Πάω στοίχημα ότι δυο σκέψεις περνάνε από το μυαλό σου αυτή τη στιγμή: 1. Ότι γράφω το κείμενο «κουμπωμένος» 2. Από πού κι ως πού διαμάντι η κάμπια;
Τα φαινόμενα απατούν, ωστόσο, κι όπως το κουκούλι του σιχαμερού εντόμου κρύβει την πεταλούδα, έτσι και το Multipla έχει πολλή ουσία κάτω από το αμφιλεγόμενο αμάξωμά του. Αρκεί να κάνεις την προσπάθεια να τη δεις.
Το (δεν) φαίνεσθαι
Θα αποφύγω το τετριμμένο «η ομορφιά είναι υποκειμενική», καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να πάσχεις από στραβισμό, πρεσβυωπία, να φοράς μάσκα οξυγονοκόλλησης και να είναι πίσσα σκοτάδι για να μην προσέξεις το προφανές. Μπορείς να κοσμήσεις το Multipla με διάφορα επίθετα: «εκκεντρικό», «αμφιλεγόμενο», «ιδιαίτερο», «πρωτότυπο», «αίσχιστο», «στραβοχυμένο», «κακομούτσουνο». Το «όμορφο» δεν υπάρχει στο κάδρο.
Το ωραίο (irony intended) είναι ότι το τελικό αποτέλεσμα δεν προέκυψε από λάθος. Οι σχεδιαστές του Centro Stile Fiat ήθελαν να αναβιώσουν το concept του πρώτου 600 Multipla των 50’s με ένα ανατρεπτικό σχήμα που θα τάραζε τα νερά της κατηγορίας στα τέλη των 90’s. Δεδομένου του ανταγωνισμού της εποχής (Opel Zafira, Renault Scenic και τα πολύ μεγαλύτερα Renault Espace, Ford Galaxy, Seat Alhambra και VW Sharan) θα μπορούσαν να το έχουν πετύχει και με αρκετά πιο συντηρητική προσέγγιση.
Βασιζόμενο στο «Αυτοκίνητο της Χρονιάς» για το 1996, το Multipla κατάφερνε να είναι κοντύτερο σε μήκος από το Fiat Bravo/Brava προσφέροντας υπερεπαρκείς χώρους για μια ολόκληρη οικογένεια και τις αποσκευές της. Βέβαια, ότι έχανε σε μήκος το κέρδιζε σε πλάτος και ύψος, έχοντας –σύμφωνα με τους Ιταλούς- την εικόνα μιας κάψουλας μετακίνησης. Σε αυτό βοηθούσαν και οι τεράστιες γυάλινες επιφάνειες, οι οποίες στην έκδοση με την διπλή ηλιοροφή άγγιζαν το 27% της συνολικής κατασκευής.
Η πέτρα του σχεδιαστικού σκανδάλου δεν ήταν άλλη από το εμπρός μέρος. Μέχρι το ύψος της μάσκας ουδέν το αξιοσημείωτο. Ένας άβαφος προφυλακτήρας (πόση νοσταλγία;) με τους προβολείς ομίχλης στη συνηθισμένη θέση και μια μετόπη με τα φώτα διασταυρώσεως (από τις εξετάσεις του ΚΟΚ είχες να το διαβάσεις) και τα φλας δίπλα τους. Από εκεί και πάνω ξεκινούσαν οι «ανατριχίλες».
Το καπό ήταν σχετικά επίπεδο για να διευκολύνει την ορατότητα, ενώ το παρμπρίζ άρχιζε από ένα υπερυψωμένο σημείο το οποίο φιλοξενούσε τα μικρά φώτα. Αυτό το απότομο «κόψιμο», σε συνδυασμό με την ευθεία του καπό και τη θέση των προβολέων θέσεως έδινε στο Multipla μια όψη που παρέπεμπε σε αλλήθωρη πάπια.
Πίσω το θέαμα ήταν εμφανώς πιο εύπεπτο, έχοντας μια τεράστια πέμπτη πόρτα και δυο μικρά φανάρια τραβηγμένα στις άκρες του αμαξώματος.
Και το αδικημένο «είναι»
Η πλειονότητα του αγοραστικού κοινού έμεινε στο προαναφερθέν δέντρο και έχασε ένα ξεχωριστό δάσος. Κάθε τι πάνω στο Multipla ήταν σχεδιασμένο με γνώμονα τη μέγιστη δυνατή χωροταξία και την ευμάρεια των επιβατών του.
Το εμπρός τμήμα α λα duckface χάριζε άπλετη ορατότητα, ενώ τα φώτα θέσεως ήταν τοποθετημένα στο συγκεκριμένο σημείο ώστε να βρίσκονται στο ύψος του ματιού των αντίθετα διερχόμενων οδηγών. Αυτό πρακτικά σήμαινε πως ο «απέναντι» σε έβλεπε δίχως να τον τυφλώνεις, αφού η μεσαία σκάλα έμενε για μετά το ηλιοβασίλεμα.
Οι «τζαμαρίες» πλημμύριζαν με φως το εσωτερικό, κάνοντας τους επιβάτες να νιώθουν σαν στο σπίτι τους. Κυριολεκτικά. Η γραμμή των πλαϊνών παραθύρων βρίσκεται κάτω από το ύψος του αγκώνα, σχεδόν στο «ζωνάρι», παραπέμποντας στο σχεδιασμό των παραθύρων των σπιτιών του ιταλικού Βορρά. Εκτός από τη συναισθηματική ζέση της οικίας, εξασφάλιζαν και πρακτικά ανύπαρκτες νεκρές γωνίες.
