Το Ίδρυμα VINCI Autoroutes δημοσιεύει τα αποτελέσματα του 16ου Βαρόμετρου για την υπεύθυνη οδήγηση. Αυτή η ετήσια έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε από την Ipsos BVA σε δείγμα 12.100 ατόμων σε 11 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ 11 Φεβρουαρίου και 17 Μαρτίου 2026, καταγράφει τη συμπεριφορά και την εικόνα των Ευρωπαίων στο τιμόνι.
Καθιστά δυνατή την παρακολούθηση της εξέλιξης της επικίνδυνης συμπεριφοράς και των καλών πρακτικών που θα βοηθήσουν ιδίως στην καλύτερη καθοδήγηση των μηνυμάτων πρόληψης. Παρά τη μείωση κατά 3% το 2024, ο αριθμός των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη παραμένει σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα, με σχεδόν 19.800 θανάτους. Αυτή η μέτρια εξέλιξη υπογραμμίζει τον ανεπαρκή ρυθμό βελτίωσης για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων και επιβεβαιώνει τη διατήρηση υψηλού ποσοστού ατυχημάτων.
- Επίμονες επικίνδυνες συμπεριφορές που επιβεβαιώνουν την υποεκτίμηση των κινδύνων: Το 83% των οδηγών παραδέχεται ότι υπερβαίνει το καθορισμένο όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα/ώρες. Το 30% λέει ότι μερικές φορές oδηγεί όταν αισθάνεται μεγάλη κούραση.
- Η υπερσυνδεσιμότητα επηρεάζει την προσοχή των οδηγών, εις βάρος της ασφάλειας: Το 65% μιλάει στο τηλέφωνο ενώ οδηγεί και το 30% χρησιμοποιεί εφαρμογές για να αναφέρει ένα συμβάν σε άλλους.
- Η αυταρέσκεια των οδηγών – “Το πρόβλημα είναι οι άλλοι”: Το 64% περιγράφει αρνητικά τη συμπεριφορά των άλλων οδηγών, ενώ το 97% κρίνει θετικά τη δική του οδήγηση.
- Οι νέοι οδηγοί ηλικίας 16 έως 24 ετών υπερεκπροσωπούνται σημαντικά σε επικίνδυνες συμπεριφορές: Το 39% στέλνει και/ή διαβάζει μηνύματα (έναντι του 24% των οδηγών γενικά) ή email και το 4% εξ αυτών οδηγούν υπό την επήρεια ναρκωτικών -κοκαΐνη, έκσταση κ.λπ.- ( έναντι του 2% των οδηγών γενικά). Αυτά τα στοιχεία πρέπει να συγκριθούν με το υψηλό ποσοστό θνησιμότητας των ατόμων ηλικίας 18-24 ετών στους δρόμους, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 12% των θανάτων, ενώ αποτελούν μόλις το 7% του πληθυσμού.
Οργή στους δρόμους
Ο φόβος των άλλων οδηγών παραμένει πολύ υψηλός παρά τη μικρή βελτίωση στη συμπεριφορά τους.
Ενώ η πλειοψηφία των Ευρωπαίων οδηγών θεωρούν τον εαυτό τους, χρόνο με τον χρόνο, υποδειγματικούς στο τιμόνι, ταυτόχρονα αποδεικνύονται από τους πρώτους που επικρίνουν τη συμπεριφορά των άλλων, αποκαλύπτοντας μια επίμονη δυσκολία να αναθεωρήσουν τη στάση τους. Έτσι, το 97% των Ευρωπαίων αναφέρει τουλάχιστον ένα θετικό επίθετο για να περιγράψει τη στάση του στον δρόμο (97% των Ελλήνων οδηγών).
Η συντριπτική πλειοψηφία (73%) θεωρεί ότι οδηγεί προσεκτικά (77% των Ελλήνων οδηγών) και σχεδόν 1 στους 4 (24%) δηλώνει ότι έχει ευγενική συμπεριφορά πίσω από το τιμόνι (20% των Ελλήνων οδηγών). Σχεδόν ποτέ (2%) δεν θεωρούν τον εαυτό τους επιθετικό (3% των Ελλήνων οδηγών) ή ανεύθυνο 1% (0,5% των Ελλήνων οδηγών).
Οι κακοί οδηγοί εξακολουθούν να είναι και πάντα οι άλλοι άνθρωποι: σχεδόν 2 στους 3 οδηγούς (64%, 80% των Ελλήνων οδηγών) αναφέρουν τουλάχιστον ένα αρνητικό επίθετο για να περιγράψουν τη συμπεριφορά των άλλων, τους οποίους θεωρούν επιθετικούς (17%, 23% των Ελλήνων οδηγών) ή ανεύθυνους (47%, 57% των Ελλήνων οδηγών).
