oil


Η κρίση υπερπαραγωγής και υπερπροσφοράς στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου είναι ακόμα μεγαλύτερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, πνίγοντας τις λιγοστές ελπίδες για ανάκαμψη της τιμής στο επόμενο διάστημα, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA). Στη βαρυσήμαντη μηνιαία έκθεσή της, η IEA προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο θα αυξηθεί κατά μόλις 1,17 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα το 2016, πέφτοντας κατά 25% σε σχέση με πέρυσι, όταν η ημερήσια ζήτηση αυξήθηκε κατά 1,6 εκατομμύρια βαρέλια. Ο ρυθμός αύξησης της ζήτησης για πετρέλαιο αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 400.000 βαρέλια ανά ημέρα το 2016, τη στιγμή που η προσφορά αυξάνεται, με την «ψαλίδα» να ασκεί νέες πιέσεις στις τιμές.

Ενώ όμως η ζήτηση μειώνεται, η προσφορά αυξάνεται. Μόνο τον Ιανουάριο, η επιστροφή του Ιράν στην αγορά αύξησε κατά 80.000 βαρέλια την ημερήσια παραγωγή πετρελαίου, ενώ και η Σαουδική Αραβία αύξησε την παραγωγή της κατά 70.000 βαρέλια ανά ημέρα. Συνολικά, τα κράτη-μέλη του ΟΠΕΚ εξόρυξαν 32,63 εκατομμύρια βαρέλια κάθε μέρα τον πρώτο μήνα του έτους – τσακίζοντας το άτυπο ημερήσιο πλαφόν των 30 εκατ. βαρελιών που είχαν συμφωνήσει παλαιότερα – καθώς μάχονται να προστατεύσουν το μερίδιο που κατέχουν στην αγορά.

Με αυτά τα δεδομένα, η IEA εκτιμά ότι η προσφορά μπορεί να υπερβεί τη ζήτηση κατά 1,75 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα το πρώτο εξάμηνο του 2016, «ψαλίδα» που δεν αποκλείεται να μεγαλώσει τους επόμενους μήνες, καθώς στόχος του Ιράν είναι να αυξήσει την παραγωγή του κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια ανά ημέρα έως τις αρχές του επόμενου έτους. Η επιδείνωση της κρίσης υπερπροσφοράς αναμένεται να ασκήσει νέες πτωτικές πιέσεις στην τιμή του πετρελαίου, η οποία βρίσκεται στη ζώνη των $30 ανά βαρέλι, ενώ στα τέλη Ιανουαρίου είχε πέσει σε χαμηλά 12ετίας, δηλαδή κοντά στα $27 δολάρια το βαρέλι. Η IEA επισημαίνει μάλιστα ότι ακόμα κι αν οι τιμές δεν πέσουν, δεν διαφαίνεται προοπτική αξιόλογης ανάκαμψης τους επόμενους μήνες.

Οι τιμές είχαν ανακάμψει ελαφρά την τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου, όταν η Ρωσία άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχει προοπτική συνεννόησης μεταξύ των κρατών εντός και εκτός ΟΠΕΚ για συντονισμένη μείωση της παραγωγής, ώστε να μειωθεί ο όγκος της προσφοράς. Ωστόσο, όπως φάνηκε και στην άκαρπη σχετική περιοδεία του υπουργού Ενέργειας της Βενεζουέλας, η πιθανότητα τέτοιας συνεργασίας φαντάζει πολύ μακρινή. “Οι επίμονες υποψίες για συμφωνίες μεταξύ του ΟΠΕΚ και μεγάλων παραγωγών εκτός ΟΠΕΚ για περικοπή της παραγωγής φαντάζουν να είναι ακριβώς αυτό: υποψίες”, αναφέρει χαρακτηριστικά η IEA.

Η «κατρακύλα» της τιμής του πετρελαίου – πάνω από 70% τους τελευταίους 19 μήνες – έχει προκαλέσει δημοσιονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις σε πολλές χώρες που στηρίζονται στις ενεργειακές εξαγωγές, από τη Ρωσία – που έχει περικόψει τις δημόσιες δαπάνες και εξετάζει αποκρατικοποιήσεις – έως τη Σαουδική Αραβία, η οποία προγραμματίζει έκδοση ομολόγων.

Goldman Sachs και Morgan Stanley προβλέπουν μεγαλύτερη πτώση

Παράλληλα, η Goldman Sachs προέβλεψε ότι η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να φτάσει ακόμα και κάτω από τα 20 δολάρια το βαρέλι, καθώς η αναζήτηση ενός επιπέδου που θα επανεξισορροπεί την προσφορά με τη ζήτηση εντείνει ακόμη περισσότερο τη μεταβλητότητα των τιμών. Όπως εξηγεί ο Jeff Curie, επικεφαλής έρευνας τομέα εμπορευμάτων της Goldman Sachs, με τη δυναμικότητα αποθήκευσης πετρελαίου να έχει εξαντληθεί σε ορισμένες περιοχές, οι τιμές ενδέχεται να χρειαστεί να φτάσουν αρκετά χαμηλότερα ούτως ώστε να αποτρέψουν την επιπλέον παραγωγή που δεν μπορεί να αποθηκευτεί.

