Στην αποδέσμευση 2 εκατ. βαρελιών καυσίμων (βενζίνης, ντίζελ κίνησης και μαζούτ), από τα στρατηγικά της αποθέματα προχωρά η Ελλάδα, στο πλαίσιο της παρέμβασης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών. Τα 2 εκατ. βαρέλια αντιστοιχούν περίπου στο 8% των διαθέσιμων στρατηγικών αποθεμάτων 90 ημερών (περί τα 25 εκατ. βαρέλια).
Πρόκειται για ιστορικό ορόσημο για τη χώρα μας, αφού είναι η πρώτη φορά που καλείται να διαθέσει στην αγορά στρατηγικά αποθέματα, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να περιγράφει τη κατάσταση “ως την πιο σοβαρή από εκείνες του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί”.
Η απόφαση δεν συνδέεται με ελλείψεις της εγχώριας αγοράς. Όπως τονίζουν τα δύο διυλιστήρια της χώρας, είναι εξαγωγικά σε ποσοστό άνω του 50%. Οι εκπρόσωποι των διυλιστηρίων διαβεβαίωσαν ότι είναι διασφαλισμένα τα προβλεπόμενα αποθέματα των 90 ημερών, επιπλέον αποθέματα 10 ημερών (μη αντλήσιμα που εάν χρειαστεί μπορούν να ανακτηθούν με κατάλληλους χειρισμούς) αλλά και φορτία που καλύπτουν πλήρως τον εφοδιασμό της αγοράς για διάστημα δύο μηνών.
Η αποδέσμευση θα γίνει σταδιακά σε διάστημα τριών μηνών και επιμερίζεται κατά το 1/3 του συνόλου για κάθε τύπο καυσίμου. Με την ολοκλήρωση της αποδέσμευσης θα πρέπει βάσει του Κανονισμού του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να αρχίσει η αναπλήρωση των αποθεμάτων επίσης σταδιακά σε διάστημα τριών μηνών.
Οι ποσότητες που θα αποδεσμεύσει η Ελλάδα είναι πολύ μικρές σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αφού είναι συνάρτηση των καταναλώσεων κάθε χώρας. Η Ε.Ε. καταναλώνει περίπου 10,5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, δηλαδή περίπου το 10% της παγκόσμιας ζήτησης, με κύριους καταναλωτές τη Γερμανία (2,3 εκατ. βαρέλια), τη Γαλλία (1,6 εκατ. βαρέλια) και την Ιταλία (1,3 εκατ. βαρέλια).
Τα συνολικά διαθέσιμα αποθέματα έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε. ανέρχονται σε 100 εκατ. βαρέλια συνήθως μείγματος αργού, ντίζελ και βενζίνης.
20 από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. συνέβαλαν στη συντονισμένη απελευθέρωση πετρελαίου του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας συνολικά 91,7 εκατ. βαρελιών, δηλαδή περίπου το 20% των 400 εκατ. βαρελιών που απελευθερώθηκαν στις 11 Μαρτίου. Η Γερμανία απελευθέρωσε 19,5 εκατ. βαρέλια, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (14,6), την Ισπανία (11,6) και την Ιταλία (10), με τους αναλυτές ενέργειας να εκτιμούν ότι τα αποθέματα που έχουν απελευθερωθεί και βρίσκονται σε χρήση μπορούν να διαρκέσουν περίπου 5 μήνες.
Η κρίση “χτυπά” διαφορετικά την κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε. ανάλογα με το ενεργειακό της προφίλ. Στην Ιταλία εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα τροφοδοσίας σε αεροπορικά καύσιμα. Περιορισμοί στα διαθέσιμα καύσιμα εφαρμόστηκαν σε επτά αεροδρόμια της χώρας και συγκεκριμένα του Μιλάνου, της Μπολόνια, της Βενετίας, του Τρεβίζο, του Μπρίντιζι, της Πεσκάρα και του Ρηγίου της Καλαβρίας.
Στη Γαλλία, η υφυπουργός Ενέργειας Maud Bregeon ανακοίνωσε χθες ότι περίπου το 18% των πρατηρίων καυσίμων της χώρας έχουν προσωρινά ξεμείνει από τουλάχιστον έναν τύπο καυσίμου μετά το Σαββατοκύριακο του Πάσχα. Ο ίδιος συνέδεσε τις ελλείψεις με την αυξημένη προσέλευση σε πρατήρια κυρίως της Totalenergies, που έχει θέσει ανώτατο όριο στις τιμές καυσίμων. Τα εκτός δικτύου Totalenergies πρατήρια, με εξάντληση αποθεμάτων, είπε, είναι μόλις περίπου 4%.
Σοβαρές ελλείψεις παρατηρούνται και στη Σλοβενία, η οποία έχει εφαρμόσει ήδη δελτίο καυσίμων, ενώ ελλείψεις έκαναν την εμφάνισή τους και σε πρατήρια της Κροατίας.
Η Ελλάδα αν και εξαγωγική σε καύσιμα, θα υποχρεωθεί να εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα σε περίπτωση που αποφασιστούν ενιαία από την Ε.Ε. ως υποχρεωτικά, όπως έπραξε αντίστοιχα στην κρίση του 2022 για το φυσικό αέριο, χωρίς η ίδια να αντιμετωπίζει προβλήματα επάρκειας.
[Photo credit: depositphotos.com]