Το 82% των οδηγών ή περισσότεροι από 8 στους 10 δηλώνει ότι φοβάται την επιθετικότητα των άλλων πίσω από το τιμόνι, ένα επίπεδο που παραμένει πολύ υψηλό όλα αυτά τα χρόνια (89% των Ελλήνων οδηγών).
Ενώ οι Ευρωπαίοι εκφράζουν υψηλή εμπιστοσύνη στην οδήγησή τους, η επιθετική οδηγική συμπεριφορά παραμένει σε ανησυχητικό επίπεδο:
- Το 82% των Ευρωπαίων οδηγών δηλώνει ότι φοβάται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων οδηγών (89% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 49% παραδέχεται ότι βρίζει άλλους οδηγούς (55% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 45% κορνάρει άσκοπα στους οδηγούς που το ενοχλούν (52% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 28% σκόπιμα «κολλάει» στο όχημα ενός οδηγού που το εκνευρίζει (45% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 17% κατεβαίνει από το όχημά του για να διαπληκτιστεί με έναν άλλον οδηγό (22% των Ελλήνων οδηγών).
Σεβασμός στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας
Μια συμβιβαστική στάση απέναντι στους κανόνες, ασυμβίβαστη με την ασφάλεια όλων
Η μεγάλη πλειοψηφία των Ευρωπαίων οδηγών δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, υποτιμώντας τις συνέπειες για τους ίδιους ή για τους άλλους.
Ενδεικτικά:
Το 83% αναφέρει ότι υπερβαίνει το καθορισμένο όριο ταχύτητας κατά λίγα χιλιόμετρα/ώρα (76% των Ελλήνων οδηγών).
Μεταξύ αυτών:
- το 33% το κάνει αυτό επειδή το τρέχον όριο φαίνεται ακατάλληλο ή πολύ χαμηλό σε ορισμένα σημεία (43%).
- το 16% επειδή αισθάνονται ασφαλείς και πιστεύουν ότι ξέρουν πώς να ελέγχουν το όχημά τους (18%).
- Το 55% δεν σέβεται τις αποστάσεις ασφαλείας (-1, 52%).
Επιπλέον
- Το 46% ξεχνάει να ανάψει το φλας όταν προσπερνά ή αλλάζει κατεύθυνση (42%).
- Το 55% δεν σέβεται τις αποστάσεις ασφαλείας (52% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 50% οδηγεί στη μεσαία λωρίδα του αυτοκινητόδρομου ενώ η δεξιά λωρίδα είναι ελεύθερη (61% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 33% κάνει προσπέραση από δεξιά στον αυτοκινητόδρομο (35% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 17% των οδηγών ή σχεδόν 2 στους 10 (37% των Ελλήνων οδηγών) δηλώνει ότι μερικές φορές δεν δένει τη ζώνη ασφαλείας. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 28% μεταξύ των ανδρών κάτω των 35 ετών (38% των Ελλήνων οδηγών).
Οδήγηση με απόσπαση προσοχής
Μια ανησυχητική αύξηση στη χρήση συσκευών που μειώνει την προσοχή των οδηγών
Το 73% των Ευρωπαίων οδηγών δηλώνει ότι οδηγεί προσεκτικά (77% των Ελλήνων οδηγών). Ωστόσο, το 76% αυτών (έναντι του 77% των οδηγών γενικά, 76%, έναντι του 76% των Ελλήνων οδηγών γενικά) χρησιμοποιεί smartphone ή προγραμματίζει το GPS κατά την οδήγηση και το 42% πραγματοποιεί τακτικά τηλεφωνικές κλήσεις κατά την οδήγηση (έναντι του 42% των οδηγών γενικά 65%, έναντι του 66% των Ελλήνων οδηγών γενικά).
Το 78% των οδηγών παραδέχεται ότι μερικές φορές απομακρύνει το βλέμμα από τον δρόμο για περισσότερο από 2 δευτερόλεπτα (70% των Ελλήνων οδηγών). Η έλλειψη προσοχής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη χρήση των smartphone κατά την οδήγηση σε όλες τις λειτουργίες τους – τηλεφωνικές συνομιλίες, μηνύματα, email, εφαρμογή GPS κ.λπ. – η οποία αυξάνεται συνεχώς και αποκαλύπτει μια γενεαλογική εξέλιξη στη χρήση που επηρεάζει ιδιαίτερα τους νέους οδηγούς:
- Το 77% των Ευρωπαίων χρησιμοποιεί το smartphone ή προγραμματίζει το GPS κατά την οδήγηση (76% των Ελλήνων οδηγών) έναντι του 88% των οδηγών ηλικίας 16-24 ετών (82% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 78% δηλώνει ότι μερικές φορές στρέφει το βλέμμα του εκτός του δρόμου για περισσότερα από 2 δευτερόλεπτα όταν οδηγεί (70% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 51% ρυθμίζει το GPS ενώ οδηγεί (46% των Ελλήνων οδηγών) έναντι του 65% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών (68% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 24% στέλνει και/ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email (25% των Ελλήνων οδηγών) έναντι του 39% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών (46% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 30% αναφέρει συμβάντα σε άλλους οδηγούς μέσω μιας εφαρμογής (31% των Ελλήνων οδηγών) έναντι του 43% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών (50% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 8% παρακολουθεί ταινίες ή βίντεο σε smartphone ή tablet (12% των Ελλήνων οδηγών) έναντι του 17% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών (27% των Ελλήνων οδηγών).