Μόλις αγγίξεις το μέγιστο όριο αποθηκευτικής ικανότητας, οι τιμές πρέπει να υποχωρήσουν κάτω από το κόστος επειδή πρέπει να διακόψεις άμεσα την παραγωγή. Η μεταβλητότητα θα ενισχυθεί και δεν θα εκπλησσόταν εάν η αγορά υποχωρούσε κάτω από τα 20 δολάρια.

Σε νέα της ανάλυση η Morgan Stanley υποβαθμίζει τις προηγούμενες προβλέψεις της για τιμή τουλάχιστον στα 55 δολάρια, καθώς ένας προς έναν οι αναλυτές αλλάζουν γνώμη και συνειδητοποιούν ότι η τιμή του πετρελαίου δεν πρόκειται να γυρίσει σε τριψήφια νούμερα εύκολα. Ενδεικτικά, ο CEO της Vitol Group, Ian Taylor δήλωσε τη Δευτέρα ότι η τιμή του πετρελαίου θα μείνει κάτω από τα 60 δολάρια για τουλάχιστον 10 χρόνια. Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες είναι έτοιμες να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου.

Δεν θεωρούμε πια ότι η ανάκαμψη στις τιμές θα επέλθει μετά από 6-12 μήνες και υποβαθμίζουμε τις προβλέψεις μας από τα τουλάχιστον 50 δολάρια το βαρέλι, κάτω από τα 30 δολάρια το βαρέλι για το 2016,

αναφέρει η Morgan Stanley.

Η τιμή του Brent βρέθηκε στο ζενίθ της το 2008 στα 140 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει έως και τα 45 δολάρια στις αρχές του 2009. Έκτοτε έχει ανακάμψει στα 100 δολάρια το βαρέλι, όπου κι έμεινε για περίπου τρία χρόνια, από το 2011 έως το 2014. Στο πλαίσιο αυτό, την Τρίτη το αργό πετρέλαιο WTI έχασε 84 cents ή 2,8% και ολοκλήρωσε τις συναλλαγές στα 28,84 δολάρια ανά βαρέλι στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης. Η τιμή αυτή έφτασε στο χαμηλό περίπου 3 εβδομάδων. Το πετρέλαιο τύπου brent έχασε 4,7% και συναλλάσσεται στα 31,35 δολάρια ανά βαρέλι στο ICE στο Λονδίνο.

Ιρανικό πετρέλαιο στην Ελλάδα

Στις σχετικές ειδήσεις, το ιρανικό πετρέλαιο επιστρέφει στην Ελλάδα καθώς η επίσκεψη του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Τεχεράνη σηματοδοτεί την επικύρωση μιας, στρατηγικής σημασίας, συμφωνίας μεταξύ των ΕΛΠΕ και της Κρατικής Εταιρείας Πετρελαίου του Ιράν (ΝΙΟC) που στοχεύει στην κάλυψη του 25% των αναγκών της επιχείρησης. Οι προμήθειες πετρελαίου από το Ιράν είχαν διακοπεί εντελώς από τον Απρίλιο του 2012, οπότε ανακοινώθηκαν οι σχετικοί περιορισμοί από την ΕΕ και τις ΗΠΑ, που επισήμως ξεκίνησαν να ισχύουν από τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου.

Με τη συμφωνία ΕΛΠΕ-ΝΙΟC ανοίγει ο δρόμος για τις πρώτες παραδόσεις περσικού αργού πετρελαίου τον Μάρτιο ή το αργότερο στις αρχές Απρίλη και παράλληλα διευθετείται με ευνοϊκούς όρους η οφειλή περίπου 600 εκατ. Ευρώ των ΕΛΠΕ προς τη NIOC σε βάθος 4ετίας. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι τα οφέλη των ΕΛΠΕ είναι αναμφισβήτητα, καθώς μέσω της συμφωνίας με την κρατική ιρανική εταιρεία πετρελαίου αποκτούν μια νέα, σταθερή πηγή εφοδιασμού. Σήμερα αντίστοιχη συμφωνία τα ΕΛΠΕ έχουν μόνο με τη Σαουδική Αραβία ενώ τις υπόλοιπες ανάγκες καλύπτουν μέσω traders από Ιράκ, Ρωσία, Λιβύη, Καζακστάν, και Αίγυπτο.