O τετρακύλινδρος κινητήρας είναι η νόρμα του μηχανοστασίου. Το ξέρουμε, μπορεί να μην μας πολυαρέσει, σίγουρα το γρέντζο ενός βαυαρικού straight six, η μελωδία ενός Ιταλιάνου V6 και η βροντή ενός V8 made in the US of A να γεμίζουν ευτυχία το αυτί, όμως τα straight four μοτέρ αποτελούν τον -εμπορικό- βασιλιά της αυτοκίνησης. Βασικά, πολλά από αυτά έχουν να μας πουν τις ιστορίες τους. Τόσο από τα παλιά, όσο και σήμερα.

Ωστόσο, θα μπορούσε να υπάρξει μια “πράσινη γραμμή” μεταξύ των μηχανικών διατάξεων και να είμαστε όλοι ευτυχισμένοι. Ένας συνδυασμός αριθμού και διαρρύθμισης των κυλίνδρων. Κάτι σαν τον V4, δηλαδή

Πολλά υποσχόμενο σχήμα, ξεκίνησε την καριέρα του από τον Emile Mors πολύ πίσω στα 1897. Ο Γάλλος κατασκεύασε έναν 10-λιτρο V4 και 5 χρόνια μετά, τον τοποθέτησε στο Mors Machine και κατέκτησε την νίκη στον αγώνα Παρίσι-Βερολίνο. Η απόδοση ήταν στα 60 άλογα μεν, αλλά για αρχές 20ου αιώνα μιλάμε.

Η Lancia ήταν από τις εταιρίες που επένδυσαν πάνω του για σχεδόν 5 δεκαετίες, παρουσιάζοντας από το 1920 μέχρι τα μέσα των 60’s μοντέλα όπως οι Lambda, Augusta, Artena, Aprilia και φυσικά τη Fulvia, που κοσμεί την κεντρική φωτογραφία. Όπως και με την περίπτωση του Wankel όμως, τα μειονεκτήματα πήραν τον αγώνα από τα υπέρ με τεχνικό νοκ-άουτ.

Όπως όλοι οι V, έτσι και ο τετρακύλινδρος χαρακτηρίζεται από συμπαγείς διαστάσεις, μικρό μήκος (άρα και στροφαλοφόρο) και ισορροπημένη διαχείριση των κραδασμών. Ο ήχος είναι μια πολύ ευχάριστη παρενέργεια. Σε αντίθεση με τους εξακύλινδρους και οκτακύλινδρους, ωστόσο, τα οφέλη εξουδετερώνονται εύκολα. Οι V6 και V8 (V10 και V12 είναι “αλλού”) πρακτικά δεν φοβήθηκαν ποτέ την εν σειρά ή την επίπεδη διάταξη. Kαθείς βρήκε τον δρόμο του, έχοντας εταιρίες να εξελίσσουν και τις δυο μορφές αναλόγως μοντέλου και αναγκών (πχ Nissan με τον straight six RB26DETT για το Skyline και τον 3λιτρο V6 για το Maxima). Η BMW ανέλαβε τον straight six, η Porsche τον boxer, η Mercedes λίγο απ’όλα (πλην επίπεδου), η Alfa Romeo “γέννησε” τον Busso με ολίγη από boxer και οι Ιάπωνες “λύσσαξαν” με μεταβλητούς χρονισμούς και βυθίσματα στις κεφαλές των straight four.

Η “τετράδα” σε σχήμα μισού ρόμβου, αντίθετα, δέχτηκε πλήγματα από παντού: compact αλλά χωρίς να κάνει την διαφορά που υπάρχει στους περισσότερους κυλίνδρους, λίγο καλύτερη απόδοση αλλά πολύ πιο ακριβός από τον εν σειρά (βλέπε κεφαλή, πολλαπλή εισαγωγής-εξαγωγής εις διπλούν), παρόμοια φιλοσοφία αλλά με υψηλότερο κέντρο βάρους από τον boxer. Ευκόλως εννοούμενο πως ο V4 δεν βρήκε ποτέ την θέση του -αν υπήρξε- στον χώρο του αυτοκινήτου. Σε αυτόν της μοτοσυκλέτας, ωστόσο, “κάνει πάρτι” σε μηχανές όπως οι Aprilia RSV4, Honda Interceptor, Suzuki GSV-R και Yamaha V-Max.

A, κάτι έχει καταφέρει και στα MotoGP ανάμεσα στα πόδια -μεταξύ άλλων- του Valentino Rossi (Honda RC211V), Νicky Hayden (Ηonda RC212V) και Casey Stoner (Ducati Desmosedici, η οποία έπιανε σταθερά 365-370 στην ευθεία του Mugello).

Μην παρασυρόμεθα, αυτοκίνητο είδες και μπήκες, αυτοκίνητα θα λάβεις. Ιδού 4 μοντέλα που έκαναν την τιμή στον V4 ;και τον καλοδέχτηκαν κάτω από το καπό τους.