Φυσικά, όλο το «κλου» πίσω από τη δημιουργία του «ασχημόπαπου» ήταν η διαμόρφωση του εσωτερικού. Η πρωτοποριακή διάταξη των 6 πραγματικών θέσεων μέχρι και σήμερα δεν έχει βρει καλύτερη εκτέλεση (μόνο το Honda FRV πλησίασε), κάνοντας «πλάκα» στο τότε αντίπαλο δέος. Το Zafira με την 7θεσια διάταξη μπορούσε να αντιμιλήσει ελαφρώς, αν και η –κατάλληλη για παιδιά και ακροβάτες-τρίτη σειρά καθισμάτων μηδένιζε τον χώρο αποσκευών. Αντίθετα, το Multipla κάθιζε 6 ενήλικες και είχε «κάβα» 430 λίτρα στο πορτμπαγκάζ.
Εάν πάλι δεν είχες ανάγκη 6 θέσεις, μπορούσες να αναδιπλώσεις το μεσαίο κάθισμα και να έχεις ένα χορταστικό υποβραχιόνιο, συνοδευόμενο από δυο ποτηροθήκες. Οι χώροι για μικροαντικείμενα, επίσης, θύμιζαν puzzle που μπορούσε να λύσει μόνο η Lara Croft. Πάνω-κάτω ήταν 40. Στο ταμπλό, πίσω από το τιμόνι, κάτω από το τιμόνι, μέσα στο ντουλαπάκι του συνοδηγού, κάτω από τα καθίσματα, κάτω από τον χώρο αποσκευών, στα πλαϊνά του χώρου αποσκευών. Με λίγα λόγια αν ξέχναγες που είχες αφήσει τα γυαλιά ηλίου, το πιθανότερο ήταν να τα έβρισκε ο επόμενος ιδιοκτήτης.
Fun to drive «φόλα»
Όλη αυτή η «χωροπροσήλωση» είχε παρενέργειες. Πολύ ευχάριστες μάλιστα. Τα ξεχειλωμένα μετατρόχια έδιναν στιβαρό «πάτημα» στο Multipla, αντιπαρέρχοντας το ψηλό κέντρο βάρους και τη σχετικά μαλακή ρύθμιση της ανάρτησης.
Ο λεβιές που ξεφύτρωνε στο ταμπλό, εκτός του «αέρα» που άφηνε στο πάτωμα, ερχόταν «κουτί» στο χέρι του οδηγού έχοντας και σπορτίβικο κούμπωμα για κερασάκι.
Η πανοραμική θέση οδήγησης σου επέτρεπε να τοποθετείς το δύσμορφο μούτρο του Fiat με ακρίβεια εκατοστού, βοηθούμενος από το ανέλπιστα γρήγορο και ακριβές τιμόνι.
Φυσικά υπήρχαν και ζητήματα. Οι «κουφάλες» που είχε το πλαίσιο για τις πόρτες, παρέα με τη βιτρίνα που αυτές είχαν για παράθυρα, έκαναν το Multipla να τρίζει περισσότερο από ΚΤΕΛ κατά το πέρασμα μεγάλων ανωμαλιών. Τα φρένα ήταν δυνατά μεν, αλλά έσπευδαν να σου υπενθυμίσουν ότι οδηγείς MPV μέσω υπερθέρμανσης και μυρωδιάς, ενώ δεν έλειπαν και τα κλασικά προβληματάκια με το φινίρισμα και τη συναρμογή.
Βραβεία και «βραβεία»
Ο δημοσιογραφικός κόσμος υποδέχτηκε με ενθουσιασμό –πλην εμφάνισης- το πολυμορφικό Fiat. Οι Άγγλοι του Top Gear το είχαν ανακηρύξει «Αυτοκίνητο της χρονιάς», οι συμπατριώτες του στο Quattroruote «Οικογενειακό αυτοκίνητο της χρονιάς», ενώ άπαντες αναγνώρισαν τον καινοτόμο και άκρως αποτελεσματικό χαρακτήρα του.
Στην αντίπερα όχθη, κάθε λίστα με τετράτροχες ασχήμιες θεωρείται άκυρη αν δεν του χαρίζει μια θέση στο βάθρο. Αναρίθμητες πρωτιές σε κατηγορίες ασχήμιας και αποτυχημένου σχεδιασμού έχουν αναγάγει το Multipla σε Μαραντόνα της κακογουστιάς, σε ένα GOAT παρουσιαστικού τρόμου, έναν τετράτροχο Έλβις που τραγουδά τη μελωδία της αηδίας.
Προσωπικά προτιμώ χίλιες φορές ένα άσχημο αυτοκίνητο, από μια αδιάφορη φωτοτυπία. Αυτό ακριβώς δηλαδή που ήταν το facelift του 2004 -μια προσαρμογή της βαρετής φάτσας του Idea- και το σύνολο των ανταγωνιστών. Αν θα το αγόραζα; Δίχως δεύτερη σκέψη, ειδικά συγκρινόμενο με το Zafira το οποίο ήθελε τουλάχιστον 1800αρι μοτέρ για να πάει βήμα. Για εμφάνιση και οδική συμπεριφορά λήγει εδώ η κουβέντα.
Το Multipla φέρνει στο μυαλό τους ήρωες που έχουν παραμορφωθεί για να κάνουν τον κόσμο καλύτερο. Υπομένουν την χλεύη των ανθρώπων, αλλά όλοι ξέρουμε πως χωρίς αυτούς η καθημερινότητα θα ήταν διαφορετική προς το χειρότερο. Όπου «χειρότερο» βάλε ανούσια και άγευστη. Στο κάτω-κάτω, απολαμβάνεις τις ταινίες της αξέχαστης Γεωργίας Βασιλειάδου. Έτσι δεν είναι;