε ουσιαστικό κίνδυνο να χάσουν μια κρίσιμη λειτουργία ασφαλείας.
Η αντίδραση των κατασκευαστών ποικίλλει. Κάποιοι εργάζονται για μια ενημέρωση λογισμικού μέσω OTA (over-the-air) για ορισμένα μοντέλα, ενώ παράλληλα παραδέχονται ότι για παλαιότερα μοντέλα, παραγωγής πριν το 2020, δεν υπάρχει τεχνική λύση. Στη Σουηδία, μάλιστα, η κυβέρνηση συμβούλεψε κατασκευαστές όπως η Dacia, που δεν σχεδιάζουν αναβάθμιση, να ενημερώνουν τους πελάτες τους ότι το eCall θα σταματήσει να λειτουργεί λίγο μετά την αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έμεινε αδρανής. Σύμφωνα με τον Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1180, το Next Generation eCall (NG eCall), που χρησιμοποιεί δίκτυα 4G και 5G, καθίσταται υποχρεωτικό για νέους τύπους οχημάτων που διατίθενται στην αγορά μετά την 1η Ιανουαρίου 2026, και για όλα τα νέα οχήματα στην ΕΕ μετά την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το NG eCall προσφέρει ταχύτερη μεταφορά δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της ακριβούς θέσης και κατεύθυνσης του οχήματος, της κατάστασης των αερόσακων και της σοβαρότητας της σύγκρουσης. Υποστηρίζει επίσης HD ποιότητα φωνής, που βελτιώνει τη σαφήνεια κατά τη διάρκεια εκτάκτου ανάγκης. Και επειδή λειτουργεί μέσω IP Multimedia Subsystem, ενσωματώνει καλύτερη ασφάλεια μέσω κρυπτογραφημένων συνεδριών. Στο μέλλον, μπορεί να συμπεριλάβει ζωντανή μετάδοση βίντεο από dashcam ή κοινοποίηση δεδομένων υγείας από wearable συσκευές. Στη Γερμανία, οι τρεις μεγάλοι πάροχοι κινητής τηλεφωνίας, Vodafone, O2 Telefonica και Deutsche Telekom, ανακοίνωσαν από κοινού την ενεργοποίηση του NG eCall στα δίκτυά τους 4G και 5G.
Στο μεταξύ, οι οργανισμοί έκτακτης ανάγκης χτυπούν καμπανάκι. Η EENA (European Emergency Number Association) ζητά να εγγυηθεί η αδιάλειπτη πρόσβαση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, να επιβληθεί υποχρεωτική υποστήριξη κλήσεων έκτακτης ανάγκης μέσω IMS καθώς το 2G/3G εξαφανίζεται, και να εξασφαλιστεί διαλειτουργικότητα μεταξύ συνόρων.
Το πιο ανησυχητικό; Σύμφωνα με την ίδια την EENA, δεν υπάρχει σαφής λύση για τα αυτοκίνητα που φέρουν το παλιό eCall. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εισηγηθεί ότι τα αυτοκίνητα αυτά ενδέχεται να χρειαστεί να αναβαθμιστούν με νέα modem, πιθανώς μέσω aftermarket συσκευών, κάτι που θα μπορούσε να αποτρέψει την απώλεια πρόσβασης στο 112.