1Ford Taunus

Πινακίδα με νόημα…Στα δικά μας, αν είσαι 40αρης και πάνω πρόλαβες το Taunus να αποτελεί την οικογενειακή μπερλίνα της Ford μέχρι τα μέσα των 80’s. Συνήθως έφερε “κανονικά”2,0-λιτρα τετρακύλινδρα μοτέρ, όμως πολύ παλιά -το 1962, για να είμαστε ακριβείς- φόρεσε έναν V4 με κυβισμό που κυμαινόταν από 1,2 μέχρι 1,7 λίτρα. Η απόδοση ξεκινούσε από τους 44 κι έφτανε μέχρι τους 74 ίππους.

Τα συγκεκριμένα σύνολα έδιναν κίνηση και στα Ford Transit της εποχής.

2Lancia Fulvia

H πιο ξακουστή πρέσβειρα του V4. Ο στενός κινητήρας (45 μοίρες περιεχόμενη γωνία) της Fulvia επέτρεπε την χρήση μιας μόνο κεφαλής, κατά συνέπεια και ενός σετ πολλαπών εισαγωγής-εξαγωγής διαγράφοντας το μεγαλύτερο μείον της εν λόγω διάταξης. Από 1.200 κυβικά στην HF, η Fulvia απέδιδε κοντά στα 15 άλογα παραπάνω (88 συγκεκριμένα) από όσα το Taunus των 1.700. Τελείως διαφορετικά τα δυο αυτοκίνητα, αλλά αντιλαμβάνεσαι τη δυναμική του ιταλικού κινητήρα.

Ακόμα περισσότερο την αντιλήφθηκε ο κόσμος των ράλι, καθώς σηματοδότησε την επιστροφή της Lancia στα μηχανοκίνητα δρώμενα από το 1955 και την συμμετοχή της στο πρωτάθλημα της Formula 1. Η Fulvia HF με τον 1.600αρη των 130 ίππων αποτέλεσε την βάση, αποδίδοντας σε αγωνιστική μορφή κοντά στους 180. Πήρε τον τίτλο στις εγχώριες διοργανώσεις 9 φορές σε 10 χρόνια (1965-1973, με εξαίρεση το 1970), χάρισε στην ιταλική εταιρία την πρώτη της νίκη στους αγώνες ράλι στα χέρια του Sandro Munari (Μόντε Κάρλο, 1972. 10 λεπτά και 11 δεύτερα στο “κεφάλι” του Gerald Larousse και της Porsche 911 S) και έθεσε τα θεμέλια της αυτοκρατορίας των Stratos και Delta Integrale. Κι ας ήταν μπροστοκίνητη

3Saab Sonett V4

Δανειζόμενο τον 1.500αρη του Ford Taunus, το πρωτοποριακό Sonett απέκτησε άλλο ένα ιδίωμα. Πέρα από το roll bar, τις ζώνες ασφαλείας 3 σημείων και τα ενεργά προσκέφαλα (σε bucket καθίσματα παρακαλώ), το διθέσιο Saab απέδιδε 64 ίππους και ήταν ικανό για “κατοστάρι” σε 12,5″ αλλά και τελική στα 160 χλμ/ώρα. Σήμερα φαντάζει κάρο, όμως το 1967 “έριχνε” άνετα στο ευθέως ανταγωνιστικό Opel GT και έμενε στον προφυλακτήρα των ισχυρότερων MGB και Triumph TR5.

4Porsche 919 Hybrid

Είτε διαβάζοντας τον τίτλο, είτε στο σημείο “η Porsche ανέλαβε τον boxer”, δεν μπορεί. Θα σκέφτηκες ότι η κυρίαρχος του Le Mans κάπου ξεχάστηκε.

Αναντίρρητα, ένα από τα πιο προηγμένα αυτοκίνητα που έχει δει ο πλανήτης, με ταχύτητα που -αν δεν υπήρχε η ανάγκη για 24ωρη αντοχή- θα μπορούσε δυνητικά να κοντράρει ακόμα και τις Mercedes W07 των Hamilton και Bottas. Η Porsche “ξέθαψε” έπειτα από 40 χρόνια τον V4 και του έκανε συνοικέσιο με την ηλεκτρική εποχή. Το 2,0-λιτρο υπερτροφοδοτούμενο μοτέρ στέλνει 700 ίππους στους πίσω τροχούς, ενώ ο ηλεκτροκινητήρας και το σύστημα KERS προσθέτουν άλλους 200 για τους εμπρός. Σε συνδυασμό με τα 875 κιλά του αμαξώματος, η 919 Hybrid απαιτεί 2,2″ για το 0-100, επιταχύνει στην ευθεία της La Sarthe μέχρι τα 340 (χαλαρά θα μιλούσαμε για 400αρες αν υπήρχε η παλιά, ανόθευτη από σικέιν μορφή) και ταλαιπωρεί τον αυχένα του οδηγού της με 4 G πλευρικής επιτάχυνσης. Από το 2015 μέχρι και φέτος, έχει κερδίσει 3 σερί πρωταθλήματα WEC και ισάριθμες φορές τον πιο ιστορικό αγώνα αυτοκινήτου, ενώ πανηγύρισε την νίκη τις μισές φορές από όσες έχει εκκινήσει (16/32).

Ενδιαφέρον θα ήταν να βλέπαμε τις Cayman και Boxster με μια εκδοχή του, απαλλαγμένη από το ρεύμα. Ούτως ή άλλως, τα κυβικά και ο αριθμός των κυλίνδρων υφίστανται ήδη. Μια αλλαγούλα από boxer σε V χρειάζεται…