Το Ιράν είναι η τρίτη πετρελαιοπαραγωγός χώρα του ΟΠΕΚ και 5η παγκοσμίως στην εξόρυξη αργού πετρελαίου με πάνω από 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ως το 2025 λοιπόν εικάζεται πως κατ’αυτό το ποσό θα μειωθεί η ζήτηση του μαύρου χρυσού, εξαιτίας της διείσδυσης των ηλεκτρικών οχημάτων. Η εκτίμηση αυτή έγινε από αναλυτές της Barclays, οι οποίοι εν συνέχεια του συλλογισμού τους εκτίμησαν πως ως το 2040 αν το ένα τρίτο των οχημάτων είναι ηλεκτρικά, τότε και η παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας (περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως) θα μας είναι περιττή. Ναι μεν οι εταιρείες τρέχουν να πιάσουν θέση για το ηλεκτρικό μέλλον αλλά το πρόβλημα είναι αρκετά περίπλοκο και προσωπικά οι υπολογισμοί της Barclays μου φαίνονται κάπως αισιόδοξοι για να μην πω μπακάλικοι.
Ας πούμε πως αρχικά έχουμε τον νομοθέτη που κάνει όλο και πιο δύσκολη την επιλογή θερμικού οχήματος, είτε ανεβάζοντας την φορολογία στα καύσιμα, είτε θέτοντας υπερβολικές νόρμες εκπομπών ρύπων, είτε απλά απαγορεύοντας την κίνηση σε οχήματα με μηχανές εσωτερικής καύσης (υποθέτω και εξωτερικής). Έπειτα οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν θέλουν να ξοδέψουν τεράστια κονδύλια για την εξέλιξη κινητήρων με χαμηλότερες εκπομπές ρύπων, όταν μπορούν απλά να βάλουν έναν ηλεκτροκινητήρα και να ξεμπερδεύουν και μάλιστα φτηνά. Είναι και το hype που έχει δημιουργηθεί (ή θέλουν να δημιουργηθεί) που τις σπρώχνει προς τα ηλεκτρικά φοβούμενες μήπως αργήσουν και χάσουν μερίδιο της αγοράς, που διεκδικούν οι νέοι παίκτες όπως η Tesla.
Όμως από την άλλη η μείωση στην ζήτηση του πετρελαίου ρίχνει τις τιμές, κάνοντας τα αυτοκίνητα με ΜΕΚ, αρκετά ελκυστικά. Τα ηλεκτρικά έχουν πανάκριβες μπαταρίες με πεπερασμένη διάρκεια ζωής και ενδέχεται να μην μειωθούν οι τιμές καθώς οι μπαταρίες αυτές απαιτούν σπάνια ορυκτά για να κατασκευαστούν. Η αύξηση στην ζήτηση κάτι ήδη σπάνιου εκτοξεύει την τιμή του όπως έχει γίνει με λίθιο, οπότε το θέμα των μπαταριών είναι μια διελκυστίνδα που από την μια πλευρά έχει την τεχνολογική πρόοδο και από την άλλη την ανάγκη για φυσικούς πόρους. Για την ώρα κανένα ηλεκτρικό όχημα δεν είναι οικονομικά βιώσιμο, να θυμίσω πως η Tesla κλείνει κάθε χρονιά με παθητικό, αλλά όλοι ποντάρουν στο να αποκτήσουν μερίδιο στην αγορά για όταν αυτή θα γίνει κερδοφόρα.
Οπότε τα ηλεκτρικά βασίζονται πιο πολύ στην πεποίθηση πως είναι το μέλλον παρά στα δεδομένα του παρόντος. Ναι βέβαια αν επενδυθούν δισεκατομμύρια και υπάρξει και το αντίστοιχο θάψιμο στους ΜΕΚ από τους νομοθέτες αυτή η πεποίθηση ίσως γίνει πραγματικότητα, αλλά δεν θα μπορούμε να λέμε πως ήταν η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων. Τέλος τα αυτοκίνητα εκπέμπουν περίπου το 15% των αερίων του θερμοκηπίου και αν γίνουν ηλεκτρικά τότε αυτό το 15% δεν θα μηδενιστεί αλλά θα μεταφερθεί στην βιομηχανία και τον ηλεκτροπαραγωγό κλάδο που ακόμη και σήμερα χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα κατά κύριο λόγο, κατά δεύτερο πυρηνική ενέργεια και τέλος ανανεώσιμες πηγές, κυρίως από υδροελεκτρικά φράγματα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια και έχουν χρηματοδοτηθεί αδρά, ελάχιστα έχουν προσφέρει.