Οι οδηγοί χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο το Bluetooth για τηλεφωνικές κλήσεις (58%, 52% των Ελλήνων οδηγών), αν και ανεκτή, αυτή η πρακτική αποσπά την προσοχή εξίσου με τους άλλους τρόπους συνομιλίας. Οι πρακτικές που απαγορεύονται από τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας εξακολουθούν να παρατηρούνται:
- Το 65% αναφέρει ότι χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του κατά την οδήγηση (66% των Ελλήνων οδηγών) έναντι του 78% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών (77% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 21% των οδηγών εξακολουθεί να τηλεφωνεί κρατώντας το smartphone στο χέρι, δηλαδή χωρίς συσκευή hands-free (31% των Ελλήνων οδηγών) ή με ακουστικά, headset ή ακουστικά-ψείρες (27%, 39% των Ελλήνων οδηγών).
Νωθρότητα και κόπωση κατά την οδήγηση
Επικίνδυνες συμπεριφορές με συχνά υποτιμημένες συνέπειες
Η υπνηλία στο τιμόνι αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τους οδηγούς, ο οποίος συνδέεται στενά με τις συνήθειες ύπνου των οδηγών. Η συσσωρευμένη έλλειψη ύπνου οδηγεί σε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, η οποία επηρεάζει άμεσα την εγρήγορση, την ικανότητα συγκέντρωσης και, τελικά, την ασφάλεια κατά την οδήγηση.
Το 30% των Ευρωπαίων οδηγών δηλώνει ότι οδηγεί ενώ αισθάνεται πολύ κουρασμένος (41% των Ελλήνων οδηγών). Μεταξύ αυτών:
- Το 77% παραδέχεται ότι μερικές φορές δίνει λιγότερη προσοχή στην οδήγηση και ότι το μυαλό του περιπλανιέται έναντι του 53% των οδηγών γενικά (83% έναντι 60% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 39% έχει την εντύπωση ότι έχει αποκοιμηθεί ελάχιστα στο τιμόνι έναντι του 24% των οδηγών γενικά (43% έναντι 28% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 38% δεν σταματά ποτέ κατά τη διάρκεια του ταξιδιού για να κοιμηθεί έναντι του 36% των οδηγών γενικά (41% έναντι 39% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 26% έχει ήδη παραβιάσει τη λωρίδα έκτακτης ανάγκης ή την άκρη της εθνικής οδού λόγω μιας στιγμής απροσεξίας ή ύπνου έναντι του 17% των οδηγών γενικά (21% έναντι του 15%).
Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την οδήγηση υπό κόπωση παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένοι, παρόλο που επηρεάζουν σημαντικά την εγρήγορση και τον χρόνο αντίδρασης των οδηγών. Έτσι, από το 30% των οδηγών που αναφέρουν ότι κάθονται πίσω από το τιμόνι όταν αισθάνονται μεγάλη κούραση, μόνο το 25% θεωρεί ότι πρόκειται για μια επικίνδυνη κατάσταση έναντι του 49% των οδηγών γενικά (24% έναντι του 41% των Ελλήνων οδηγών).
Το 42% των οδηγών ή σχεδόν 1 στους 2 οδηγεί για περισσότερες από 2 ώρες πριν κάνει ένα διάλειμμα κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου ταξιδιού (48%). Ο μέσος χρόνος οδήγησης πριν από στάση αγγίζει έτσι τις 3 ώρες και 8 λεπτά (03:10 στους Έλληνες οδηγούς), μια διάρκεια πολύ μεγαλύτερη από τις 2 ώρες που συνιστούν οι ειδικοί ύπνου.
Το 64% των οδηγών σταματά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού για έναν σύντομο ύπνο (61% των Ελλήνων οδηγών) είναι η πιο αποτελεσματική πρακτική για να αποτραπεί ο κίνδυνος ο οδηγός να αποκοιμηθεί στο τιμόνι.
Σημειώστε ότι το 72% των οδηγών ηλεκτρικών αυτοκινήτων κοιμούνται λίγο κατά τη διάρκεια μεγάλων ταξιδιών, 8 μονάδες περισσότερο από τους οδηγούς αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης (64% των Ελλήνων οδηγών). Ο χρόνος διακοπής λειτουργίας που απαιτείται για την επαναφόρτιση προσφέρει στους οδηγούς την ευκαιρία για διαλείμματα, ενθαρρύνοντας έτσι την πρακτική του μεσημεριανού ύπνου.
Αλκοόλ, ναρκωτικά και φάρμακα
Μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση μεταξύ των νεαρών οδηγών
Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, ναρκωτικών ή φαρμάκων αποτελεί πλέον μία από τις κύριες αιτίες των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων στην Ευρώπη. Οι εν λόγω ουσίες επηρεάζουν αρνητικά τις βασικές ικανότητες οδήγησης – χρόνος αντίδρασης, εγρήγορση, όραση, συντονισμός και προσοχή – αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.
- Το 5% των οδηγών (10% των Ελλήνων οδηγών) έχει ήδη οδηγήσει σε κατάσταση μέθης, δηλαδή ενώ έχει καταναλώσει αλκοόλ πάνω από το επιτρεπόμενο όριο και αισθάνεται τις επιπτώσεις του αλκοόλ στη φυσική του κατάσταση ή την αντίληψή του. Μεταξύ αυτών, μόνο το 44% θεωρεί πραγματικά πολύ επικίνδυνο να οδηγεί κανείς υπό την επήρεια αλκοόλ έναντι του 84% των οδηγών γενικά (43% έναντι του 76% των Ελλήνων οδηγών)
- Το 7% οδηγεί υπό την επήρεια φαρμάκων που ενδέχεται να αλλοιώνουν την εγρήγορσή του (9% των Ελλήνων οδηγών) και το 11% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών (8% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 2% οδηγεί αφού καπνίσει κάνναβη (3% των Ελλήνων οδηγών) και το 6% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών (9% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 2% οδηγεί υπό την επήρεια ναρκωτικών -κοκαΐνη, έκσταση κ.λπ. – (4% των Ελλήνων οδηγών) και το 4% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών (3% των Ελλήνων οδηγών).
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι κίνδυνοι του υποξειδίου του αζώτου, αν και πρόκειται για μια αναδυόμενη πρακτική, έχουν ήδη αναγνωριστεί από τους Ευρωπαίους:
- Το 72% των Ευρωπαίων θεωρεί πολύ επικίνδυνο να οδηγούν μετά την κατανάλωση υποξειδίου του αζώτου (56% των Ελλήνων οδηγών).
Οι νέοι Ευρωπαίοι οδηγοί ηλικίας 16 έως 24 ετών εξακολουθούν να υπερεκπροσωπούνται σημαντικά σε επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές:
- Το 88% χρησιμοποιεί το smartphone ή προγραμματίζει το GPS κατά την οδήγηση (82% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 24 ετών).
- Το 39% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email ενώ οδηγεί (46% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 24 ετών).
- Το 40% οδηγεί ενώ αισθάνεται μεγάλη κούραση (49% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 24 ετών).
- Το 22% οδηγεί χωρίς να δένει τη ζώνη ασφαλείας του (48% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 24 ετών).
- Το 7% παραδέχεται ότι μερικές φορές οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ (16% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 24 ετών),
- Το 4% οδηγεί μετά από χρήση ναρκωτικών κοκαΐνης, έκστασης κ.λπ. (3% των Ελλήνων ηλικίας 16 έως 24 ετών).
Ασφάλεια των εργαζομένων
H έλλειψη επαγρύπνησης εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία
Η ασφάλεια των χρηστών των οδών και των αυτοκινητοδρόμων αποτελεί μείζον θέμα για τους διαχειριστές των δικτύων αυτών, οι οποίοι διοργανώνουν τακτικά εκστρατείες ευαισθητοποίησης των οδηγών.
- Το 75% των οδηγών δεν εφαρμόζει συστηματικά τα προληπτικά μέτρα που είναι απαραίτητα για την ασφάλεια των αστυνομικών όταν πλησιάζει σε μια ζώνη επέμβασης (επιβράδυνση και μετακίνηση όσο το δυνατόν πιο μακριά), (79% των Ελλήνων οδηγών).
- Το 53% ξεχνά να επιβραδύνει όταν πλησιάζει σε μια ζώνη εργασίας (45% των Ελλήνων οδηγών).
Στη Γαλλία, έως το 2025, χτυπήθηκαν 143 οχήματα άμεσης επέμβασης, κατά μέσο όρο σχεδόν 3 ανά εβδομάδας, στο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων με διόδια. Από τις αρχές του 2026, στο δίκτυο VINCI Autoroutes, έχουν ήδη χτυπηθεί 16 βαν ή σχεδόν 1 ανά εβδομάδα.